1. Artykuły
  2. Jak rozmawiać z nastolatkiem o seksie?

Jak rozmawiać z nastolatkiem o seksie?

Rozmowa o seksualności i cielesności z nastolatkiem jest wyzwaniem zarówno dla młodzieży, jak i opiekunów. I choć wymaga przygotowania, taktu i delikatności, najgorsze co możemy zrobić my, dorośli, to jej zaniechać, unikać i lekceważyć. Jak aktywnie uczestniczyć w edukacji seksualnej naszych dzieci? Jak robić to dobrze? - na te pytania odpowiada psycholog Michał Częstochowski.

Jak rozmawiać z nastolatkiem o seksie?
Spis treści
Kiedy rozpocząć rozmowy o seksie? Mama czy tata? Kto powinien rozmawiać z nastolatkiem o seksie Edukacja seksualna. Mity mają się dobrze Rozmowa z nastolatkiem o seksie. Warto się przygotować To trzeba powiedzieć! - przekonuje psycholog O co nie pytać nastolatka? Seksualność nastolatka. Kiedy szukać pomocy Nastolatek nie chce z nami rozmawiać. Co robić?

Kiedy rozpocząć rozmowy o seksie?

 

Jestem mamą nastolatka i chciałabym porozmawiać z nim o seksie, ale nie wiem jak - skarży się mama czternastolatka.

 

Nie ona jedna, bo jak podkreśla nasz rozmówca, psycholog Michał Częstochowski, zanim zaczniemy rozmawiać z nastolatkiem:

 

Warto zadać sobie pytanie, czy my jesteśmy gotowi na rozmowy z naszymi dziećmi na tematy dotyczące seksualności? Warto też wcześniej zapoznać się z odpowiednimi poradnikami, aby odpowiednio dostosować treść do wieku naszej pociechy.

 

Kiedy zacząć takie rozmowy? – najprościej rzecz ujmując – kiedy zapyta nas o to dziecko.

 

Pierwsze takie pytania powinny się pojawić między drugim a czwartym rokiem życia. Będą to pytania zazwyczaj związane z różnicami między płciami. Starsze dzieci pięcio i sześcioletnie mogą pytać, skąd się biorą dzieci, a z siedmio-ośmiolatkiem bez zażenowania z jego strony można porozmawiać otwarcie na temat seksu. Dzieci wchodzące w etap dojrzewania powinny być zainteresowane zmianami, jakie dotyczą ich ciała - wyjaśnia ekspert. 

 

Z nastolatkami jest nieco trudniej:

 

Wiek nastoletni to o tyle trudny czas, gdyż młody człowiek przeświadczony jest o swej nieomylności i krótko mówiąc, wie wszystko najlepiej. Rozmowy w tym okresie zależne są przede wszystkim od tego czy się dogadujemy z naszym dorastającym dzieckiem - tłumaczy.

 

Co, jeżeli dziecko nie zapyta? Bo i tak przecież może się zdarzyć:

 

Warto się wtedy wyposażyć w odpowiednie książeczki dla 2 -4 latków wyjaśniające np. różnice między płciami i rozpocząć wspólne czytanie - proponuje psycholog.

arrow Jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci? Psychoonkolog: nie warto tego odwlekać
arrow Dziecko nie chce jeść? Dietetyk ma proste wskazówki dla rodziców
arrow Co na wigilię dla dzieci? Dietetyk: tego nie serwuj
arrow Dziecko moczy się w nocy. Kiedy do lekarza?
arrow Wadę postawy ma większość dzieci. A tak łatwo jej uniknąć
arrow Co zrobić, gdy nasze dziecko jest otyłe? Pediatra i dietetyk stawiają sprawę jasno

Mama czy tata? Kto powinien rozmawiać z nastolatkiem o seksie

 

Czy rzeczywiście z synem o seksie powinien rozmawiać ojciec, a z córką - matka? Czy to jednak mit?

