1. Artykuły
  2. Zespół Cushinga – czym jest spowodowany?

Zespół Cushinga – czym jest spowodowany?

Zespół Cushinga jest zespołem różnych objawów klinicznych, które spowodowane są nadmiarem glikokortykosteroidów w organizmie. 

Zespół Cushinga – czym jest spowodowany?
Spis treści
Jakie mogą być przyczyny? Jakie są objawy zespołu Cushinga? Na czym polega diagnostyka? Jak przebiega leczenie? Zespół Cushinga u dzieci Dieta w przebiegu zespołu Cushinga

Jakie mogą być przyczyny?

 

Glikokortykosteroidy są hormonami wytwarzanymi przez korę nadnerczy i pełnią szereg ważnych funkcji w naszym organizmie. Pod wpływem ACTH, hormonu adrenokortykotropowego, wydzielanego przez przysadkę, wpływają na wydzielanie innych hormonów (głównie kortyzolu i hormonu wzrostu), biorą udział w procesach metabolicznych oraz obronnych naszego organizmu.

 

Glikokortykosteroidy są również powszechnie znane jako sterydy, stosowane w leczeniu wielu chorób. Mają one działanie przeciwzapalne, antyalergiczne, uzupełniają braki hormonalne oraz wpływają na poprawę odporności naszego organizmu.

 

Podwyższony poziom glikokortykosteroidów może więc wynikać z nadprodukcji przez nadnercza, które wytwarzają zbyt duże ilości – mówimy wtedy o endogennym zespole Cushinga, lub być spowodowany przyjmowaniem zbyt dużych ilości sterydów z zewnątrz- egzogenny zespół Cushinga.

 

Endogenny zespół Cushinga spowodowany może być:

 

  • guzem, gruczolakiem, rakiem nadnerczy, który wpływa na produkcję dużych ilości kortyzolu,
  • guzem przysadki, który produkuje zbyt duże ilości ACTH (jest to najczęstsza przyczyna zachorowań),
  • guzem poza przysadkowym (ektopowym), który wpływa na produkcję ACTH.

 

arrow HaloDoctor patronem kongresu poświęconego medycynie sportowej
arrow Wirus HPV. Czy mężczyźni powinni się badać na obecność wirusa HPV?
arrow Angina. Dlaczego nie należy jej lekceważyć?
arrow Mityczny “ból pod łopatką”. Co to za dolegliwość?
arrow Grypa. Kiedy warto się zaszczepić?
arrow Ranking diet. Która dieta najzdrowsza?

Jakie są objawy zespołu Cushinga?

 

  • najczęstszym objawem jest zwiększona ilość tkanki tłuszczowej, pojawia się otyłość centralna, powoduje ona zaokrąglenie i zmianę kształtu twarzy, tkanka tłuszczowa gromadzi się w okolicach szyi i karku – kark bawoli, brzucha i łopatek, tworząc poduszki tłuszczowe pod nimi,
  • nadmierny apetyt, zwiększone pragnienie i wielomocz,
  • zanik mięśni kończyn górnych i dolnych, stają się one słabe i patykowate,
  • na ciele pojawiają się rozstępy – najczęściej na brzuchu, udach, pośladkach, w dołach podkolanowych, na piersiach i ramionach,
  • skóra jest zaogniona, pojawia się zaczerwienienie twarzy, może wystąpić trądzik,
  • bardzo łatwo tworzą się siniaki i obrzęki,
  • u kobiet pojawia się nadmierne owłosienie (hirsutyzm),
  • zatrzymanie miesiączkowania, impotencja, osłabienie lub całkowity zanik popędu płciowego,
  • bóle kostne, bardzo często związane z postępującą osteoporozą,
  • ogólne zmęczenie i wycieńczenie organizmu,
  • podwyższone ciśnienie tętnicze,
  • bóle głowy,
  • podatność na infekcje,
  • zaburzenie funkcji poznawczych, chwiejność emocjonalna, bezsenność lub nadmierna senność, depresja, psychozy,
  • zaburzenia widzenia,
  • zaburzenia i dolegliwości z układu pokarmowego- bóle brzucha, zgaga, biegunki.

 

Na czym polega diagnostyka?

 

Jeżeli wystąpią pierwsze objawy zespołu Cushinga- najczęściej przybieranie na wadze, podatność na siniaki oraz zaczerwienienie twarzy, należy zgłosić się do lekarza, który na podstawie wywiadu, historii chorób oraz przyjmowanych leków skieruje nas do endokrynologa i na dalsze badania.

