1. Artykuły
  2. Sezonowe zaburzenia afektywne. Kiedy pogoda jest przyczyną choroby

Sezonowe zaburzenia afektywne. Kiedy pogoda jest przyczyną choroby

Deszcz, brak słońca, pochmurna aura - to wszystko wpływa na nasze samopoczucie, czasami tak mocno, że gotowi jesteśmy pozostać w łóżku przez cały dzień. Kiedy jednak nie opuszcza nas zniechęcenie, apatia i nieuzasadniony smutek, specjalista może zdiagnozować u nas sezonowe zaburzenia afektywne. O tym, jak sobie z nimi radzić opowie psychiatra Z Centrum Medycznego Severux - Sylwia Smykla.

Sezonowe zaburzenia afektywne. Kiedy pogoda jest przyczyną choroby Sezonowe zaburzenia afektywne. Kiedy pogoda jest przyczyną choroby
Spis treści
Sezonowe zaburzenia afektywne. Kiedy pogoda wpływa na nasze zdrowie psychiczne Co jest powodem sezonowych zaburzeń nastroju? SAD. Kto jest narażony na zaburzenie? Depresja sezonowa. Objawy SAD. Co może pomóc pacjentom?

Sezonowe zaburzenia afektywne. Kiedy pogoda wpływa na nasze zdrowie psychiczne

 

Pogoda to jeden z czynników, który wyraźnie wpływa na nasze samopoczucie, kondycję zdrowotną i zdrowie psychiczne. Wśród warunków atmosferycznych szczególne znaczenie dla naszego nastroju mają: słońce, deszcz i pochmurność, temperatura, sezonowość.

 

Sezonowe zaburzenia afektywne (ang. seasonal affective disorder – SAD) zostały po raz pierwszy opisane przez Rosenthala i Lewy’ego w 1982 r. Ten szczególny typ zaburzeń afektywnych cechuje się regularnym, sezonowym schematem występowania epizodu afektywnego co najmniej jednego typu z niżej wymienionych: depresyjnego, hipomaniakalnego lub maniakalnego. Remisję lub np. zmianę epizodu depresyjnego na hipomaniakalny także zazwyczaj obserwujemy o określonych porach roku, np. ustępowanie depresji wiosną - tłumaczy ekspertka, lekarz psychiatrii Sylwia Smykla.

 

Chorobę afektywną sezonową zwykle cechuje występowanie stanu depresji głównie w okresie jesienno-zimowym, czasami na przełomie zimy i wiosny.

 

U niewielkiej części pacjentów mogą być obecne epizody hipomaniakalne, zazwyczaj wiosną lub latem. Wzorzec pojawiania się i ustępowania objawów wraz z określoną porą roku powinien utrzymywać się co najmniej dwa lata, by móc postawić diagnozę zaburzeń afektywnych sezonowych.

 

I dodaje:

 

Choroba afektywna sezonowa często potocznie nazywana jest depresją sezonową, gdyż najczęściej dochodzi w jej przebiegu do okresowego, związanego z porami roku, występowania epizodów depresyjnych. Nie możemy jednak zapominać, że w przebiegu SAD, choć z mniejszą częstością, mogą mieć miejsce także epizody hipomaniakalne lub maniakalne.

arrow Urojenia. Mogą dotknąć każdego. Jak je rozpoznać?
arrow Zniekształcenie poznawcze. Kiedy umysł płata figla
arrow Syndrom DDD. Kiedy rodzina odciska piętno na dorosłym życiu
arrow Kryzys życiowy. Kiedy tracisz grunt pod nogami
arrow Chemseks zyskuje na popularności. Psycholog: to droga na skróty, niszczy zdrowie psychiczne
arrow Załamanie nerwowe. Kiedy organizm daje ci czerwoną kartkę

Co jest powodem sezonowych zaburzeń nastroju?

 

Etiologia choroby afektywnej sezonowej nie jest dotychczas w pełni poznana.

