Tabletka dzień po uznawana jest za skuteczne narzędzie zapobiegające ciąży po niezabezpieczonym stosunku, jednak w niektórych przypadkach może zawieść. Dlaczego tak się dzieje? Od czasu przyjęcia preparatu po stan zdrowia kobiety skuteczność antykoncepcji awaryjnej zależy od wielu czynników.
Antykoncepcja awaryjna działa przede wszystkim poprzez opóźnienie owulacji, dlatego, jeśli komórka jajowa nie zostanie uwolniona, zapłodnienie jest niemożliwe. Najpopularniejsze preparaty, takie jak ellaOne i Escapelle, wykazują najwyższą skuteczność w ciągu pierwszych 24 godzin od stosunku. Jednak skuteczność spada z każdą kolejną godziną.
Ciąża może wystąpić, jeśli antykoncepcja awaryjna zostanie przyjęta zbyt późno, na przykład po owulacji, kiedy komórka jajowa jest już gotowa do zapłodnienia. Co istotne, tabletka nie działa wstecz i nie przerywa procesu, który już się rozpoczął. Dodatkowo skuteczność antykoncepcji awaryjnej jest szacowana średnio na 85–98%, co oznacza, że w skrajnych przypadkach może dojść do zapłodnienia mimo jej użycia.
Czas to jeden z kluczowych czynników wpływających na efektywność antykoncepcji awaryjnej. Choć Escapelle można stosować do 72 godzin po stosunku, a ellaOne nawet do 120 godzin, to największe szanse na uniknięcie ciąży występują w pierwszych 12–24 godzinach.
Jeśli kobieta czeka z przyjęciem tabletki, licząc, że nic się nie stanie, ryzykuje, że owulacja już nastąpiła. W takim przypadku tabletka może być już nieskuteczna. Częstym błędem jest również stosowanie preparatu jako rutynowej metody zabezpieczenia, a jest to rozwiązanie awaryjne, a nie zastępujące regularną antykoncepcję.
Wśród mniej oczywistych przyczyn zawodności tabletki dzień po znajdują się interakcje z lekami i stanami chorobowymi. Kobiety przyjmujące leki przeciwpadaczkowe, niektóre antybiotyki, leki przeciwwirusowe czy preparaty z dziurawcem mogą doświadczać obniżonego działania antykoncepcji awaryjnej.
Wpływ mają także choroby przewlekłe w tym schorzenia wątroby, np. celiakia, a także bardzo wysoki wskaźnik BMI. U kobiet z otyłością (BMI powyżej 30) skuteczność lewonorgestrelu może być znacząco niższa, dlatego zaleca się w takich przypadkach stosowanie uliprystalu lub rozważenie wkładki domacicznej jako alternatywy awaryjnej.
Wiele kobiet błędnie zakłada, że zna swój cykl menstruacyjny i potrafi określić dni płodne. Tymczasem nawet u zdrowych kobiet owulacja może przesunąć się pod wpływem stresu, infekcji, podróży czy zmiany rytmu dobowego. To oznacza, że moment owulacji może wypaść wcześniej niż zwykle, a nawet tuż po stosunku.
W szczególności problem dotyczy kobiet z zaburzeniami hormonalnymi, takimi jak PCOS (zespół policystycznych jajników), u których cykle są nieregularne i owulacja może pojawić się w nietypowym momencie. Jeśli antykoncepcja awaryjna zostanie przyjęta po fakcie, nie zatrzyma zapłodnienia ani nie wywoła poronienia. Jej działanie ma zawsze charakter zapobiegawczy, a nie przerywający.
Dowiedz się więcej: ellaOne – działanie, dawkowanie, skutki uboczne
Dowiedz się więcej: Escapelle – działanie, dawkowanie, skutki uboczne
Czy Escapelle nadal chroni przed ciążą, jeśli stosowano ją wielokrotnie? Obalamy mity
Antykoncepcja awaryjna na receptę: czy skuteczność spada przy nadwadze lub otyłości?
Co zrobić, gdy pęknie prezerwatywa? Recepta na tabletkę dzień po w kilka minut
Recepta na ellaOne, gdy cykl nagle się wydłużył. Jak interpretować tę zmianę?
Antykoncepcja awaryjna na receptę: ile czasu mamy na reakcję?
Escapelle na receptę: jak szybko zapobiec nieplanowanej ciąży?
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Czy Escapelle nadal chroni przed ciążą, jeśli stosowano ją wielokrotnie? Obalamy mity
Antykoncepcja awaryjna na receptę: czy skuteczność spada przy nadwadze lub otyłości?
Co zrobić, gdy pęknie prezerwatywa? Recepta na tabletkę dzień po w kilka minut
Recepta na ellaOne, gdy cykl nagle się wydłużył. Jak interpretować tę zmianę?
Antykoncepcja awaryjna na receptę: ile czasu mamy na reakcję?
Escapelle na receptę: jak szybko zapobiec nieplanowanej ciąży?