Pokolenie pod presją. Dlaczego młodzi nie potrafią przestać od siebie wymagać

Dlaczego perfekcjonizm i presja sukcesu są dziś tak silne wśród młodszych pokoleń?

Młodsze pokolenia dorastają w rzeczywistości wysokich oczekiwań i nieustannej oceny. Od wczesnych lat są konfrontowane z przekazem, że sukces, rozwój i samorealizacja są obowiązkiem, a nie możliwością. Jednocześnie funkcjonują w świecie niepewności – ekonomicznej, społecznej i zawodowej – co wzmacnia przekonanie, że trzeba być „lepszym niż inni”, aby poradzić sobie w przyszłości.

W takich warunkach perfekcjonizm staje się strategią adaptacyjną, która z czasem zaczyna działać przeciwko dobrostanowi psychicznemu.

Tokofobia – gdy lęk przed ciążą i porodem zaczyna rządzić życiem

Samotność po 30., 40., 50. Jak budować relacje, gdy dotychczasowa sieć społeczna się kurczy?

Święta bez stresu? Psycholog zdradza, jak przeżyć ten czas w spokoju

Rozstanie jak żałoba – jak przeżyć stratę i odbudować siebie

Przemoc emocjonalna, love bombing, kontrola: te mechanizmy obnaża film „Dom dobry”

Jesienna chandra czy depresja sezonowa? Kiedy warto porozmawiać z psychologiem

Jak perfekcjonizm wpływa na zdrowie psychiczne i codzienne funkcjonowanie?

Perfekcjonizm wiąże się z podwyższonym poziomem napięcia, lękiem przed porażką oraz silną, wewnętrzną krytyką. Młodzi ludzie często funkcjonują w trybie ciągłej mobilizacji, mają trudność z odpoczynkiem i odczuwaniem satysfakcji z osiągnięć.

W codziennym życiu może to prowadzić do przeciążenia, prokrastynacji i obniżonego nastroju, a w dłuższej perspektywie – do wypalenia psychicznego, zaburzeń lękowych i depresyjnych. Z perspektywy klinicznej perfekcjonizm jest istotnym czynnikiem ryzyka dla zdrowia psychicznego.

Jaką rolę odgrywają media społecznościowe i kultura porównań?

Media społecznościowe znacząco intensyfikują presję sukcesu, ponieważ promują uproszczony i wyidealizowany obraz rzeczywistości. Są jak niekończąca się galeria sukcesów innych ludzi – widzimy tam efekty, a nie proces, najlepsze momenty, idealne kadry i spektakularne osiągnięcia.

Użytkownicy porównują swoje codzienne doświadczenia z wyselekcjonowanymi fragmentami życia innych osób, zapominając, że jest to jedynie wycinek rzeczywistości. Zjawisko to sprzyja porównaniom „w górę”, obniżeniu samooceny oraz wzrostowi lęku przed oceną. Psychologicznie utrwala to przekonanie, że „inni radzą sobie lepiej”, nawet jeśli nie znajduje to odzwierciedlenia w faktach.

Dowiedz się więcej

o zdrowiu psychicznym i pomocy psychologicznej

Sprawdź

Kiedy dążenie do sukcesu przestaje być rozwojowe, a zaczyna szkodzić?

Dążenie do sukcesu traci swój zdrowy charakter, gdy staje się napędzane głównie lękiem – przed porażką, krytyką lub utratą poczucia własnej wartości. Sygnałami ostrzegawczymi są m.in. chroniczne zmęczenie, brak radości z osiągnięć, trudność w stawianiu granic, nadmierna samokontrola oraz poczucie winy związane z odpoczynkiem.

W takich sytuacjach sukces przestaje być źródłem satysfakcji, a zaczyna pełnić funkcję regulowania samooceny i redukowania lęku. Zdrowa ambicja daje energię i sens, natomiast destrukcyjna presja sukcesu odbiera poczucie bezpieczeństwa i wewnętrznego spokoju.

Jak młodsze pokolenia mogą radzić sobie z perfekcjonizmem i presją sukcesu?

Radzenie sobie z perfekcjonizmem wymaga zmiany perspektywy – odejścia od myślenia w kategoriach „muszę być idealny” na rzecz podejścia opartego na procesie, elastyczności i uczeniu się na błędach. Pomocne są m.in.: rozwijanie samowspółczucia, świadome ograniczanie porównań w mediach społecznościowych, dbanie o regenerację oraz budowanie poczucia własnej wartości niezależnego od wyników.

W sytuacji, gdy presja sukcesu zaczyna znacząco obciążać codzienne funkcjonowanie, ważnym krokiem jest sięgnięcie po profesjonalne wsparcie psychologiczne.