 

Szczególny nacisk kładzie się na zaburzenia rytmów biologicznych, które są związane z regularnie, okresowo występującym niedoborem światła słonecznego, obserwowanym jesienią i zimą. Mówiąc o czynnikach sprzyjających powstaniu choroby afektywnej sezonowej, trzeba wspomnieć także o zaburzeniach w wydzielaniu melatoniny oraz innych neuroprzekaźników, głównie serotoniny, noradrenaliny i dopaminy - wyjaśnia lekarka.

 

Wpływ warunków atmosferycznych jest wysoce zindywidualizowany. Każdy człowiek może inaczej reagować na zmieniającą się pogodę i przejawiać też osobnicze preferencje.

 

SAD. Kto jest narażony na zaburzenie?

 

To nie jest dobra wiadomość dla młodych kobiet:

 

Zaburzenie to występuje z większą częstością u osób młodych, 60-90% pacjentów z chorobą afektywną sezonową to kobiety. Z większą częstością SAD obserwuje się w obszarach charakteryzujących się dużym niedoborem światła słonecznego w okresie zimowym, a także u pacjentów z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku zaburzeń nastroju - przekazuje Sylwia Smykla.

 

Depresja sezonowa. Objawy

 

Do głównych objawów depresji sezonowej możemy zaliczyć: nadmierną senność, poczucie braku energii, co powoduje często z mniejszą aktywność osób cierpiących na SAD. Pacjenci skarżą się także niejednokrotnie na zwiększone zapotrzebowanie na określone produkty – głównie węglowodany oraz związany z tym wzrost masy ciała - wylicza nasza rozmówczyni.

 

Ponadto zwraca uwagę, że:

 

Tym objawom może towarzyszyć także obniżony nastrój, wycofanie z kontaktów społecznych, niepokój czy utrata zainteresowań. W przypadku epizodu hipomaniakalnego lub maniakalnego często mamy do czynienia ze wzmożeniem nastroju, zmniejszoną potrzebą snu, uczuciem natłoku myśli, większą niż zwykle rozpraszalnością uwagi, zwiększeniem aktywności, o różnym nasileniu.

 

Jak odróżnić objawy SAD od depresji? Okazuje się, że należy zwrócić szczególną uwagę na ich sezonowość:

 

W innych typach zaburzeń afektywnych zwykle nie mamy do czynienia z aż tak zaznaczonym związkiem czasowym początku i następnie ustępowania objawów np. epizodu depresyjnego z określonymi porami roku.

 

SAD. Co może pomóc pacjentom?

 

W pierwszej kolejności stawiamy na światło:

 

W leczeniu epizodów depresyjnych w przebiegu SAD zazwyczaj stosuje się fototerapię. Jest to metoda polegająca na eksponowaniu narządu wzroku pacjenta na działanie jasnego światła o natężeniu wynoszącym zazwyczaj od 2500 do 10000 luksów. Czas ekspozycji na światło podczas pojedynczej sesji zależy od natężenia światła. Lampy używane do fototerapii emitują zwykle światło o widmie zbliżonym do widma światła słonecznego. W tej metodzie terapii światło jest czynnikiem regulującym działanie zegara biologicznego - przybliża metodę psychiatra z Centrum Medycznego Severux.

 

Warto jednak przed wdrożeniem terapii skonsultować się ze specjalistą:

 

Część badań donosi o skuteczności stosowania fototerapii w zapobieganiu tzw. depresji sezonowej. Leczenie światłem jest uznane za metodę bezpieczną, należy jednak pamiętać, że każda forma leczenia niesie ze sobą pewne ograniczenia, więc przed wdrożeniem fototerapii zasadna byłaby konsultacja ze specjalistą.

 

Pacjentom proponuje się również terapię w nurcie poznawczo-behawioralnym:

 

Istnieją doniesienia o skuteczności psychoterapii poznawczo-behawioralnej (ang.cognitive behavioral therapy – CBT) w leczeniu sezonowych zaburzeń afektywnych. Psychoterapia ma na celu pomóc pacjentowi w zmianie utrwalonych schematów poznawczych, które mogą przyczyniać się do powstawania SAD.

 

W cięższych przypadkach, gdy obserwowane przez pacjenta objawy pogarszają znacznie jego funkcjonowanie społeczne i zawodowe, właściwym rozwiązaniem jest zastosowanie farmakoterapii.

