lek med Tomasz Andrzej Szczęsny

  Co warto jeść (produkty zalecane): Białko wysokiej jakości: Chude mięso (drób, cielęcina), ryby, jaja oraz nasiona roślin strączkowych (jeśli są dobrze tolerowane). Produkty mleczne: Jogurty, kefiry i maślanki są często lepiej tolerowane ze względu na mniejszą zawartość laktozy. W przypadku problemów z trawieniem wybieraj produkty bezlaktozowe. Zdrowe tłuszcze: Oleje roślinne oraz ryby morskie (np. dorsz, mintaj) bogate w kwasy Omega-3. Węglowodany: Przy problemach trawiennych zaleca się dietę łatwostrawną – biały ryż, pieczywo pszenne, gotowaną marchew i pieczone jabłka.  Czego unikać (produkty przeciwwskazane): Interakcje z lekami: Bezwzględnie unikaj grejpfrutów, pomelo, granatów oraz dziurawca, ponieważ mogą zmieniać działanie chemioterapii. Bezpieczeństwo mikrobiologiczne: Zrezygnuj z surowego mięsa (tatar), ryb (sushi) oraz niepasteryzowanych produktów mlecznych. Ciężkostrawność: Ogranicz potrawy smażone, tłuste, pikantne, wzdymające oraz wysokoprzetworzone typu fast-food.  Jak radzić sobie z nudnościami? Unikaj jedzenia na 1-2 godziny przed podaniem chemii. Pij dużo wody małymi łykami między posiłkami. Wybieraj potrawy o temperaturze pokojowej (gorące zapachy mogą potęgować mdłości).   Polecam nie znam lepszego oparacowania w jezyku Polskim  https://diety.nfz.gov.pl/porady/dieta-w-chorobie/dieta-w-chemioterapii oraz  https://onkologia.home.pl/autoinstalator/wordpress/wp-content/uploads/2023/10/Onkologiczny-poradnik-ON-LINE.pdf

???? 1. Otyłość a ryzyko nowotworów — co wiemy Otyłość jest silnie związana z wyższym ryzykiem wielu typów nowotworów. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) klasyfikuje co najmniej 13 nowotworów jako „obesity-related cancers” (np. rak jelita grubego, trzustki, piersi po menopauzie, endometrium, nerki, wątroby) ze względu na epidemiologiczne i mechanistyczne dowody związku z nadmiarem tkanki tłuszczowej.  Mechanizmy obejmują przewlekłe zapalenie, zaburzenia hormonalne (np. insulinooporność, podwyższony estradiol), stres oksydacyjny oraz większą liczbę komórek narażonych na mutacje.  ➡️ Dlatego otyłość sama w sobie zwiększa ryzyko nowotworów poprzez biologiczne i metaboliczne czynniki. ???? 2. Czym są leki GLP-1 i jak działają? GLP-1 (glukagonopodobny peptyd-1) to naturalny hormon jelitowy, który: zwiększa wydzielanie insuliny, zmniejsza apetyt i ogólne spożycie kalorii, spowalnia opróżnianie żołądka. Agoniści receptora GLP-1 to leki (np. semaglutyd, liraglutyd, dulaglutyd, tirzepatyd) stosowane w: cukrzycy typu 2, leczeniu otyłości. Działają głównie przez redukcję masy ciała i poprawę metabolizmu — co samo w sobie jest korzystne dla zdrowia metabolicznego i potencjalnie przeciwnowotworowego.  ???? 3. GLP-1 a nowotwory — co pokazują badania? ???? Badania obserwacyjne sugerują potencjalne zmniejszenie ryzyka • Ogólnoustrojowe badanie retrospektywne wykazało, że osoby z otyłością lub nadwagą przyjmujące agonistów GLP-1 miały niższe ryzyko wystąpienia nowotworów ogółem niż osoby ich nie stosujące (HR ok. 0,83). W szczególności ryzyko niektórych nowotworów — np. endometrium, jajnika, meningioma — było niższe.  • Kolejna duża analiza wykazała, że stosowanie GLP-1 wiązało się z niższą częstością występowania nowotworów związanych z otyłością w porównaniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi u osób z cukrzycą i nadwagą/otyłością.  • Badania populacyjne sugerują również, że redukcja masy ciała poprzez GLP-1 może przekładać się na niższe ryzyko raka, podobnie jak po chirurgii bariatrycznej, chociaż mechanizmy mogą wykraczać poza sam spadek masy ciała.  ???? Jednak wyniki nie są jednoznaczne • Meta-analiza RCT (randomizowanych badań kontrolowanych) nie wykazała wyraźnego związku między GLP-1 a zmniejszeniem ryzyka nowotworów.  • Obserwacyjne badania mogą być obciążone błędami (np. bias selekcji, trudnością w oddzieleniu efektu utraty wagi od bezpośredniego działania leku).  ???? 4. Mechanizmy możliwych efektów przeciwnowotworowych Proponowane mechanizmy, przez które GLP-1 mógłby wpływać na ryzyko nowotworu: ???? Pośredni poprzez redukcję otyłości: mniejsza ilość tkanki tłuszczowej → mniej cytokin prozapalnych → niższe ryzyko mutacji i proliferacji komórek. ???? Zmniejszenie stanu zapalnego: GLP-1 zmniejsza markery zapalenia (np. hs-CRP), co może obniżać środowisko sprzyjające nowotworom.  ???? Potencjalne bezpośrednie efekty komórkowe: niektóre badania laboratoryjne sugerują, że GLP-1 może wpływać na metabolizm komórek nowotworowych, ale są to wstępne dane. (te mechanizmy wymagają więcej badań) ⚠️ 5. Ograniczenia i ostrożność ✔️ Obecne obserwacyjne dane sugerują korzystny związek, ale nie udowadniają, że GLP-1 bezpośrednio zapobiega rakowi. ✔️ Wielu badaczy ostrzega, że efekty obserwowane w populacjach mogą wynikać głównie z redukcji masy ciała, a nie specyficznych właściwości leków.  ✔️ Nie wszystkie badania potwierdzają zmniejszenie ryzyka nowotworów — i niektóre sygnalizują możliwy niewielki wzrost ryzyka w rzadkich typach (np. nerek), co wymaga dalszego monitorowania     https://pulsmedycyny.pl/medycyna/nauka-i-badania/czy-analogi-glp-1-zmniejszaja-ryzyko-nowotworow-nowe-badanie-podwaza/