 

W tym celu wykonuje się badania przesiewowe, takie jak:

 

  • test hamowania z użyciem 1 mg deksametazonu (DXM) – pacjentowi podaje się 1 mg deksametazonu przed snem oraz określa się poziom kortyzolu w próbce krwi pobranej następnego dnia na czczo,
  • dobowe wydalanie kortyzolu w moczu – pacjent prowadzi zbiórkę moczu, zaleca się, aby zbadać mocz z dwóch dób,
  • oznaczenie stężenia kortyzolu w ślinie lub krwi, późnym wieczorem –charakterystycznym objawem zespołu Cushinga jest wysoki poziom kortyzolu ok. godz. 23- 24, natomiast u osób zdrowych jest on bardzo niski w tym czasie, test wymaga pobytu w szpitalu.

 

Dalsza diagnostyka, po potwierdzeniu wysokiego poziomu kortyzolu polega na wykonaniu badań laboratoryjnych, często zalecana będzie również tomografia komputerowa lub rezonans nadnerczy i przysadki mózgowej, USG tarczycy i badania radioizotopowe.

 

Jak przebiega leczenie?

 

Leczenie jest ściśle związane z czynnikiem, który odpowiada za podwyższenie poziomu kortyzolu w organizmie. W leczeniu stosuje się leki hamujące nadnerczową produkcję glikokortykosteroidów.

 

Jeżeli zespół Cushinga spowodowany jest guzem nadnerczy, operacyjnie usuwa się cały narząd. W tym wypadku pacjent do końca życia będzie musiał przyjmować doustne hormony. Guz przysadki mózgowej wymaga operacyjnego usunięcia przez wyspecjalizowany zespół neurochirurgów.

 

W wielu przypadkach po operacyjnym usunięciu guzów objawy całkowicie ustępują. Po zakończonym leczeniu pacjent musi przebywać pod stałą opieką endokrynologa, określać regularnie poziom kortyzolu i wykonywać badania obrazowe.

 

Zespół Cushinga u dzieci

 

Najczęstszą przyczyną zachorowań wśród dzieci jest doustne przyjmowanie leków zawierających glikokortykosteroidy.

 

Rzadziej objawy może spowodować gruczolak przysadki czy guz nadnerczy.

 

Objawy kliniczne są takie same jak u osób dorosłych, pierwszymi symptomami, które łatwo zaobserwować mogą być: zatrzymanie wzrostu oraz łamliwość kości.

 

Dieta w przebiegu zespołu Cushinga

 

Zaleca się dietę bogatą w pełnoziarniste makarony i kasze oraz unikanie węglowodanów prostych. Ograniczyć należy również mięso, tłuszcze i oleje, a posiłki powinny być spożywane nie częściej niż co 4 godziny, aby uniknąć ciągłego pobudzania trzustki.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
lekarz rodzinny
Czy niepowiększone pojedyncze węzły chłonne w jamie brzusznej powinny budzić niepokój?
Dzień dobry, czy niepowiekszone pojedyncze węzły chłonne w jamie brzusznej powinny budzić...
05.09.2022
Wyniki należy ocenić całościowo, poszerzając wywiad choroby - zapraszam na konsultacje - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Wyniki należy ocenić całościowo, poszerzając wywiad choroby - zapraszam na konsultacje - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
endokrynolog, fizjoterapeuta
Czy usunięta tarczyca jest przeciwwskazaniem do presoterapii?
Rok temu miałam usuniętą tarczycę z powodu raka pęcherzykowego. Obecnie chciałabym...
25.05.2022
Do zabiegów tego rodzaju istnieją ściśle określone wskazania i przeciwwskazania, uwzględniające m.in. schorzenia współistniejące, choroby przebyte. Wskazana konsultacja z lekarzem prowadzącym endokrynologiem.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Do zabiegów tego rodzaju istnieją ściśle określone wskazania i przeciwwskazania, uwzględniające m.in. schorzenia współistniejące, choroby przebyte. Wskazana konsultacja z lekarzem prowadzącym endokrynologiem.
ginekolog, ciąża, endokrynolog
Czy brak okresu ma związek z tarczycą?
Jestem 4,5 miesiąca po cc, karmiłam piersią 2 miesiące. Niestety nie dostałam jeszcze...
14.01.2022
Wskazana wizyta u ginekologa.
Dariusz Jasonek
lekarz
Umów wizytę
Wskazana wizyta u ginekologa.
Tomasz Szalewski
lekarz, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Tak jak najbardziej
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 13416 opinii
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
4.95 / 77 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.96 / 475 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę