04.01.2022 aktualizacja: 2026-04-09 
Propofol stosowany jest w anestezjologii oraz intensywnej terapii, jako lek używany w celu krótkotrwałego znieczulenia, uspokojenia lub całkowitego pozbawienia świadomości.
Propofol: jak działa i kiedy zaczyna działać?
W jakich sytuacjach stosuje się propofol?
W jakich dawkach stosowany jest propofol?
Jakie są przeciwwskazania do stosowania propofolu?
Jakie działania niepożądane może wywołać propofol?
Propofol – interakcje z innymi lekami
Propofol to krótko działający środek anestetyczny stosowany do wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia ogólnego. Propofol podany w formie zastrzyku, przemieszcza się bardzo szybko i jest praktycznie natychmiast metabolizowany w wątrobie. Efekt sedacyjny jest zauważalny po upływie 30-60 sekund od podania i utrzymuje się przez kolejne 5 min. Działanie uspokajające pojawia się bardzo szybko, zwykle w ciągu kilkudziesięciu sekund od podania. Propofol może być podawany w formie wlewów dożylnych do kilku dni.
Po zaprzestaniu wlewu trwającego ok. 10 godz. pacjent odzyskuje świadomość w ciągu 10 min. W przypadku podawania propofolu przez okres 10 dni substancja jest eliminowana z organizmu przez okres kolejnych 1-3 dni. Szybkie działanie i krótki czas utrzymywania efektu sprawiają, że lek ten jest szeroko stosowany w procedurach wymagających precyzyjnej kontroli znieczulenia.
Propofol wykorzystywany jest zarówno w krótkich zabiegach ambulatoryjnych, jak i podczas bardziej zaawansowanych procedur medycznych. Bardzo często podawany jest razem z opioidami i benzodiazepinami. Propofol używany jest również w trakcie zabiegów, do przeprowadzenia których wymagane jest ogólne znieczulenie pacjenta oraz na oddziałach intensywnej terapii, w celu podtrzymania utraty przytomności.
Propofol stosowany może być jedynie w placówkach, które wyposażone są w system stałego monitorowania pacjenta, posiadają sprzęt niezbędny do przeprowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej, butlę z tlenem, a także sprzęt do kontrolowania oddechu. Ze względu na możliwy wpływ na oddychanie i krążenie, jego podanie zawsze wymaga odpowiedniego nadzoru medycznego.
Propofol podaje się pod postacią wlewu dożylnego lub zastrzyku, powinien być on zawsze podawany powoli. W celu znieczulenia ogólnego dawka stosowana u dzieci po 8 r.ż to 2.5 mg/ kg masy ciała. U młodszych dzieci dawka może być większa. Propofol w celu sedacji może być stosowany już u niemowląt od 1 miesiąca życia.
U dorosłych do 55 r.ż to 1,5-2 mg/ kg masy ciała. U osób starszych stosuje się dawkę 1-1,5 mg/ kg masy ciała. Aby podtrzymać efekt znieczulenia ogólnego, dorosłym podaje się 25-50 mg propofolu we wstrzyknięciu lub 4-12 mg/ kg masy ciała w ciągu godziny. U dzieci jest to zwykle dawka 9-15 mg/ kg masy ciała.
W celu uspokojenia podaje się najczęściej dawkę 0,5-1 mg/ kg masy ciała w czasie 5 min. U osób starszych, wyniszczonych wiekiem oraz chorobami, a także u osób z niewydolnościami narządowymi, dawki stosowanego leku muszą być mniejsze. Dokładna dawka zawsze ustalana jest indywidualnie, z uwzględnieniem wieku, masy ciała i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.
Propofolu nie mogą przyjmować osoby uczulone na propofol lub inną substancję preparatu. Przeciwwskazaniem do stosowania propofolu jest również akcja porodowa i cesarskie cięcie. Propofolu nie należy stosować również u ciężarnych i kobiet karmiących piersią.
Szczególną ostrożność należy zachować, stosując propofol u osób z niewydolnością serca, hiperwolemią, chorobą niedokrwienną serca, z niewydolnością oddechową, z niewydolnością wątroby, chorych na padaczkę, z podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym, u osób w podeszłym wieku - wiąże się to z wysokim ryzykiem anestezjologicznym.
Najczęściej spotykane skutki uboczne przyjęcia propofolu to:
Większość działań niepożądanych ma charakter przejściowy, jednak w niektórych przypadkach mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej.
Zdecydowanie rzadziej występują:
Objawem przedawkowania propofolu, może być zapaść krążeniowo-oddechowa. Propofol może mieć wpływ na upośledzenie umiejętności prowadzenia pojazdów mechanicznych, dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas jego stosowania.