 

Jeśli natężenie dolegliwości i ich negatywny wpływ na życie codzienne budzą niepokój i wątpliwości, warto rozważyć konsultację u lekarza psychiatry, który dokładnie zdiagnozuje trudności, z jakimi zgłasza się pacjent i pomoże w doborze odpowiedniej formy terapii.

 

Przede wszystkim jednak powinniśmy zacząć od tego na co mamy bezpośredni wpływ:

 

Należy także pamiętać o pozytywnym wpływie zdrowego stylu życia na stan psychiczny i fizyczny każdego z nas. Warto na co dzień dbać o zdrowe nawyki żywieniowe, odpowiednią ilość wypoczynku oraz aktywność fizyczną i regularny tryb życia - radzi psychiatra Sylwia Smykla.

 

Piśmiennictwo:
- redakcja naukowa S. Pużyński, J. Rybakowski, J. Wciórka: „Psychiatria” – tom 2 i 3, wyd. Edra Urban & Partner 2017 r.
- redakcja naukowa wydania polskiego P. Gałecki, Ł. Święcicki: „Kryteria diagnostyczne z DSM-5 Desk Reference”, wyd. Edra Urban & Partner, 2020 r.
- K. Drozd, Ł. Święcicki – „Choroba afektywna sezonowa” - „Medycyna po dyplomie” nr 01/2014 - M. Pudlo, R. Pudlo, M. Mrukwa-Kominek, Ł. Święcicki, K. Girczys-Połedniok – „Miejsce fototerapii w leczeniu sezonowych zaburzeń depresyjnych” – „Okulistyka po dyplomie” nr 02/2013

Sylwia Smykla psychiatra 5.00 / 28 opinii artykuły 1 artykuł więcej informacji Umów wizytę więcej informacji

