Propofol stosowany jest w anestezjologii oraz intensywnej terapii, jako lek używany w celu krótkotrwałego znieczulenia, uspokojenia lub całkowitego pozbawienia świadomości.
Propofol to krótko działający środek anestetyczny stosowany do wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia ogólnego. Propofol podany w formie zastrzyku, przemieszcza się bardzo szybko i jest praktycznie natychmiast metabolizowany w wątrobie. Efekt sedacyjny jest zauważalny po upływie 30-60 sekund od podania i utrzymuje się przez kolejne 5 min. Działanie uspokajające pojawia się bardzo szybko, zwykle w ciągu kilkudziesięciu sekund od podania. Propofol może być podawany w formie wlewów dożylnych do kilku dni.
Po zaprzestaniu wlewu trwającego ok. 10 godz. pacjent odzyskuje świadomość w ciągu 10 min. W przypadku podawania propofolu przez okres 10 dni substancja jest eliminowana z organizmu przez okres kolejnych 1-3 dni. Szybkie działanie i krótki czas utrzymywania efektu sprawiają, że lek ten jest szeroko stosowany w procedurach wymagających precyzyjnej kontroli znieczulenia.
Propofol wykorzystywany jest zarówno w krótkich zabiegach ambulatoryjnych, jak i podczas bardziej zaawansowanych procedur medycznych. Bardzo często podawany jest razem z opioidami i benzodiazepinami. Propofol używany jest również w trakcie zabiegów, do przeprowadzenia których wymagane jest ogólne znieczulenie pacjenta oraz na oddziałach intensywnej terapii, w celu podtrzymania utraty przytomności.
Propofol stosowany może być jedynie w placówkach, które wyposażone są w system stałego monitorowania pacjenta, posiadają sprzęt niezbędny do przeprowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej, butlę z tlenem, a także sprzęt do kontrolowania oddechu. Ze względu na możliwy wpływ na oddychanie i krążenie, jego podanie zawsze wymaga odpowiedniego nadzoru medycznego.
Propofol podaje się pod postacią wlewu dożylnego lub zastrzyku, powinien być on zawsze podawany powoli. W celu znieczulenia ogólnego dawka stosowana u dzieci po 8 r.ż to 2.5 mg/ kg masy ciała. U młodszych dzieci dawka może być większa. Propofol w celu sedacji może być stosowany już u niemowląt od 1 miesiąca życia.
U dorosłych do 55 r.ż to 1,5-2 mg/ kg masy ciała. U osób starszych stosuje się dawkę 1-1,5 mg/ kg masy ciała. Aby podtrzymać efekt znieczulenia ogólnego, dorosłym podaje się 25-50 mg propofolu we wstrzyknięciu lub 4-12 mg/ kg masy ciała w ciągu godziny. U dzieci jest to zwykle dawka 9-15 mg/ kg masy ciała.
W celu uspokojenia podaje się najczęściej dawkę 0,5-1 mg/ kg masy ciała w czasie 5 min. U osób starszych, wyniszczonych wiekiem oraz chorobami, a także u osób z niewydolnościami narządowymi, dawki stosowanego leku muszą być mniejsze. Dokładna dawka zawsze ustalana jest indywidualnie, z uwzględnieniem wieku, masy ciała i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.
Propofolu nie mogą przyjmować osoby uczulone na propofol lub inną substancję preparatu. Przeciwwskazaniem do stosowania propofolu jest również akcja porodowa i cesarskie cięcie. Propofolu nie należy stosować również u ciężarnych i kobiet karmiących piersią.
Szczególną ostrożność należy zachować, stosując propofol u osób z niewydolnością serca, hiperwolemią, chorobą niedokrwienną serca, z niewydolnością oddechową, z niewydolnością wątroby, chorych na padaczkę, z podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym, u osób w podeszłym wieku - wiąże się to z wysokim ryzykiem anestezjologicznym.
Najczęściej spotykane skutki uboczne przyjęcia propofolu to:
Większość działań niepożądanych ma charakter przejściowy, jednak w niektórych przypadkach mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej.
Zdecydowanie rzadziej występują:
Objawem przedawkowania propofolu, może być zapaść krążeniowo-oddechowa. Propofol może mieć wpływ na upośledzenie umiejętności prowadzenia pojazdów mechanicznych, dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas jego stosowania.
Stosowanie opioidów, anestetyków wziewnych, leków sedacyjnych i nasennych może potęgować działanie propofolu. Fentanyl stosowany jako lek przeciwbólowy wzmacnia stężenie propofolu we krwi, co może skutkować bezdechem.
Propofol stosowany razem z neostygminą i suksametonium może wywołać bradykardię i zatrzymanie pracy serca.
Należy powstrzymać się od spożywania alkoholu co najmniej 8 godz. przed planowanym podaniem propofolu oraz 8 godz. po zastosowaniu leku.
Znajdź odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.
Propofol działa bardzo szybko, zwykle w ciągu 30–60 sekund od podania dożylnego. To właśnie dlatego jest często wykorzystywany podczas krótkich procedur i wprowadzenia do znieczulenia ogólnego. Czas działania jest krótki, więc w razie potrzeby lek podaje się ponownie lub we wlewie.
Propofol może być bezpieczny, ale tylko wtedy, gdy podawany jest pod ścisłym nadzorem medycznym. Lek wpływa na układ oddechowy i krążenie, dlatego wymaga monitorowania parametrów życiowych pacjenta. Z tego powodu stosuje się go wyłącznie w odpowiednio przygotowanych warunkach.
Nie, po zastosowaniu propofolu nie należy prowadzić samochodu ani obsługiwać maszyn. Lek może czasowo osłabiać koncentrację, refleks i zdolność oceny sytuacji. O powrocie do codziennych aktywności najlepiej decydować zgodnie z zaleceniami lekarza.
Refundacja leków od 1 października 2026. 24 nowe terapie na liście
Nowe zasady wystawiania recept refundowanych. Błąd w dawkowaniu może oznaczać mniej leku w aptece
Lek, którego potrzebujesz, jest na liście zagrożonych brakami. Co zrobić, jeśli nie ma go w aptece?
GIF wycofuje popularną maść z aptek. Sprawdź numer serii
GIF wycofał lek stosowany przy ciężkiej niewydolności serca. Chodzi o jedną serię preparatu
GIF zakazał obrotu lekiem na cholesterol. Sprawdź, czy masz go w domu
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Refundacja leków od 1 października 2026. 24 nowe terapie na liście
Nowe zasady wystawiania recept refundowanych. Błąd w dawkowaniu może oznaczać mniej leku w aptece
Lek, którego potrzebujesz, jest na liście zagrożonych brakami. Co zrobić, jeśli nie ma go w aptece?
GIF wycofuje popularną maść z aptek. Sprawdź numer serii
GIF wycofał lek stosowany przy ciężkiej niewydolności serca. Chodzi o jedną serię preparatu
GIF zakazał obrotu lekiem na cholesterol. Sprawdź, czy masz go w domu
Refundacja leków od 1 października 2026. 24 nowe terapie na liście
Nowe zasady wystawiania recept refundowanych. Błąd w dawkowaniu może oznaczać mniej leku w aptece
Lek, którego potrzebujesz, jest na liście zagrożonych brakami. Co zrobić, jeśli nie ma go w aptece?