1. Artykuły
  2. Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD)

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD)

Osoba cierpiąca na zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne boryka się z lękiem i obawami, które potrafią zdominować rytm dnia i znacznie pogorszyć jakość życia. Jakie są objawy OCD? W jaki sposób diagnozuje się nerwicę natręctw i jak przebiega leczenie?

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
Spis treści
OCD - podstawowe informacje Przyczyny nerwicy natręctw Objawy zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego Rodzaje obsesji Rodzaje kompulsji Objawy i choroby towarzyszące OCD Diagnostyka nerwicy natręctw Leczenie OCD Kiedy należy szukać pomocy u psychoterapeuty?

OCD - podstawowe informacje

 

OCD, zwane inaczej nerwicą natręctw bądź zespołem anankastycznym, jest stosunkowo często występującym schorzeniem z kręgu zaburzeń lękowych. Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne dotyka około 2,5% ludzi na całym świecie. Jeżeli choroba ta występuje w rodzinie, to istnieje większe prawdopodobieństwo zachorowania i w takim przypadku ryzyko sięga nawet 9-10%.

 

arrow Nerwica natręctw skutecznie uprzykrza życie
arrow Ciągły lęk przed poważną chorobą. Skąd bierze się hipochondria?
arrow Wenlafaksyna – wskazania, działanie i skutki uboczne
arrow Leki psychotropowe i narkotyczne - co warto o nich wiedzieć i kto je może przepisać?
arrow Ataki paniki - jak pomóc sobie i bliskim?
arrow Zaburzenia ze spektrum autyzmu i ich różne odcienie

Przyczyny nerwicy natręctw

 

Wśród czynników wpływających na występowanie OCD należy wymienić:

  • dziedziczność schorzenia,
  • stresujące wydarzenie bądź ważna zmiana w życiu,
  • cechy charakteru takie jak staranność i przesadna dbałość o szczegóły,
  • poczucie obowiązku i zapobieganie zagrożeniom,
  • niska samoocena, niespełnienie i niedowartościowanie,j
  • przytłaczające poczucie winy i odpowiedzialności za natrętne myśli i zachowania,
  • presja społeczna związana z tempem życia,
  • obciążenie okołoporodowe,
  • dysfunkcje w zakresie struktury anatomicznej i funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego.

 

Objawy zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego

 

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne może przybierać postać myśli obsesyjnych bądź natręctw (kompulsji). Znamienne jest to, że osoba cierpiąca na OCD postrzega dane rytuały czy zachowania jako niechciane, niekontrolowane i nielogiczne. W związku z brakiem kontroli zaczyna wpadać w poczucie winy, które może nasilać objawy.

 

Rodzaje obsesji

 

Obsesje to inaczej natrętne i nasilone myśli, które destrukcyjnie wpływają na osobę chorującą na OCD - myśli te są wstydliwe, przykre, niekontrolowane i absurdalne. Można podzielić natrętne myśli na kilka rodzajów:

 

  • natrętna niepewność - sytuacje, w których osoba nie jest pewna, czy zrobiła daną czynność. Mamy tu na myśli np. czy zamknęła drzwi od auta czy domu, czy wyłączone zostało światło, czy porządnie zostały umyte ręce;
  • ruminacje - obsesyjne i uporczywe myśli na temat danego tematu i nadmierne analizowanie sytuacji, zadręczanie się, rozpamiętywanie i (mimo długotrwałej analizy) brak konstruktywnych wniosków;
  • natrętne impulsy - ten rodzaj obsesji charakteryzuje się nieodpartą chęcią zrobienia czegoś impulsywnego, np. zacząć krzyczeć bądź obnażyć się przy innych ludziach;
  • wulgarne, obsceniczne i bluźniercze myśli, które nasilają się w sytuacjach, w których są one nie na miejscu (np. msza w kościele, spotkanie z bliskimi). Te myśli nie wynikają ze światopoglądu osoby cierpiącej na OCD, a wręcz często kontrastują z kręgosłupem moralnym;
  • obsesyjny lęk przed bakteriami, zabrudzeniem i bałaganem - ten rodzaj natręctw sprawia, że osoba nieustannie sprząta, układa rzeczy, dąży do nierealnej harmonii i symetrii.