 

To zależy. Po pierwsze od tego, który z rodziców czuje się pewniej w poruszanej tematyce i bez skrępowania będzie rozmawiał o tym z dzieckiem, kolejną kwestią jest fakt, do którego rodzica zwróci się z pytaniem dziecko. Kolejną zależną jest czy dziecko ma dwie mamy, czy dwóch ojców. Oczywiście najlepszą wersją jest wspólna rozmowa rodziców z dzieckiem - precyzuje nasz rozmówca.

 

Edukacja seksualna. Mity mają się dobrze

 

Jak się okazuje mitów dotyczących wprowadzenia dziecka w świat seksualności, jest wiele. Warto przytoczyć tu kilka najpopularniejszych:

 

Jednym z nich jest przekonanie, że edukacja seksualna ma wpływ na wcześniejszą inicjację seksualną. Prawda jest zgoła inna:

 

Badania w tym obszarze pokazują zupełnie odwrotny trend. Świadomy młody człowiek, jest asertywny, lepiej radzi sobie z presją rówieśniczą i przemocą, a przede wszystkim ma narzędzia, by uchronić się przed wymuszeniem inicjacji - wyjaśnia Michał Częstochowski.

 

I kolejny niebezpieczny mit, który obniża rangę edukacji seksualnej: zbyt wczesne informacje dotyczące życia seksualnego deprawują dzieci. Co na to psycholog?

 

Myślę, iż lepiej jest, aby dzieci czerpały wiedzę z wiarygodnych źródeł, niż wzrastały wśród krzywdzących mitów i legendy.

 

To kolejna nieprawda, która pokutuje w społeczeństwie: edukacja seksualna zachęca do seksu.

 

Świadomość konsekwencji związanych z seksem, zwiększa refleksję i przede wszystkim nie wpływa na chęć do eksperymentowania - tłumaczy ekspert.

 

Rozmowa z nastolatkiem o seksie. Warto się przygotować

 

Przede wszystkim nie zajmujemy roli eksperta, nauczyciela, który odpytuje, komentuje i ocenia nastolatka - nie warto mówią rodzice, którzy to doświadczenia mają już za sobą. I zwracają uwagę, że tak prowadzona rozmowa, najczęściej prowadzi do wycofania się latorośli. Zatem, jak to robić? Jakich rad udziela psycholog?

 

Po pierwsze nie czekać na rozmowy dotyczące seksu, aż nasza pociecha stanie się nastolatkiem. Po drugie warto zastanowić się po co chcemy z młodym człowiekiem rozmawiać. Czy chcemy pouczać? Kolejną kwestią jest to, jak my sami rozumiemy naszą seksualność. Przyda się też odpowiednia literatura.  

 

Zdecydowaliśmy się porozmawiać z naszymi dziećmi. Poczytaliśmy, pomyśleliśmy i…No właśnie jakich słów użyć? Mówić o prąciu i sromie. A może zwracając się do nastolatki postawić na trendy i używać modnego dziś sformułowania wulwa? Na forach dla rodziców pojawiają się również propozycje tworzenia domowego „sekssłownika”, który stanie się domowym, intymnym narzędziem prowadzenia rozmów na temat ciała i seksu.

 

Zacznijmy od tego, iż nazewnictwo powinno być  dostosowane do wieku dziecka, choć im wcześniej nauczymy dziecko również poprawnego nazywania swoich miejsc intymnych, tym łatwiej później będzie nam się rozmawiało. Powinniśmy również zadbać o swobodę i jakość przekazu - podkreśla psycholog.

 

I warto pamiętać, że w procesie oswajania tematu warto również oswoić słownictwo. Nie znaczy to jednak, że należy zaniedbać terminologię medyczną. Ona też w przyszłości okaże się przydatna, chociażby w gabinecie lekarza.

 

To trzeba powiedzieć! - przekonuje psycholog

 

Jest kilka obszarów jakie warto poruszyć w rozmowach z nastolatkami. Michał Częstochowski podkreśla, że rozmawiając z nastolatkiem nie powinniśmy pominąć tych kwestii:

 

  • pozytywnego nastawienia do własnego ciała i sfery seksualnej.
  • obszaru związanego z granicami. I tu wyraźnie podkreślajmy: nikt nie ma prawa przekraczać granic intymności bez twojej zgody
  • pożądanie i miłość to dwie różne sfery
  • czym są i jakie są środki antykoncepcyjne

 

Rozmowa o ciele, jego zmianie, seksualności wymaga skupienia i gotowości, każdej ze stron. Dodatkowo, jak zwraca uwagę rozmówca, warto zadbać o przyjazne okoliczności:

 

Spokojną atmosferę, szczerość i otwartość ze strony rodzica, a także naturalności i brak skrępowania czy zawstydzenia i przede wszystkim chęć i gotowość naszego dziecka do podjęcia dyskusji.

 

O co nie pytać nastolatka?

 

Będąc rodzicem nastolatka, pamiętajmy, że jest on samodzielną i autonomiczną jednostką. Szanujmy zatem jego prawo do prywatności, dlatego:

 

Warto po prostu nie być wścibskim, nie dopytywać o inicjację czy masturbację. Nie krępować i zawstydzać pytaniami - przestrzega Michał Częstochowski.

 

Sporo błędów komunikacyjnych rodziców wynika z nieprawidłowej edukacji seksualnej bądź jej braku, którego doświadczyli w młodości:

 

Myślę, że takich błędów jest sporo. Wynika to z faktu, iż najczęściej, gdy sami byli dziećmi, nikt z nimi o tym nie rozmawiał. Istotnym błędem jest, gdy w takich rozmowach rodzic chce pouczać, nakazywać lub zakazywać. Bycie wścibskim i dopytywanie jest nie na miejscu, a także żartowanie. Często też rodzice po prostu nie słuchają swojego dziecka lub zakładają, że jeszcze mało wie na ten temat.

 

Seksualność nastolatka. Kiedy szukać pomocy

 

Czujny rodzic, to rodzic, który gotowy jest dostrzec, że jego dorastające dziecko, może wymagać pomocy. Kiedy zatem reagować?

 

Przede wszystkim wtedy, kiedy pojawiają się zachowania, które wzbudzają nasz niepokój ze względu na swoją natarczywość lub intensywność, a ich częstotliwość, lub czas trwania się zwiększa.

 

Reagujmy również wtedy, kiedy wiedza lub słownictwo dziecka są nieadekwatne do wieku lub stopnia rozwoju.

 

Ostrożności rodzicielskiej i natychmiastowej reakcji wymagają wszelkie nagłe i zaskakujące zmiany w zachowaniu dziecka i przede wszystkim  zachowania krzywdzące lub autodestrukcyjne - podkreśla ekspert.

 

Nastolatek nie chce z nami rozmawiać. Co robić?

 

Bywa również tak, że nastolatek unika rozmów o swojej cielesności i seksualności. Czy powinniśmy się wtedy niepokoić? Jak reagować w takiej sytuacji?

 

Na początek dać młodemu człowiekowi jasną informację, iż jeżeli będzie gotowy na tego typu rozmowy to my jesteśmy – czyli dajemy dostępność. Zapytać, czy jesteśmy w stanie jakoś pomóc - tłumaczy Michał Częstochowski.

 

I dodaje:

 

Kolejnym wsparciem będzie informacja – widzę, że trudno Ci się rozmawia na ten temat, może poszukamy odpowiedniej książki, która odpowie na twoje pytania.

 

A czasami wystarczy zaczekać:

 

Warto być delikatnym, może to nie był odpowiedni moment na rozmowę i może uda się do niej wrócić za kilka dni.

Michał Częstochowski psycholog, psycholog młodzieży, psycholog dziecięcy artykuły 4 artykuły więcej informacji Umów e‑wizytę więcej informacji

Jest psychologiem z 17- letnim doświadczeniem, absolwentem SWPS - specjalizacja psychologia kliniczna. 
Pracuje z dziećmi i młodzieżą, jako psycholog przedszkolny i szkolny. Prowadzi konsultacje i poradnictwo w przychodni dla dorosłych oraz warsztaty dla rodziców w ramach projektów w fundacjach, z którymi współpracuje. 
Od czerwca 2020 roku objął patronatem merytorycznym kampanię społeczną #PrzytulDziecko.

Udziela pomocy psychologicznej i poradnictwa osobom zmagającym się z lękami, mającym trudności w nawiązywaniu relacji interpersonalnych, nieradzącym sobie ze złością i stresem. Człowieka postrzega holistycznie, w swojej pracy stara się połączyć najlepsze elementy głównych nurtów psychologicznych, aby skutecznie i szybko pomóc poradzić sobie z trudnościami codzienności.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
bezsenność, psychiatra, psycholog
Do jakiego specjalisty udać się z problemem z bezsennością?
Nigdy nie miałam i mam większych problemów z bezsennością. W ostatnich miesiącach jednak...
23.01.2023
Psychoterapeuta będzie odpowiednią osobą która pomoże Pani w opisanym problemie - specjalista medycyny naturalnej Mariusz Bek
Psychoterapeuta będzie odpowiednią osobą która pomoże Pani w opisanym problemie - specjalista medycyny naturalnej Mariusz Bek
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Psychoterapeuta będzie odpowiednią osobą która pomoże Pani w opisanym problemie
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Jeżeli problem będzie się powtarzał. to wskazana psychoterapia.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Jeżeli problem będzie się powtarzał. to wskazana psychoterapia.
psychiatra, psycholog
Jak sobie poradzić z zaburzeniami funkcji poznawczych?
Jak sobie poradzić z zaburzeniami funkcji poznawczych (kojarzenie, koncentracja, pamięć)...
13.01.2023
Wskazana konsultacja w Poradni Psychologicznej.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana konsultacja w Poradni Psychologicznej.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Wskazana konsultacja w Poradni Psychologicznej.
depresja, psychiatra, psycholog
Czy można rozpocząć psychoterapię dopiero gdy leki na depresją zaczną działać?
Czy powinnam iść na psychoterapię mimo, że nie mam siły na pracę nad sobą przez depresję?...
27.12.2022
Można podjąć równolegle leczenie u psychoterapeuty i psychiatry, pierwsza wizyta powinna się odbyć w PZP.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Można podjąć równolegle leczenie u psychoterapeuty i psychiatry, pierwsza wizyta powinna się odbyć w PZP.
psychiatra, psycholog
Przebodźcowanie - na jakie choroby psychiczne może wskazywać?
Objawem jakich chorób psychicznych jest przebodźcowanie? W tym sensie, że wszystko...
15.12.2022
Na to pytanie odpowie specjalista psychiatra. Wskazana wizyta w PZP.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Na to pytanie odpowie specjalista psychiatra. Wskazana wizyta w PZP.
depresja, psychiatra, psycholog
Czy antydepresant pomoże na wszystkie objawy depresji?
Czy antydepresant pomoże na wszystkie objawy depresji, czy niektóre z nich pozostaną mimo...
12.12.2022
Lek może pomóc w zmniejszeniu wielu lub nawet wszystkich objawów choroby, ale pomocna, czy nawet konieczna może być również konsultacja psychoterapeuty. Proszę omówić to z lekarzem prowadzącym leczenie.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana wizyta u psychoterapeuty , aby uzyskać odpowiedź na Pani pytania.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Lek może pomóc w zmniejszeniu wielu lub nawet wszystkich objawów choroby, ale pomocna, czy nawet konieczna może być również konsultacja psychoterapeuty. Proszę omówić to z lekarzem prowadzącym leczenie.
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 13308 opinii
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
4.95 / 76 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.96 / 462 opinie
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę