1. Artykuły
  2. Deksametazon - jakie są wskazania do stosowania?

Deksametazon - jakie są wskazania do stosowania?

Deksametazon to powszechnie stosowany glikokortykosteroid, który ceniony jest zwłaszcza ze względu na właściwości przeciwzapalne i immunosupresyjne. 

Deksametazon - jakie są wskazania do stosowania?
Spis treści
Działanie preparatu Wskazania do stosowania Przeciwwskazania do stosowania Interakcje Działania niepożądane Ciąża i laktacja Dawkowanie

Działanie preparatu

 

Deksametazon to fluorowana pochodna prednizonu, syntetyczny glikokortykosteroid, który wykazuje silne i długotrwałe działanie przeciwzapalne, przeciwalergiczne i immunosupresyjne.

 

Efekty działania deksametazonu:

 

  • zmniejszenie gromadzenia się leukocytów i ich adhezji do śródbłonka,
  • zahamowanie fagocytozy i rozpadu lizosomów,
  • zmniejszenie liczby limfocytów, monocytów, eozynofili,
  • blokowanie zależnego od IgE wydzielania leukotrienów i histaminy,
  • hamowanie syntezy i uwalniania interferonu γ oraz interleukin IL-1, IL-2, IL-3, IL-6, TNF-α, GM-CSF,
  • hamowanie aktywności fosfolipazy A2 poprzez lipokortynę →  hamowanie uwalniania kwasu arachidonowego → hamowanie syntezy leukotrienów i prostaglandyn,
  • zmniejszenie obrzęku przez hamowanie przepuszczalności naczyń kapilarnych,
  • nasilenie lipolizy i wpływ na redystrybucję tłuszczu w ustroju (centralne rozmieszczenia tkanki tłuszczowej),
  • zwiększenie katabolizmu białek i węglowodanów,
  • zwiększenie stężenia glukozy,
  • zwiększenie stężenia mocznika i kwasu moczowego we krwi,
  • zmniejszenie wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego i zwiększenie wydalania jonów wapnia z moczem - nasilenie resorpcji kości.

 

Deksametazon wykazuje 6,5 razy silniejsze działanie przeciwzapalne niż prednizon i 30 razy silniejsze niż hydrokortyzon.

 

arrow HaloDoctor patronem kongresu poświęconego medycynie sportowej
arrow Jak długo ważna jest e-Recepta?
arrow E-recepta: wszystko co musisz wiedzieć
arrow Wirus HPV. Czy mężczyźni powinni się badać na obecność wirusa HPV?
arrow Angina. Dlaczego nie należy jej lekceważyć?
arrow Kaszel wywołujący wymioty. Co może oznaczać?

Wskazania do stosowania

 

Glikokortykosteroidy są stosunkowo często używanymi preparatami, zwłaszcza w stanach nagłych, tj. wstrząs, ostra niedoczynności kory nadnerczy czy obrzęk płuc. Do głównych wskazań do podawania deksametazonu zaliczamy:

 

  • W okulistyce: zapalenie spojówek, rogówki bez uszkodzenia nabłonka, twardówki, tęczówki, ciała rzęskowego, siatkówki, naczyniówki, nerwu wzrokowego, zapalenie współczulne błony naczyniowej, w oparzeniach termicznych i chemicznych oczu, po zabiegach operacyjnych i urazach.

 

UWAGA! Podczas leczenia okulistycznego należy kontrolować ciśnienie wewnątrzgałkowe oraz rogówkę.

 

  • W dermatologii: łuszczyca, alergie skórne, pokrzywka, liszaj pokrzywkowy, rumień wysiękowy wielopostaciowy, pęcherzyca, erytrodermia, dermatozy kontaktowe, ostry wyprysk, odczyny po ukąszeniach owadów.

 

UWAGA! Glikokortykosteroidów nigdy nie stosuje się na skórę twarzy!

 

  • W przewlekłej kortykoterapii pozasubstytucyjnej: ostre RZS, ZZSK, zaostrzenia astmy o ciężkim przebiegu, ostry obrzęk naczynioruchowy, agranulocytoza, białaczka limfatyczna i szpikowa, wrodzony przerost nadnerczy, nerczyca lipidowa, zespoły toksyczne w chorobach zakaźnych, kolagenozy, zapalenie tarczycy.
  • Lek ten praktycznie nie wykazuje działania mineralokortykosteroidowego - stosuje się go gdy w przewlekłym leczeniu prednizonem występuje nadciśnienie tętnicze lub obrzęki.

 

Oprócz leczenia objawowego szeregu schorzeń deksametazon wykorzystywany jest także w niektórych testach diagnostycznych:

 

  • różnicowanie pochodzenia wirylizacji u kobiet,
  • różnicowanie postaci nadczynności kory nadnerczy (test hamowania deksametazonem),
  • diagnostyka hipogonadyzmu u mężczyzn.

 

Przeciwwskazania do stosowania

 

Wśród przeciwwskazań do stosowania deksametazonu wyróżniamy:

 

  • nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu,
  • zespół Cushinga,
  • choroby grzybicze i wirusowe,
  • gruźlica,
  • choroba wrzodowa żołądka,
  • psychozy,
  • osteoporoza,
  • szczepienia - nie należy podawać deksametazonu 8 tygodni przed szczepieniami i 2 tygodnie po nich.

 

Istnieją jednak sytuacje i stany, w których należy zachować szczególną ostrożność, lecz stosowanie leku nie jest bezwzględnie przeciwwskazane. Niektóre z nich:

 

  • cukrzyca,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • niewydolność nerek.

 

Interakcje

 

Przed rozpoczęciem przyjmowania deksametazonu należy poinformować lekarza o wszystkich dotychczas stosowanych lekach, łącznie z tymi wydawanymi bez recepty, bowiem preparat ten może wchodzić w istotne interakcje z innymi substancjami.

 

Substancje, w przypadku których należy zachować szczególną ostrożność:

 

  • NLPZ - zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego,
  • leki przeciwzakrzepowe i hipoglikemizujące - deksametazon osłabia ich działanie,
  • barbiturany, glutetimid, leki przeciwpadaczkowe i przeciwhistaminowe, ryfampicyna, efedryna - osłabiają działanie deksametazonu,
  • estrogeny - nasilają działanie deksametazonu,
  • glikozydy naparstnicy - deksametazon nasila ich działanie toksyczne.

 

Działania niepożądane

 

Jak każdy lek, deksametazon wywołuje w niektórych przypadkach skutki uboczne, do których zaliczamy:

 

W leczeniu krótkotrwałym:

  • obniżenie tolerancji glukozy,
  • większa podatność na zakażenia,
  • zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego.

 

W leczeniu długotrwałym (terapia trwająca więcej niż 2 tyg.):

  • nadciśnienie tętnicze,
  • zespół Cushinga,
  • zahamowanie osi przysadka-nadnercza,
  • osłabienie siły mięśniowej,
  • osteoporoza,
  • działanie diabetogenne,
  • hiperglikemia,
  • tachykardie i tachyarytmie,
  • zaburzenia snu,
  • zahamowanie napędu i zmiany psychiczne,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • impotencja,
  • hirsutyzm,
  • trądzik posteroidowy,
  • rozstępy skórne,
  • zahamowanie wzrostu u dzieci,
  • atrofia mięśni, skóry i tkanki tłuszczowej,
  • wzrost ciśnienia śródczaszkowego i objawy rzekomego guza mózgu,
  • wzrost ciśnienia śródgałkowego (wzrost ryzyka rozwoju jaskry i zaćmy),
  • opóźnienie gojenia ran,
  • wylewy krwawe,
  • owrzodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego,
  • aseptyczne zapalenie kości,
  • zapalenie trzustki,
  • zaburzenia wodno-elektrolitowe,
  • zahamowanie czynności hormonalnej i zanik kory nadnerczy,
  • zaburzenia immunologiczne,
  • zakrzepica,
  • zapalenie naczyń,
  • zahamowanie kościotworzenia (wzrost ryzyka osteoporozy),
  • grzybica jamy ustnej i zatok.