Stosowanie opioidów, anestetyków wziewnych, leków sedacyjnych i nasennych może potęgować działanie propofolu. Fentanyl stosowany jako lek przeciwbólowy wzmacnia stężenie propofolu we krwi, co może skutkować bezdechem.
Propofol stosowany razem z neostygminą i suksametonium może wywołać bradykardię i zatrzymanie pracy serca.
Należy powstrzymać się od spożywania alkoholu co najmniej 8 godz. przed planowanym podaniem propofolu oraz 8 godz. po zastosowaniu leku.
Znajdź odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.
Propofol działa bardzo szybko, zwykle w ciągu 30–60 sekund od podania dożylnego. To właśnie dlatego jest często wykorzystywany podczas krótkich procedur i wprowadzenia do znieczulenia ogólnego. Czas działania jest krótki, więc w razie potrzeby lek podaje się ponownie lub we wlewie.
Propofol może być bezpieczny, ale tylko wtedy, gdy podawany jest pod ścisłym nadzorem medycznym. Lek wpływa na układ oddechowy i krążenie, dlatego wymaga monitorowania parametrów życiowych pacjenta. Z tego powodu stosuje się go wyłącznie w odpowiednio przygotowanych warunkach.
Nie, po zastosowaniu propofolu nie należy prowadzić samochodu ani obsługiwać maszyn. Lek może czasowo osłabiać koncentrację, refleks i zdolność oceny sytuacji. O powrocie do codziennych aktywności najlepiej decydować zgodnie z zaleceniami lekarza.
Ampres
(Roztwór do wstrzykiwań)
Anesderm
(Krem)
Arduan
(Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań)
Atracurium Kalceks
(Roztwór do wstrzykiwań)
Biorphen
(Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji)
Bobodent
(Żel)
Bupivacaine Baxter
(Roztwór do wstrzykiwań)
Bupivacaine Grindeks
(Roztwór do wstrzykiwań)
Bupivacaine Spinal Grindeks
(Roztwór do wstrzykiwań)
Bupivacaine WZF Spinal 0,5% Heavy
(Roztwór do wstrzykiwań)
Bupivacaini Noridem
(Roztwór do wstrzykiwań)
Bupivacainum hydrochloricum WZF 0,5%
(Roztwór do wstrzykiwań)
Carbetocin Mercapharm
(Roztwór do wstrzykiwań)
Cisatracurium Kabi
(Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji)
Pilny komunikat GIF: Lorazepam TZF wstrzymany w całej Polsce. Sprawdź swoją apteczkę
Boom na suplementy i leki. Jakie perspektywy rozwoju oferuje polski sektor farmaceutyczny?
Bezpieczne dawkowanie leków przeciwbólowych OTC: praktyczne wskazówki
Nowa lista leków refundowanych od 1 kwietnia 2026 r. – 16 nowych terapii dla pacjentów
Czy mogę odstawić lek na własną rękę? Wyjaśnia farmaceuta
Wiesz, jak korzystać ze 112? Te błędy mogą kosztować życie
e-Recepta. eWizyta w 5 minut / 59zł
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Pilny komunikat GIF: Lorazepam TZF wstrzymany w całej Polsce. Sprawdź swoją apteczkę
Boom na suplementy i leki. Jakie perspektywy rozwoju oferuje polski sektor farmaceutyczny?
Bezpieczne dawkowanie leków przeciwbólowych OTC: praktyczne wskazówki
Nowa lista leków refundowanych od 1 kwietnia 2026 r. – 16 nowych terapii dla pacjentów
Czy mogę odstawić lek na własną rękę? Wyjaśnia farmaceuta
Wiesz, jak korzystać ze 112? Te błędy mogą kosztować życie
Powody zwolnień lekarskich w 2024 roku. Kto chorował najczęściej?
Zmiany w refundacji leków. Od stycznia 2026 lista się wydłuża
Wypadanie macicy i pochwy – przyczyny, objawy, leczenie. Ekspertka wyjaśnia
Zwolnienie lekarskie na problemy z sercem. Kiedy lekarz zaleca L4?
Watykan potwierdził przyczynę zgonu papieża Franciszka
Anestezjolog Warszawa
Anestezjolog Olsztyn
Anestezjolog Białystok
Anestezjolog Lublin
Anestezjolog Kielce
Anestezjolog Kraków
Anestezjolog Rzeszów
Anestezjolog Katowice
Anestezjolog Opole
Anestezjolog Wrocław
Anestezjolog Poznań
Anestezjolog Gorzów Wielkopolski
Anestezjolog Szczecin
Anestezjolog Gdańsk
Anestezjolog Bydgoszcz
Anestezjolog Łódź