Absolwentka Wydziału Lekarskiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Ukończyła szkolenie specjalizacyjne i posiada specjalizację w dziedzinie psychiatrii. Pracowała w Oddziale Psychiatrycznym Wielospecjalistycznego Szpitala Powiatowego im. dr B. Hagera w Tarnowskich Górach, gdzie odbywała rezydenturę z zakresu psychiatrii. 
Doświadczenie zawodowe zdobywała także w Centrum Psychiatrii w Katowicach oraz Poradniach Zdrowia Psychicznego w Gliwicach, Dąbrowie Górniczej, Zabrzu i Katowicach. 
Ukończyła dwuletnie szkolenie podyplomowe z podstaw psychoterapii przy Katedrze Psychoterapii Collegium Medicum UJ. Stale rozwija swoje kompetencje, uczestniczy w licznych kursach, konferencjach i szkoleniach poświęconych zagadnieniom zdrowia psychicznego. W swojej pracy zawodowej stawia na profesjonalizm.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
Czy objawy depresji zostaną potraktowane poważnie?
Chodzi o to, że zauważam u siebie objawy depresji takie jak: nic mnie nie cieszy, jem dużo, ale nie mam apetytu, ogólnie nie mam siły na nic. To trwa od dwóch lat. Byłam u psychiatry, ale podczas rozmowy skupiałam się tylko na moim perfekcjonizmie, dziwnych myślach, obsesjach...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z psychiatrą prowadzącym leczenia.
Cały czas czuje się spięta i wystraszona, czy to zaburzenie lękowe?
Od miesiąca cierpię na dziwne zawroty głowy, czasem do tego szumi mi w uszach, te zawroty są prawie ciągle, całodniowe, cały czas się boję, że się przewrócę, nie jestem w stanie normalnie funkcjonować, boję się gdziekolwiek wychodzić, bo kreci mi się w głowie, momentami wpadam w...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja psychiatryczna.
Czy mój lęk jest irracjonalny i ojciec najpewniej się zatruł?
Jestem dziewczyną lat 19 i mam (chyba) dość nietypowy problem. Od lat zmagam się z emetofobią (lęk przed wymiotowaniem). Moja fobia wiąże się z OGROMNYM lękiem, który powodują przeróżne sytuacje. Z tego powodu od prawie 2 lat biorę lek przypisany przez psychiatrę. Do rzeczy -...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z psychiatrą prowadzącym leczenie.
Czy badanie ginekologiczne może wskazać, w jakim momencie cyklu jestem?
 Nie dostałam miesiączki poprzez zażywanie leku przeciwdepresyjnego, a muszę szybko zrobić rezonans piersi. Co w takiej sytuacji?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy wykonać test ciążowy, którego wynik będzie podstawą do podjęcia decyzji o wykonaniu badana obrazowego.
Czy mój lęk jest uzasadniony?
Cierpię na zaburzenia lękowe, w listopadzie ubiegłego roku miałem nieprzyjemną sytuację z obcym psem (ugryzł mnie przez spodnie, zerwania ciągłości naskórka nie stwierdzono). Od niedzieli zacząłem odczuwać mocny lęk przed psami puszczanymi luzem w mojej dzielnicy - ostatnio miałem dwie...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z psychiatrą prowadzącym leczenie.
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
W ww przypadku będzie potrzebne leczenie uzupełniającę w postaci farmakoterapii. Proszę udać się na konsultację do lekarza psychiatrii.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konieczna konsultacja u psychiatry.
Proszę o pomoc i udzielenie wskazówek co mam zrobić, bardzo się martwię. 
Chciałabym skonsultować się w sprawie dziecka. Syn ma 9 lat, od 4 r.ż. posiada diagnozę CAPD (centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego), a od 7 r.ż. ADHD (hiperkinetyczne zaburzenia zachowania) oraz ODD (zaburzenia opozycyjno-buntownicze) z aktualnie nasilonymi objawami agresji. W tej chwili...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy skonsultować się ze specjalistami prowadzącymi terapię.
Czy tabletki antydepresyjne mogą powodować zwiększenie kaloryczności posiłków?
Na tabletkach przytyłam 40 kilo, bez zmiany diety ani stylu życia. Wiem, że im wyższa dawka leku, tym więcej tyje. Pomimo stosowania diety, diety pudełkowej oraz wysiłku fizycznym. Mój stan z dnia na dzień jest gorszy do tego stopnia, że moje BMI wynosi 40. Jestem wykończona, a...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Leki nie mają wpływu na kaloryczność posiłków. Zalecana konsultacja z psychiatrą prowadzącym - być może zasadna będzie zmiana leków.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Zalecam konsultacje z lekarzem prowadzącym
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Zalecam dodatkowo konsultację w poradni endokrynologicznej.
Tomasz Andrzej Szczęsny
onkolog, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Proponował bym konsultacje z lekarzem psychiatra który dobrać może inne leki antydepresyjne potwierdzając konieczność leczenia a jednocześnie mogące odwrócić obecna tendencję
Czy te ataki podczas snu mogą być od tarczycy?
Mam 32 lata. Od marca 2023 roku (3 miesiące po porodzie) borykam się z dziwnymi dolegliwościami mianowicie: zaburzenia pamięci i koncentracji, ciągłe zmęczenie, trądzik, bolące wypryski na ciele, wypadające włosy, bardzo obfite i nieregularne miesiączki, spadek libido do zera, spadki glukozy,...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zgłoszono wiele objawów nie mających ze sobą związku, z którymi należy zgłosić się do odpowiednich specjalistów.
Co robić w takiej sytuacji, kiedy czuję absolutną pustkę?
Ostatnie 6 miesięcy były dla mnie ciężkie, przez to jak się czuje. Od około 6 miesięcy odczuwam absolutną pustkę, obojętność, bardzo często także przygnębienie. Nie odczuwam strachu, stresu czy też szczęścia. Nic mi nie sprawia przyjemności, to co kochałam - już jest dla mnie nieważne. Wszystkie...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja psychiatryczna.
Tomasz Andrzej Szczęsny
onkolog, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Napewno konsultacje które zawierają ocenę opisanych dolegliwości jest podstawą ,nie mniej konsultacja Lekarza POZ może tez mieć znaczenie.
Do jakiego lekarza się udać? Gdzie szukać pomocy?
Od dziecka drżą mi ręce mięśnie mam niskie TSH, FT3, FT4 w normie, ale objawy nadczynności występują, jak drżenie, nerwowość, nadpobudliwość jestem bardzo szczupły, od dziecka nie mogę tak funkcjonować. Dziesięć lat temu miałem przeciwciała anty TG podwyższone, teraz nie. Lekarze mnie totalnie...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
W jaki sposób pomóc sobie w zaburzeniach psychotycznych?
Jestem osobą chora na zaburzenie psychotyczne podobne do schizofrenii, wywołanej na tle używania substancji psychoaktywnych. Od czasu stwierdzenia przez lekarzy oraz przymusowych wakacjach, jestem czysty, nie biorę żadnych narkotyków. Nie mam ataków schizofrenii, jak twierdzi...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Kontrolna wizyta u psychiatry prowadzącego leczenie.
Bardzo skuteczne są leki przeciwpsychotyczne z przepisu lekarza psychiatry, monitorowanie stanu chorego a także, aby zapobiec nawrotom, skuteczna terapia, do której gorąco zachęcam. W przypadku gdyby się Państwo na nią zdecydowali, proszę o kontakt pod numerem 575 696 287 Pozdrawiam, Tomasz Matjas
W jaki sposób mogę podratować moje zdrowie psychiczne?
Mam 25 lat. Ostatnie dni są dla mnie bardzo ciężkie. Nic złego się nie dzieje, a chodzę cały czas zdenerwowana. Nawet najmniejsze drobnostki potrafią mnie bardzo mocno zdenerwować i wtedy nie poznaje sama siebie. Jest mi źle samej ze sobą. Nie wiem, co mam zrobić. Mieszkam z partnerem. On czasem...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja psychiatryczna.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Zalecam konsultację u psychiatry / psychologa
Zbigniew Walter
internista, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
wskazana konsultacja psychiatryczna
Czy zapisując się na konsultację, mam szansę ma pomóc?
Od kilku dni cierpię na napady nieuzasadnionego w danym momencie lęku. Wczoraj wieczorem objawy zaczęły się nasilać, powodując uczucie "braku tlenu w powietrzu", przez co zaczynam wpadać w panikę, mimo że wszystkie moje parametry są w normie. Ok pół roku temu miałam podobną...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z psychiatrą prowadzącym leczenie.
Dawid Luwański
Umów wizytę
Konsultacja z psychiatrą prowadzącym leczenie.
Polecam leki uspokajające z przepisu lekarza psychiatry oraz połączenie z terapią, może Pani zarezerwować ją u mnie na profilu lub u innego specjalisty- ważne jest to, aby znaleźć przyczynę i tym samym rozpocząć odpowiednią terapię, zarówno dla siebie jak i dla dzieci. Pozdrawiam, Tomasz Matjas
Badanie krwi, a zaburzenia psychiczne.
Poziom, jakich witamin (oprócz witaminy D) warto sobie zbadać, żeby wykluczyć somatyczne podłoże depresji, nerwicy lękowej i fobii społecznej?
Agnieszka Nowotnik
rehabilitant podologiczny, ortopodolog, dietetyk, podolog, dermatolog
Umów wizytę
dzien dobry; zalecam zrobić badania morfologii z rozmazem, oraz poszerzyć pakiet o żelazo, ferrytynę, b12 i kwas foliowy;
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z psychiatrą prowadzącym leczenie.
Witam, warto zrobić sobie całą morfologię krwi ale wątpie aby niedobór witamin miał wpływ na podłoże depresji- tutaj, w tej sytuacji potrzebna jest solidna terapia, na którą osobiście zapraszam- można zarezerwować wizytę na moim profilu bądź bezpośrednio pod moim numerem telefonu 575696287 Pozdrawiam, Tomasz Matjas
Czy moje obawy są uzasadnione?
Boję się, że przez pustkę w głowie w sytuacjach społecznych i zaburzenia funkcji poznawczych mogę sobie nie dać rady w psychoterapii. 
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Proszę skorzystać z możliwości psychoterapii. Typ psychoterapii jest odpowiednio dobierany do potrzeb pacjenta.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z psychiatrą prowadzącym leczenie.
jak najbardziej jest zalecana pyschoterapia, proszę spróbować
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
Umów wizytę
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4 Umów wizytę