 

Rodzaje kompulsji

 

Kompulsje to inaczej czynności natrętne, które są nawracające i niechciane przez osobę OCD. Prowadzą do poczucia wstydu i braku sensu.

 

Do czynności kompulsywnych można zaliczyć:

 

  • natrętne sprawdzanie - upewnianie się, że zamknęło się drzwi bądź zgasiło światło. Charakteryzuje się nieustającą niepewnością, czy aby na pewno daną czynność się wykonało;
  • obsesyjne poprawianie - ciągłe dążenie do perfekcji, ładu, symetrii wokół siebie. Może objawiać się w ciągłym układaniu i poprawianiu przedmiotów wokół siebie;
  • obsesyjne dążenie do czystości - nadmierna i niekontrolowana higiena, np. natrętne mycie rąk, nieustające sprzątanie, wykreowanie całej procedury dotyczącej czystości;
  • patologiczne zbieractwo - przymusowe gromadzenie przedmiotów;
  • natrętne rytuały - czynności, które muszą zostać obowiązkowo wykonane, inaczej osoba z OCD będzie obawiała się strasznych konsekwencji. Mogą to być konkretne zasady czy sekwencje np. dotyczące ubioru (“mogę tylko wyjść w tej konkretnej bluzce”), konkretna ilość stuknięć, klepnięć przed rozpoczęciem danej czynności.

 

Objawy i choroby towarzyszące OCD

 

Oprócz podstawowych objawów zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego choremu mogą towarzyszyć takie choroby i symptomy jak:

 

  • depresja - obniżenie jakości życia spowodowanej nerwicą natręctw może skutkować stanami depresyjnymi oraz epizodami depresji;
  • stany lękowe - zaburzenia nerwicowe, charakteryzujące się napadami paniki, fobiami i natręctwami;
  • derealizacja i depersonalizacja - poczucie, że emocje, czynności czy nawet części ciała nie należą do osoby z OCD, uczucie niepełnego kontaktu ze światem;
  • tiki nerwowe - powtarzające się, mimowolne ruchy danej części ciała;
  • myzofobia - nadmierny lęk przed brudem i silna potrzeba czystości;
  • bakcylofobia - lęk przed zarazkami.

 

Diagnostyka nerwicy natręctw

 

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne diagnozowane jest przez lekarza psychiatrę. Jest to wywiad połączony często z wypełnieniem kwestionariusza bądź ankiety. Czasami wskazana jest zarówno konsultacja psychologiczna, jak i neurologiczna oraz przeprowadzane są badania biochemiczne, rezonans magnetyczny, tomografia lub elektroencefalografia.

 

Leczenie OCD

 

Warto udać się do psychoterapeuty, który pracuje w nurcie poznawczo-behawioralnym bądź psychodynamicznym, aby zdobyć odpowiednie narzędzia do radzenia sobie ze swoimi obsesjami i w jaki sposób zapanować nad czynnikami, które je wywołują.

 

Bardzo dobre efekty daje połączenie psychoterapii z farmakoterapią. Osobie cierpiącej na OCD psychiatra przepisuje leki antydepresyjne z grupy selektywnych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) i przeciwlękowe, a w przypadku występowania tików nerwowych może dodatkowo przepisać haloperidol bądź risperidon.

 

Kiedy należy szukać pomocy u psychoterapeuty?

 

Jeżeli obawiasz się, że cierpisz na OCD zadaj sobie kilka pytań:

 

  • Czy czuję, że moje lęki i obawy są nadmiarowe?
  • Czy przytłaczają mnie moje lęki i obawy i nie mogę przez to normalnie funkcjonować?
  • Czy powtarzam jakąś czynność nie z własnej woli?
  • Czy pojawiają się myśli, które mnie niepokoją bądź wzbudzają wyrzuty sumienia?
  • Czy bliska mi osoba zaobserwowała u mnie powtarzalność niektórych zachowań?
  • Czy bliska mi osoba zauważyła, że niektóre czynności i lęki wymykają mi się spod kontroli?

 

Pamiętaj, że odpowiednie wsparcie specjalistów i twoja chęć wyzdrowienia pomogą Ci odzyskać kontrolę nad swoimi emocjami. W bezpiecznej przestrzeni skonfrontujesz się ze swoimi lękami i nauczysz się radzić sobie z natręctwami, podnosząc stopniowo jakość swojego życia.

 

Potrzebujesz wsparcia? Sięgnij po profesjonalną pomoc i porozmawiaj ze specjalistą tak jak chcesz: w gabinecie bądź online. Zarejestruj się już teraz do psychologa, psychoterapeuty bądź psychiatry.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
internista
Czy osoba chorująca na zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne może oddać krew?
Czy osoba chorująca na ocd może oddawać krew (zwłaszcza jeśli nie przyjmuje leków w ramach...
01.10.2021
Maciej Tężycki
lekarz rodzinny, internista, lekarz
Umów wizytę
może
nerwica, depresja, psychiatra, anoreksja
Poderzewam u siebie anoreksję, depresję i nerwicę natręctw. Psycholog czy jednak psychiatra?
Mam 18 lat i od 4 lat zmagam się z zaburzeniami odżywiania, podejrzewam anoreksję bulimiczną,...
20.01.2021
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konieczne jest leczenie psychiatryczne.
Należało by się skonsultować z psychologiem.
Tomasz Szalewski
lekarz, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
W Pani przypadku zdecydowanie jest konieczna konsultacja psychiatryczna.
Katarzyna Lorentz-Nejno
lekarz rehabilitacji medycznej, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zdecydowanie zaczęłabym od wizyty u psychiatry.
Aleksandra Myszura
lekarz
Umów wizytę
Należy konsultować się ze specjalistą psychiatrą.
Wskazana jest zarówno konsultacja psychologiczna, jak i psychiatryczna. Czas ma tutaj znaczenie, proszę nie odkładać decyzji o kontakcie z specjalistą na później.
depresja, psychiatra, psycholog
Czy antydepresanty mogą pomóc w psychoterapii?
Przez depresję nie mam siły pracować nad sobą na psychoterapii. Czy dzięki antydepresantowi będę...
16.11.2022
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Można zastosować lek farmakologiczny lub spróbować odmienić sposób myślenia . Zamiast : "Przez depresję nie mam siły pracować nad sobą na psychoterapii "mówić i powtarzać : "Mam chęć uczestniczyć w zajęciach psychoterapii, ponieważ to jest dla mnie dobre i korzystne"
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Najlepsze efekty leczenia depresji osiągamy poprzez leczenie farmakologiczne w połączeniu z psychoterapią - zapraszam na konsultacje online - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
wskazana konsultacja psychiatryczna i ewentualne wdrożenie farmakoterapii
psychiatra, psycholog
Co może świadczyć o zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym?
Czy natrętne, codzienne nucenie piosenek w myślach jest zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym?
20.10.2022
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Gdy w ciągu dnia nucimy w myślach tę samą piosenkę, i następnego dnia ponownie powtarza się myślenie, nucenie jakiegoś utworu, to może to być zaburzenie obsesyjno-kompulsywne( skrót OCD, od angielskiego obsessive-compulsive disorder, a potocznie nerwica natręctw). Stan taki zakłóca myślenie i koncentrację w dniu codziennym np. przy wykonywaniu pracy, w nauce i innych czynnościach.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Tak; zalecana jest konsultacja psychologiczna.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Należy przeprowadzić dokładniejszy wywiad - zapraszam na wizytę - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
zwolnienie lekarskie, psychiatra, Elektroniczna Dokumentacja Medyczna, Elektroniczna Dokumentacja Medyczna
Czy mając L4 od psychiatry mogę wychodzić z domu?
Obecnie przebywam na zwolnieniu lekarskim od psychiatry i boję się kontroli z zakładu pracy. Nie...
13.10.2022
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Adnotacja "może chodzić" oznacza przede wszystkim, że pacjent może wychodzić np. do apteki czy na terapię/rehabilitację. W przypadku schorzeń natury psychicznej ważnym elementem terapii mogą być spacery, aktywność fizyczna-warto poprosić lekarza o wydanie zaleceń, które mogłyby być przedłożone w razie ew.kontroli.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Warto przy najbliższej wizycie zatroszczyć się o stosowną adnotację w dokumentacji medycznej w postaci zaleceń umiarkowanego wysiłku fizycznego, np. spacerów.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
"Chory może chodzić” to oznacza, że chory może podjąć różne formy aktywności, które nie zakłócą jego okresu rekonwalescencji.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
W zależności od rodzaju zwolnienia lekarskie można pozostawać w domu lub przebywać na terapii poza domem - zapraszam na konsultacje -wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
psychiatra, psycholog
Czy można zdiagnozować autyzm u dziecka w ramach wizyty online?
Mieszkamy w UK. Syn był w czasie diagnozy na autyzm, ale zmieniły się wytyczne i...
11.10.2022
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Diagnostyka wymaga obserwacji pacjenta, konsultacji i opinii m.in.psychiatry, pedagoga, psychologa; zbierany jest również wywiad od rodziców, nauczycieli. Tak więc diagnostyka powinna odbyć się w warunkach stacjonarnych, z uwzględnieniem wszystkich niezbędnych kryteriów i wytycznych.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Diagnostyka wymaga obserwacji pacjenta, konsultacji i opinii m.in.psychiatry, pedagoga, psychologa; zbierany jest również wywiad od rodziców, nauczycieli. Tak więc diagnostyka powinna odbyć się w warunkach stacjonarnych, z uwzględnieniem wszystkich niezbędnych kryteriów i wytycznych.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Proszę zgłosić się do specjalisty w miejscy pobytu pacjenta na wizytę stacjonarną. Podczas wizyty udzieli on odpowiedzi na powyższe pytania.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Diagnostyka i leczenie wymaga konsultacji stacjonarny - online można jedynie kontynuować leczenie wcześniej zalecone - w razie pytań zapraszam na konsultacje - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Proszę zgłosić się do specjalisty w miejscy pobytu pacjenta na wizytę stacjonarną. Podczas wizyty udzieli on odpowiedzi na powyższe pytania.
psychiatra
Jak szybko można zdiagnozować osobowość schizoidalną?
Czy osobowość schizoidalną (charakterystyka jawna) można zdiagnozować po 1-2 wizytach u...
09.10.2022
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Rozpoznanie stawiane jest w oparciu o określone kryteria; tak więc w trakcie wizyt u psychiatry musi być zebrany szczegółowy wywiad i przeprowadzona obserwacja, aby móc potwierdzić lub wykluczyć konkretne rozpoznanie.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Osobowość schizoidalną można podejrzewać na podstawie występujących 3 warunków, spośród podanych we wzorcu wg Klasyfikacji Międzynarodowej Chorób, jednak diagnoza nie powinna pojawić się poprzez pojawiające się epizodyczne zachowania lecz na podstawie długotrwałych ich obserwacji.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Ilość wizyt nie ma znaczenia, jeżeli lekarza posiadał dokumentacje medyczną i był objawy, mógł postawić powyższe rozpoznanie - zapraszam na konsultacje, w razie potrzeby wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Osobowość schizoidalną można podejrzewać na podstawie występujących 3 warunków, spośród podanych we wzorcu wg Klasyfikacji Międzynarodowej Chorób, jednak diagnoza nie powinna pojawić się poprzez pojawiające się epizodyczne zachowania lecz na podstawie długotrwałych ich obserwacji.
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
psychiatra stawia rozpoznanie na podstawie wywiadu i wypełnienia kryteriów choroby
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 11760 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.96 / 300 opinii
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
4.90 / 547 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę