1. Artykuły
  2. Nie każda ciąża kończy się porodem. Ginekolog wyjaśnia czym jest obumarcie płodu

Nie każda ciąża kończy się porodem. Ginekolog wyjaśnia czym jest obumarcie płodu

Zachodząc w ciążę chcemy wierzyć, że czeka nas jedno - pełne radości rozwiązanie. Niestety, wiele tysięcy rodziców doświadcza straty dziecka jeszcze na etapie jego życia płodowego. Wraz z nim niejednokrotnie umiera nadzieja, marzenia i plany, a rodzi się strach, wątpliwości i poczucie winy. Dlatego niezwykle ważne jest empatyczna edukacja. W naszym artykule lekarz ginekolog z Centrum Medycznego Severux dr n. med. Łukasz Blukacz  przedstawia przyczyny, objawy oraz aspekty emocjonalne związane z obumarciem płodu.

Nie każda ciąża kończy się porodem. Ginekolog wyjaśnia czym jest obumarcie płodu Nie każda ciąża kończy się porodem. Ginekolog wyjaśnia czym jest obumarcie płodu
Spis treści
Kiedy mówimy o tym, że ciąża obumarła? Na jakim etapie ciąży najczęściej dochodzi do jej obumarcia? Poronienie a poród przedwczesny Obumarcie płodu. Przyczyny Ciężarna. Kiedy powinna natychmiast skontaktować się z lekarzem? Obumarcie ciąży. Czego może spodziewać się kobieta? Obumarcie płodu. Kiedy możliwa jest kolejna ciąża?

Kiedy mówimy o tym, że ciąża obumarła?

 

Ciąża jest okresem rozwoju człowieka pomiędzy implantacją zapłodnionego zarodka w jamie macicy aż do jej rozwiązania. Dr n. med. Łukasz Blukacz wskazuje, że okres ciąży podzielić można na trzy etapy:

 

  • jaja płodowego (zygoty) - pomiędzy zapłodnieniem a implantacją zarodka, czyli pomiędzy 3. a 4. tygodniem ciąży,
  • zarodkowy (embrionalny) - do czasu wytworzenia łożyska, 5-10 tydzień ciąży,
  • płodowy (fetalny) - do porodu, 11-40 tydzień ciąży.

 

I jak dodaje ginekolog:

 

Pomyślnym zakończeniem ciąży jest poród o czasie, czyli w po około 40 tygodniach, przy czym pamiętać należy, że tygodnie ciąży liczymy od pierwszego dnia ostatniej miesiączki, a nie od zapłodnienia.

 

Niestety nie każda ciąża kończy się porodem w tym terminie.

 

W zależności od tego, na jakim etapie ciąży dochodzi do zahamowania jej rozwoju, przedwczesnego porodu, czy obumarcia różne mogą być tego przyczyny i konsekwencje. W przypadku, gdy do obumarcia i wydalenia jaja płodowego dochodzi przed 22. tygodniem ciąży, nazywamy to poronieniem. Od 23. tygodnia ciąży mówimy o porodzie przedwczesnym - wyjaśnia ekspert, ginekolog Łukasz Blukacz.

 

Ostateczna diagnoza zapada po badaniu obrazowym:

 

O obumarciu zarodka lub później płodu mówimy, gdy stwierdzamy jednoznacznie w badaniu ultrasonograficznym ustanie wcześniej obserwowanej czynności serca.

arrow Bezpłatne badania prenatalne dla wszystkich ciężarnych. Ważne zmiany
arrow Poród przedwczesny. O czym każda ciężarna powinna wiedzieć
arrow Jakie badania przed zajściem w ciążę?
arrow USG w ciąży. Czego mogą dowiedzieć się rodzice i lekarz?
arrow Konflikt serologiczny w ciąży. Kiedy jest groźny dla dziecka?
arrow Poród naturalny czy cesarskie cięcie? Kto podejmuje decyzję?

Na jakim etapie ciąży najczęściej dochodzi do jej obumarcia?

 

Powyższe podziały wynikają z faktu, iż spośród zapłodnionych komórek jajowych do etapu implantacji zarodka dotrwa zaledwie 20-50% z nich. Pozostała część nie zagnieździ się i w sposób zazwyczaj niezauważalny ulega wydaleniu - tłumaczy dr n. med. Łukasz Blukacz.

 

Na kolejnym etapie w wyniku działania różnych czynników toksycznych, nieprawidłowości genetycznych, rozwojowych czy niezgodności immunologicznych około 1/3 zarodków ulega resorpcji lub poronieniu. Okres zarodkowy różni się jednak od okresu jaja płodowego występowaniem objawów ciąży. Poza tym badania biochemiczne i ultrasonograficzne wykazują już obecność ciąży wraz z czynnością serca rozwijającego się zarodka.

 

W przypadku ustania czynności serca lub braku wzrostu wynikającego z wieku ciąży mówimy o obumarciu zarodka. Ma to również odzwierciedlenia w spadku parametrów biochemicznych obserwowanych w badaniach laboratoryjnych.

 

Nasz rozmówca uściśla:

 

Ryzyko obumarcia rozwijającej się ciąży statystycznie spada wraz z upływem kolejnych tygodni. Niestety również w okresie płodowym dochodzić może do ustania czynności serca płodu w związku z różnymi przyczynami.

 

Poronienie a poród przedwczesny

 

Jeszcze raz podkreślmy, obumarciem płodu nazywamy ustanie jego czynności życiowych na etapie życia płodowego. Uściślając:

 

Poronieniem jest wydalenie płodu z jamy macicy przed ukończeniem 22. tygodnia ciąży. Po 23. tygodniu nazywane bywa to porodem przedwczesnym. Gdy w chwili porodu nie stwierdza się oznak życia płodu - czyli czynności serca, ruchów oddechowych, tętnienia pępowiny czy skurczów mięśni określa się taki stan mianem urodzenia martwego - wyjaśnia szczegółowo ginekolog Łukasz Blukacz.

 

Obumarcie płodu. Przyczyny

 

Lista potencjalnych przyczyn obumarcia płodu jest bardzo długa. Dr. n. med. Łukasz Blukacz wylicza te najczęstsze:

 

  • wady wrodzone,
  • infekcje bakteryjne i wirusowe,
  • niekontrolowana lub źle kontrolowana cukrzyca,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • urazy mechaniczne,
  • choroby metaboliczne płodu,
  • obrzęk płodu,
  • ciąża wielopłodowa,
  • ograniczony wewnątrzmaciczny rozwój płodu,
  • łożysko przodujące,
  • niewydolność łożyska,
  • konflikt serologiczny.

 

Między innymi z tego powodu tak ważne są systematyczne wizyty w gabinecie lekarskim w czasie ciąży:

 

Jednym z zadań ginekologa prowadzącego ciążę jest wykrywanie tych zagrożeń podczas rutynowych wizyt oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania mające na celu oddalenie ryzyka. W związku z tym lekarz przeprowadza zarówno badanie ginekologiczne i ultrasonograficzne oraz analizuje zlecone badania laboratoryjne, które zgodnie z zaleceniami należy wykonywać w określonym etapie ciąży - dodaje ekspert.

 

I podkreśla:

 

Kluczowa jest jednak dobra współpraca pacjentki z lekarzem, a zatem skrupulatne stosowanie się do zaleceń przede wszystkim w zakresie wykonywania badań i stosowania odpowiednich leków.

 

Ciężarna. Kiedy powinna natychmiast skontaktować się z lekarzem?

 

Każda przyszła mama powinna wiedzieć, kiedy powinna natychmiast skontaktować się z lekarzem:

 

Na każdym etapie trwania ciąży wystąpienie silnego bólu oraz krwawienie są niezwykle niepokojącymi objawami. W późniejszym etapie ciąży, gdy już ruchy płodu są odczuwalne, uwagę zwrócić powinno ich osłabienie bądź całkowite ustanie. Sytuacja taka wymagać będzie niezwłocznej konsultacji lekarskiej z badaniem ginekologicznym i ultrasonograficznym oraz badaniem kardiotokograficznym (KTG) w późniejszym etapie ciąży - wyjaśnia ginekolog Łukasz Blukacz.

 

Nie wolno również ignorować lub zatajać przed lekarzem innych objawów:

 

Należy również zgłaszać podczas rutynowych wizyt inne objawy, w szczególności sugerujące infekcję narządów rodnych czy dróg moczowych oraz dolegliwości uogólnione takie jak obrzęki, świąd, duszność i inne.

 

Obumarcie ciąży. Czego może spodziewać się kobieta?

 

Niestety, jak podpowiada statystyka i doświadczenie pacjentek, obumarcie płodu nie jest zjawiskiem izolowanym. Co zatem czeka pacjentkę dotkniętą taką tragedią?

 

Gdy do obumarcia ciąży już dojdzie, w pierwszej kolejności należy je potwierdzić w badaniu. Podstawową i najłatwiej dostępną metodą jest badanie ultrasonograficzne, które w sposób jednoznaczny pozwala potwierdzić ustanie czynności serca zarodka czy płodu. Następnie w zależności od etapu rozwoju ciąży i prawdopodobnej przyczyny obumarcia dalsze postępowanie może znacznie się różnić - informuje doktor Blukacz.

 

I dzieli je zasadniczo na trzy grupy:

 

  • postępowanie wyczekujące - mające na celu objęcie pacjentki opieką do czasu samoistnego wydalenie obumarłej ciąży. Jest to zazwyczaj domyślne postępowanie w przypadku wczesnej ciąży przy braku powikłań.
  • postępowanie farmakologiczne - polegające na podaniu leków mających na celu pobudzenie organizmu do wydalania obumarłej ciąży. Postępowanie to ma na celu indukcję poronienia lub porodu.
  • postępowanie zabiegowe - gdy wydalenie obumarłego zarodka czy płodu wspomagane jest mechanicznie przy pomocy odpowiednich narzędzi. Zarezerwowane jest ona głównie dla przypadków powikłanych, niecierpiących zwłoki.

 

Wybór właściwego postępowanie wymaga znacznego doświadczenia i właściwej oceny wskazań do zastosowania danej metody.

 

Z reguły wybiera się początkowo metodę najmniej obciążoną ryzykiem powikłań, jak najmniej ingerując w zdrowie pacjentki. Z założenia metody zabiegowe obarczone są największym ryzykiem. Ważnym aspektem jest również wpływ wybranej metody na czas powrotu do płodności, co umożliwia zajście w kolejną ciążę. Niezależnie od obranego postępowaniem kluczowym jest objęcie pacjentki opieką i odpowiednim leczeniem. W przypadku stwierdzenia powikłań lub nieskuteczności obranej metody konieczna może być zmiana postępowania - podsumowuje nasz rozmówca.

 

Obumarcie płodu. Kiedy możliwa jest kolejna ciąża?

 

Częstym pytaniem, jakie pada z ust kobiety z doświadczeniem utraty ciąży, jest pytanie o możliwość zajścia w kolejną

 

W zależności od przebiegu leczenia, a przede wszystkim obranej metody zakończenia ciąży obumarłej kolejna ciąża możliwa jest nie wcześniej niż po upływie kilku tygodni lub nawet miesięcy. W przypadku znanej przyczyny obumarcia zasadne może być rozważenie odpowiedniego leczenia, które ma na celu oddalenie ryzyka obumarcia w kolejnych ciążach. W takiej sytuacji dalsze plany macierzyńskie należy odłożyć do czasu zakończenia leczenia - wyjaśnia doktor Blukacz.

 

Z kolei:

 

W przypadku przyczyny nieznanej, w szczególności, gdy do utraty ciąży dochodziło już kilkukrotnie zasadnym może być podjęcie dalszej diagnostyki celem ustalenia przyczyny niepowodzeń i włączenia odpowiedniego leczenia mającego na celu zminimalizowanie ryzyka w kolejnych ciążach.

 

Nie bagatelizuje on również kondycji psychicznej kobiety:

 

Niezwykle istotnym aspektem jest jednak gotowość pacjentki do podjęcia dalszych starań o ciążę. Utrata ciąży bywa zdarzeniem bardzo traumatycznym i często wymagać może pomocy innych specjalistów niż ginekolog w szczególności, gdy rzuca cień na życie osobiste pacjentki.

 

I z pełnym zrozumieniem podkreśla:

 

Niezależnie od przyczyny i czasu, jaki upłynął od utraty ciąży pacjentka, która go doświadczyła wymagać może szczególnej opieki i uwagi podczas kolejnych wizyt ginekologicznych, w szczególności w kolejnych ciążach. Wymaga to od lekarza odpowiedniej cierpliwości i empatii przede wszystkim w odpowiedzi na często padające pytania o prawidłowość rozwoju ciąży.

 

 

Bibliografia:

-  Położnictwo i ginekologia. Tom I Grzegorz H. Bręborowicz (red.). Wydawnictwo
Lekarskie PZWL
-  Zbigniew Słomko (red.): Ginekologia T. 1. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL
-  R.C. Benson, Położnictwo i ginekologia, Warszawa 1988
-  K. Ostrowski, Embriologia człowieka. Podręcznik dla studentów medycyny, Warszawa 1985
-  Andrzej Malinowski, Wstęp do antropologii i ekologii człowieka, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 1999
-  Antropologia pod redakcją A. Malinowskiego i J. Strzałko, Warszawa-Poznań 1985
-  Fizjologia człowieka z elementami fizjologii klinicznej pod redakcją Z. Traczyka i A. Trzebskiego, PZWL Warszawa 1980
Łukasz Blukacz ginekolog - położnik 5.00 / 194 opinie artykuły 38 artykułów więcej informacji Umów wizytę więcej informacji

Absolwent Wydziału Lekarskiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Jest w trakcie specjalizacji z zakresu ginekologii i położnictwa.

Zatrudniony w Samodzielnym Publicznym Centralnym Szpitalu Klinicznym w Katowicach. Zajmuje się leczeniem takich schorzeń jak: niepłodność, patologie ciąży czy zespół policystycznych jajników.

Uczestnik licznych kursów i staży z zakresu kosmetologii lekarskiej, medycyny estetycznej oraz diagnostyki ultrasonograficznej ginekologiczno-położniczej. Więcej informacji zapraszam na stronę placówki Centrum Medycznego Severux

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
Czy mogli się pomylić? Może wykonać dodatkowo test z krwi? 
9 dni po spóźnionym okresie zrobiłam test ciążowy z porannego moczu - wyszedł negatywny. Byłam na 2 usg .jeden lekarz powiedział, że ciąży w macicy nie ma tylko jakiś tan zapalny. Drugi też nie widział ciąży, tylko jakąś jasną plamę. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana wizyta u ginekologa z badaniem USG.
Czy na usg już powinna być widoczna ciąża? Co może hamować okres?
Od 9 dni spóźnia mi się okres, robiłam 3 testy wszystkie negatywne. Dziś byłam u lekarza - ciąży w macicy nie widzi, ale powiedział, że widzi jakąś plamkę i nie jest pewien czy to stan zapalny, czy ciąża pozamaciczna. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się WYŁĄCZNIE z lekarzem, który wykonywał USG.
Czy są jakieś leki bezpiecznie w ciąży, które można brać? Jak leczyć takie przeziębienie?
Jestem w 14 tygodniu ciąży, dopadło mnie jakieś prawdopodobnie zapalenie gardła, ponieważ zaczęło się od chrypy i bólu gardła, gardło zaczerwienione. Dzisiaj doszła temperatura 37,5 wieczorem 38. 
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazana wizyta stacjonarna u lekarza. Po zbadaniu wdroży odpowiednie leczenie, właściwe dla Pani stanu.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
W ciąży leczenie kobiet jest mocno ograniczone ze względu na szereg działań teratogennych leków. Wskazana jest badanie fizykalne w Poradni POZ.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Wskazana wizyta stacjonarna u lekarza rodzinnego.
Daniel Biesiada
lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecam wizytę stacjonarną u lekarza
Czy jest szansa na kolejną zdrową ciążę?
Pierwsza ciąża — poronienie (puste jajo płodowe) druga — zdrowe dziecko ciąża idealna, wyniki książkowe, trzecia poronienie. Co może być nie tak? 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy w tej sprawie skonsultować się z ginekologiem prowadzącym ciążę.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Wskazana konsultacja stacjonarna z lekarzem ginekologiem.
Czy powinniśmy szukać już pomocy lekarskiej?
Staramy się o dziecko od 5 miesięcy. Wcześniej była ciąża 2 miesiącach starań, która skończyła się poronieniem. Żona miała zabieg łyżeczkowania macicy, a teraz ma drobne krwawienia przed okresem. Mamy po 35 lat. 
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Zalecana wizyta u ginekologa, który po zebraniu szczegółowego wywiadu, zapoznaniu się z dokumentacją, zbadaniu żony - ukierunkuje dalsze postępowanie.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z ginekologiem prowadzącym.
Żaneta Petryka
dietetyk kliniczny, dietetyk
Umów wizytę
Należy udać się do lekarza prowadzącego oraz ginekologa. Często przygotowanie do ciąży wymaga także zmiany nawyków żywieniowych oraz diety. Pozdrawiam, mgr Żaneta Petryka
Ciąża, a kłucie w piersi.
Jestem w ciąży w 6 miesiącu. Dlaczego delikatne rwanie lub kłucie odczuwam w jednej piersi w okolicy sutka, a w drugiej piersi jest to bardzo sporadyczne?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z ginekologiem prowadzącym ciążę.
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
W ciązy ból sutka może występować najcześciej w I i II symestrze.
Plamienia w 7 tygodniu ciąży.
Witam. Jestem w 7 tygodniu ciąży, która przebiega prawidłowo, serduszko bije. Jedyną ciekawostką jest to, że pojawiają się plamienia, ale ewidentnie są one spowodowane tym, że zrobię przysłowiową "dwójkę" bo pojawiają się tylko raz lub dwa razy w ten dzień, kiedy jest ta...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja ginekologiczna.
Czy w ciąży można chodzić na solarium?
Jestem w 13 tygodniu i się zastanawiam właśnie czy można.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Proszę skonsultować się z lekarzem ginekologiem prowadzącym ciążę
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się z ginekologiem prowadzącym ciążę.
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Działanie solarium jest szkodliwe w każdym przypadku.
Czy to wczesny objaw poronienia? Bądź początek poronienia?
Dzień dobry, jestem w 6 tygodniu ciąży. 4 dni temu potwierdziłam ciążę. Dolegliwości takie jak ból podbrzusza oraz tkliwość piersi ustały wczoraj. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u ginekologa prowadzącego ciążę.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Proszę umówić wizytę stacjonarną u lek ginekologa.
Czy powinnam przyjąć szczepionkę? 
Na co dzień pracuje i mieszkam w Wielkiej Brytanii. Aktualnie jestem w 18 tygodniu ciąży. Przychodnia rodzinna i położne (ponieważ od początku ciąży nie miałam ani jednej wizyty z ginekologiem) bombardują mnie zaproszeniami na szczepienie różnej maści oraz na krztusiec już od 16 tygodnia...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się z ginekologiem prowadzącym ciążę.
Daniel Biesiada
lekarz rodzinny
Umów wizytę
Szczepienia te są zalecane w trakcie ciąży. Należy skonsultować się z ginekologiem prowadzącym ciążę.
Czy leczenie zęba tzn. borowanie, plombowanie albo usuwanie kamienia może mi zaszkodzić, pogorszyć krwiaka?
Jestem w 18 tygodniu ciąży i mam 8 cm krwiaka podkosmówkowego. Mogę się ruszać, ale oszczędzać. Mam za kilka dni zaplanowaną wizytę u dentysty i nie wiem, czy mogę iść. Wizytę u mojego ginekologa mam dopiero za miesiąc. Proszę o poradę, nie wiem, co robić.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z ginekologiem prowadzącym.
Czy można nam współżyć podczas mojej miesiączki? 
Jestem nosicielką wirusa HIV, wykryty szybko i podjęte zostało leczenie lekami. Aktualnie HIV RNA - nie wykryto. Mój partner nie jest nosicielem, zabezpieczamy się prezerwatywa, ale chcieliśmy przestać (planujemy niedługo starania o dziecko), czy gdybyśmy przestali używać prezerwatywy to,...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.
Czy podwyższona temperatura w czasie gorączki występuje także w drogach rodnych i może tam zniszczyć plemniki?
Staramy się z mężem o dziecko. Do współżycia doszło raz ok 2 dni przed spodziewaną owulacją, a ja na drugi dzień dostałam gorączki 38,0 która trwała dwie doby. W czasie gorączki najprawdopodobniej wystąpiła owulacja (dużo płynnego śluzu i czułam pęknięcie pęcherzyka). Czy moja...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z ginekologiem prowadzącym.
Czy jest się czym denerwować?
Jestem w 10+5 tc ciąży zauważyłam dziś niewielkie plamienie na bieliźnie w kolorze brązowym dosłownie dwie plamki. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u ginekologa prowadzącego ciążę.
Co mam dalej robić? Czy może cierpliwie czekać?
Pod koniec sierpnia albo początek września 2023 odstawiłam tabletki antykoncepcyjne, dlatego że zaczęliśmy z mężem starać się o dziecko. Pierwsze 2 miesiączki były regularne, a później się zaczęło przesuwanie o parę dni, a ostatnie miesiączki po ponad tydzień się poprzesuwały. W lutym...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u ginekologa prowadzącego.
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
Umów wizytę
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4 Umów wizytę