Atropina – w jakim celu jest stosowana?

Atropina jest naturalnym alkaloidem tropinowym, stosowanym głównie jako lek rozkurczający i rozszerzający źrenice. 

 

  05 stycznia 2021

Atropina – w jakim celu jest stosowana?
Spis treści
Czym jest i jak działa atropina?   Kiedy stosowana jest atropina? Jakie są przeciwwskazania do stosowania atropiny? Atropina – skutki uboczne W jakich dawkach podawana jest atropina? Jakie są objawy przedawkowania atropiny?

Czym jest i jak działa atropina?  

 

Atropina jest naturalnie występującym w roślinach, alkaloidem tropinowym. Działanie atropiny polega na porażeniu zakończeń nerwowych przywspółczulnego układu nerwowego i działanie to można częściowo odwrócić.

 

Atropina ma duży wpływ na funkcjonowanie ludzkiego organizmu. W zależności od narządu docelowego, na który ma działać, można zaobserwować szereg reakcji.

 

Atropina wpływa na:

 

  • działanie mięśnia sercowego - przyspiesza jego pracę oraz zwiększa pojemność minutową serca, podnosi ciśnienie,
  • działanie układu oddechowego - zwiększa światło oskrzeli, wpływa na rozkurcz mięśni gładkich,
  • układ pokarmowy - zmniejsza napięcie mięśni gładkich ścian przewodu pokarmowego, zmniejsza perystaltykę jelit, ma działanie przeciwwymiotne,
  • gruczoły wydzielania wewnętrznego - zmniejsza potliwość, hamuje wydzielanie śliny, łez i soków trawiennych,
  • na układ moczowy - zmniejsza napięcie mięśni gładkich pęcherza i moczowodów,
  • układ wzroku - rozszerza źrenice, poraża mięsień rzęskowy.

 

Kiedy stosowana jest atropina?

 

Atropina jest substancją, która ma wpływ na działanie wielu narządów człowieka. Dlatego znalazła zastosowanie między innymi w kardiologii, anestezjologii i okulistyce.

 

 Stosowana jest najczęściej:

 

  • w reanimacji krążeniowo-oddechowej - w asystolii i blokach serca,
  • w premedykacji przed znieczuleniem ogólnym,
  • do odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej,
  • w diagnostyce radiologicznej,
  • podczas badania wzroku, w celu rozszerzenie źrenic oraz jako lek w trakcie zapalenia tęczówki i ciałka rzęskowego,
  • w leczeniu odruchowej bradykardii,
  • podczas stanów spastycznych przewodu pokarmowego, dróg żółciowych i moczowodów, kolki nerkowa i żółciowa,
  • w zatruciach spowodowanych grzybami zawierającymi muskarynę, związkami fosforu lub substancjami o dzialaniu cholinomimetycznym.

 

Jakie są przeciwwskazania do stosowania atropiny?

 

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania atropiny jest alergia lub nadwrażliwość na atropinę.

 

Lek nie powinien być stosowany u osób cierpiących na chorobę refluksową, niedrożność przewodu pokarmowego, jaskrę czy zwężenie szyi pęcherza moczowego i odźwiernika.

 

Atropina – skutki uboczne

 

Stosowanie atropiny, może być powodem wystąpienia skutków ubocznych. Najczęściej występują:

 

  • wzrost ciśnienia śródgałkowego,
  • światłowstręt i upośledzenie widzenia - spowodowane rozszerzeniem źrenic,
  • zaparcia oraz zatrzymanie mikcji,
  • gorączka,
  • suchość błon śluzowych i skóry,
  • zatrzymanie pracy gruczołów wydzielniczych, zatrzymanie produkcji potu, łez,
  • refluks żołądkowo-przełykowy,
  • zaburzenie pracy serca,
  • pobudzenie,
  • niepokój,
  • senność,
  • reakcje alergiczne skóry, wysypka, świąd, zaczerwienienia.

 

W jakich dawkach podawana jest atropina?

 

Atropina jest lekiem, który może być podawany dożylnie, domięśniowo, podskórnie i dotchawiczo. W przypadku reanimacji podaje się dawkę 0,5 mg i powtarza się ją co 5 min do momentu ustabilizowania pracy serca.

 

Podczas zatrzymania krążenia podaje się dożylnie jednorazową dawkę 3 mg lub dotchawiczo 6-9 mg.

 

Dawki atropiny stosowane w premedykacji przed zabiegami są różne i zależą od wagi pacjenta oraz sposobu podania, natomiast minimalna dawka atropiny stosowana najczęściej u dzieci to 0,1 mg, a maksymalna 0,4 mg.

 

W przypadku wystąpienia zaburzeń pracy serca oraz bradykardii podaje się najczęściej 0,3-0,6 mg co 4-6 godz. do osiągnięcia całkowitej dawki 2 mg. 

 

W zatruciach spowodowanych związkami fosforu, substancjami cholinomimetycznymi czy grzybami zawierającymi muskarynę stosuje się dawkę 1-2 mg atropiny, co 5-60 min do momentu ustąpienia objawów zatrucia.

 

Dawka atropiny podawana w celu rozluźnienia mięśniówki gładkiej w jamie brzusznej to zazwyczaj 0,5 do 1 mg leku.

 

Przed wykonaniem badania wzroku z wziernikowaniem stosuje się kroplę roztworu 0,25-1 proc. 30 min przed wykonaniem badania.

 

Jakie są objawy przedawkowania atropiny?

 

Przyjęcie zbyt dużych dawek atropiny przejawia się wystąpieniem objawów toksycznych tj.: światłowstręt, podwójne widzenie, omamy, zaczerwienienie oraz suchość skóry, gorączka, wstrząs.

 

Aby znieść objawy przedawkowania, wykonuje się płukanie żołądka oraz wprowadza leczenie objawowe z użyciem krótkotrwałych barbituranów.

Najnowsze pytania pacjentów
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Piotr Szuba
lekarz w trakcie specjalizacji, pediatra, lekarz rodzinny
4.90 / 1965 opinii
Maciej Tężycki
lekarz rodzinny, internista, lekarz
4.96 / 48 opinii
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
4.99 / 8847 opinii
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.89 / 1695 opinii