 

Ciąża i laktacja

 

Stosowanie deksametazonu w ciąży i w okresie karmienia piersią należy bezwzględnie skonsultować z lekarzem.

 

Dawkowanie

 

Dawkowanie deksametazonu podawanego doustnie powinno być ustalane indywidualnie i jest zależne od stanu chorego i przebiegu choroby.

 

Zalecane dawkowanie:

 

  • dorośli: 0,5-16 mg/d w 2-3 dawkach podzielonych,
  • dzieci do 1. roku życia - 0,25-1 mg/d, od 1. do 12. roku życia - do 2 mg/d.

 

Po uzyskaniu zadowalających efektów terapeutycznych dawkę glikokortykosteroidów zmniejsza się stopniowo, aż do najmniejszej dawki skutecznej. W ostrych alergiach w pierwszej dobie stosuje się deksametazon pozajelitowo, a następnie w terapii doustnej.

 

Receptę na niezbędne leki można otrzymać bez konieczności wychodzenia z domu, dzięki skorzystaniu z konsultacji lekarskiej online, którą można umówić przez haloDoctor, w zakładce e-Recepta.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Wypełnij formularz recepty i przejdź do konsultacji lekarskiej.

e-Recepta w 5 minut / 59zł

pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
Lekarz po zapoznaniu się z danymi każdorazowo decyduje o zasadności wystawienia recepty.
Najnowsze pytania pacjentów
alergia
Czerwone, swędzące plamy na twarzy i szyi
Od jakiegoś czasu na szyi i twarzy robią się czerwone plamy i po czasie zaczynajś...
27.07.2021
proszę poszerzyć diagnostykę u dermatologa w kierunku alergii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
proszę poszerzyć diagnostykę u dermatologa w kierunku alergii
alergia, internista
Czy to alergia na leki?
Przyjmowałem najpierw antybiotyk amoksycylinę oraz lek osłonowy. Po tygodniowej terapii...
09.08.2021
Trzeba udać się na wizytę osobista do lekarza żeby obejrzał zmiany.
Trzeba udać się na wizytę osobista do lekarza żeby obejrzał zmiany.
COVID-19
Czy pokrzywka jest przeciwwskazaniem do szczepienia na COVID-19?
Witam! Jestem osobą 60 plus. Moje pytanie to: Czy chorując na pokrzywkę mogę się zaszczepić...
07.01.2021
Jakie czynniki u Pani/Pana wywołują pokrzywkę? Czy pokrzywka występuje po lekach, w tym szczególnie po szczepionkach? Czy przyjmuje na stałe Pani/Pan leki przeciwalergiczne? Te oraz wiele innych pytań zostaną zadane przez lekarza podczas kwalifikacji do szczepienia przeciwko COVID-19.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Jakie czynniki u Pani/Pana wywołują pokrzywkę? Czy pokrzywka występuje po lekach, w tym szczególnie po szczepionkach? Czy przyjmuje na stałe Pani/Pan leki przeciwalergiczne? Te oraz wiele innych pytań zostaną zadane przez lekarza podczas kwalifikacji do szczepienia przeciwko COVID-19.
Sylwester Król
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Przed szczepieniem Covid-19 należy przeprowadzić szczegółowy wywiad z lekarzem kwalifikującym do szczepienia.
Aleksandra Myszura
lekarz
Umów wizytę
Pokrzywka sama w sobie nie jest przeciwskazaniem, przed każdym szczepieniem jest kwalifikacja co stanu Pani zdrowia w chwili szczepienia w zależności od objawów to lekarz podejmie decyzje.
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 13362 opinie
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
4.95 / 77 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.96 / 467 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę