1. Artykuły
  2. Osłabienie, zmęczenie, senność? Tak wątroba daje o sobie znać

Osłabienie, zmęczenie, senność? Tak wątroba daje o sobie znać

To co pamiętamy o niej z lekcji biologii to określenie, że jest głównym laboratorium organizmu. To o czym powinniśmy pamiętać w dorosłym życiu, to fakt, że chora wątroba daje skąpe i niespecyficzne objawy, do których należą: osłabienie, zmęczenie, senność, zaburzenia koncentracji czy objawy grypopodobne. Jakie są rodzaje chorób wątroby i jakie badania wykonać, aby je zdiagnozować? Jak dbać o wątrobę na co dzień? Zapytaliśmy naszego eksperta - Beatę Dobracką - specjalistę chorób zakaźnych i hepatolog.

Osłabienie, zmęczenie, senność? Tak wątroba daje o sobie znać Osłabienie, zmęczenie, senność? Tak wątroba daje o sobie znać
Spis treści
Wątroba - jaką odgrywa rolę w organizmie Rodzaje chorób wątroby Chora wątroba - objawy są nieoczywiste Marskość wątroby - objawy Jakie badanie wątroby wykonać? Jak dbać o wątrobę na co dzień? 

Wątroba - jaką odgrywa rolę w organizmie

 

Określenie, że wątroba jest głównym laboratorium organizmu nie ma w sobie przesady. Jak tłumaczy nasz ekspert Beata Dobracka:

 

Zachodzą w niej procesy przemiany materii – węglowodanów, białek i tłuszczy, bierze również udział w przemianie hemu. Ponadto pełni funkcję magazynową, odtruwającą, wydzielniczą i immunologiczną - wylicza. 

 

arrow Naczyniaki wątroby. Kiedy leczenie jest konieczne?
arrow Detoksykacja organizmu. Czy warto? Dietetyk: postaw na coś innego
arrow Przesilenie wiosenne. Gdzie szukać siły i energii?
arrow Alkoholowe choroby wątroby – jak spożywanie alkoholu wpływa na ten narząd?
arrow Ciągłe zmęczenie - jak z tym walczyć?

Rodzaje chorób wątroby

 

Choroby wątroby możemy podzielić w zależności od czasu trwania na ostre i przewlekłe. W zależności od przyczyn - na zakaźne i niezakaźne. W zależności od patomechanizmu choroby: na zapalne, metaboliczne, autoimmunologiczne, cholestatyczne, toksyczne.

 

Najczęstszymi chorobami wątroby są natomiast:

 

  • wirusowe zapalenia wątroby,
  • alkoholowa choroba wątroby,
  • metabolicznie zależna stłuszczeniowa choroba wątroby (MAFLD),
  • autoimmunologiczne zapalenie wątroby,
  • pierwotna marskość żółciowa wątroby

 

Każda z tych chorób może prowadzić do rozwoju marskości wątroby – najbardziej zaawansowanego stadium uszkodzenia wątroby.

 

Należy również wspomnieć o raku wątrobowokomórkowym (HCC) , który jest pierwotnym nowotworem wątroby i stanowi ok. 90% wszystkich nowotworów tego narządu. Czynnikami znacznie podwyższającymi ryzyko rozwoju raka wątrobowokomórkowego są zakażenia wirusami hepatotropowymi, zwłaszcza HBV i HCV oraz nadużywanie alkoholu - tłumaczy hepatolog. 

 

Chora wątroba - objawy są nieoczywiste

 

Nasz ekspert podkreśla, że większość chorób wątroby, nawet tych zaawansowanych przebiega skąpoobjawowo. 

 

Zgłaszane przez pacjenta  dolegliwości  bardzo często są niespecyficzne i w związku z tym rzadko wiązane z chorobą wątroby - zauważa Beata Dobracka. 

 

Do wczesnych objawów i najczęstszych zgłaszanych dolegliwości przez pacjenta należą:

  • osłabienie, 
  • zmęczenie,
  • nadmierna senność
  • odwrócenie rytmu snu, 
  • zaburzenia koncentracji, 
  • objawy depresyjne, 
  • objawy grypopodobne.

 

Hepatolog podkreśla, że kolejne objawy takie jak: dolegliwości dyspeptyczne (uczucie pełności, sytości, wzdęcia), zaburzenia apetytu, ból, gniecenie lub dyskomfort w prawym podżebrzu czy świąd skóry już bardziej ukierunkowują poszukiwania przyczyny na schorzenie przewodu pokarmowego w tym również chorobę wątroby.

 

Natomiast niektóre objawy kliniczne stwierdzane w badaniu przedmiotowym pozwalają na szybkie ustalenie podejrzenia choroby wątroby. Do takich objawów należy powiększenie wątroby, czasami ze współtowarzyszącym powiększeniem śledziony oraz żółtaczka - wyjaśnia. 

 

Marskość wątroby - objawy

 

Marskość wątroby jest zaawansowanym uszkodzeniem organu. Charakteryzuje się również dużo bogatszymi symptomami. Jakimi?

 

Oprócz zmiany wielkości wątroby, często obserwowane są zmiany na skórze pod postacią pajączków naczyniowych, rumienia dłoniowego czy teleangiektazji (czyli poszerzenia drobnych naczyń skórnych). Cechą charakterystyczną niewydolności wątroby jest poszerzenie obwodu brzucha z gromadzeniem się płynu puchlinowego (wodobrzusze), obrzęki obwodowe oraz powiększenie śledziony - wylicza Beata Dobracka. 

 

W zaawansowanej chorobie wątroby z nadciśnieniem wrotnym możemy również obserwować rozszerzenie żył podskórnych powłok brzusznych, a niekiedy także klatki piersiowej.

 

Zmienia się również wygląd ogólny pacjenta. Skóra ma szarożółtawe zabarwienie z przebarwieniami, często są podżółcone twardówki oczu. Sylwetka przybiera charakterystyczny obraz – chudych kończyn górnych i dolnych z powodu zaników mięśniowych oraz dużego (w stosunku do całości sylwetki) brzucha - dopowiada. 

 

Jakie badanie wątroby wykonać?

 

W diagnostyce chorób wątroby istotną rolę odgrywają badania laboratoryjne i obrazowe. Ze względu na różnorodne funkcje wątroby jest wiele wskaźników laboratoryjnych w których możemy wykryć nieprawidłowości pracy narządu. 

 

W praktyce najczęściej zlecane jest oznaczenie aktywności aminotransferaz: aminotransferazy alaninowej - ALT i aminotransferazy asparaginianowej - AST (tzw. enzymy wątrobowe). Badania te mają charakter przesiewowy, są uważane za znaczniki uszkodzenia miąższu wątroby.  Należy jednak podkreślić, że nie są to enzymy występujące wyłącznie w komórce wątrobowej, dlatego podwyższone ich aktywności spotykane są również w stanach chorobowych innych narządów (np. mięśni) - tłumaczy hepatolog. 

 

I dodaje:

 

Drugą grupę badań biochemicznych stanowią wskaźniki cholestazy. Należy do nich przede wszystkim aktywność fosfatazy zasadowej - ALP oraz aktywność gamaglutamylotranspeptydazy – GGTP. 

 

Bardzo dużą grupę badań laboratoryjnych stanowią wskaźniki, które możemy wykorzystać do oceny funkcji metabolicznych wątroby. Najczęściej wykonywane to oznaczenie stężenia bilirubiny, albumin, cholesterolu, triglicerydów, czynników krzepnięcia zespołu protrombiny, jak również ilości płytek krwi. Specyficznym znacznikiem jest amoniak, którego poziom wskazuje na sprawność funkcji detoksykacyjnej wątroby.

 

W podejrzeniu choroby nowotworowej wątroby pomocną rolę odgrywają natomiast markery nowotworowe – głównie alfa-fetoproteina – AFP, ale w diagnostyce wykorzystuje się również antygen kanceroembrionalny – CEA oraz Ca19-9.

 

Ogromną grupę badań laboratoryjnych bardzo ważnych w chorobach wątroby są badania pozwalające ustalić przyczynę schorzenia. Do tej grupy należą badania: serologiczne, badania molekularne, badania immunologiczne, oraz badania kału w kierunku pasożytnicze.

 

Z kolei badaniem obrazowym najczęściej wykorzystywanym w diagnostyce chorób wątroby jest ultrasonografia jamy brzusznej. Jest to badanie nieinwazyjne, powszechnie dostępne, z możliwością wielokrotnego powtórzenia

 

Uzupełnieniem obrazu ultrasonograficznego wątroby jest badanie  elastograficzne wątroby. Zwłaszcza pomiar za pomocą FibroScanu uzupełnia ocenę wątroby o bardzo ważne parametry jakim jest sztywności (włóknienie) i spoistości  (stłuszczenia) tego narządu. 

 

W diagnostyce zmian ogniskowych w wątrobie  wykorzystuje się badania tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego - wyjaśnia Beata Dobracka. 

 

Złotym standardem diagnostyki chorób wątroby nadal pozostaje natomiast biopsja wątroby z oceną histopatologiczną pobranej próbki. Jest to badanie inwazyjne i obecnie wykorzystywane do diagnostyki rozstrzygającej niejednoznacznych patologii wątroby.

 

Jak dbać o wątrobę na co dzień? 

 

Jak podkreśla nasz ekspert, wątroba ma duże zdolności regeneracyjne, ale jeżeli chcemy, żeby była zdrowa, musimy o nią dbać. 

 

Jakie konkretne rady ma hepatolog?

 

Przede wszystkim powinniśmy zadbać o zdrowe żywienie. Posiłki jemy regularnie, a ostatni posiłek jest 4 godziny przed spaniem. Dieta powinna być zrównoważona, pełnowartościowa i smaczna. Pokrywać dzienne zapotrzebowanie energetyczne zgodnie z podejmowaną aktywności fizyczną. Dostarczać odpowiednią ilość białka, tłuszczy, węglowodanów, witamin i mikroelementów - wylicza. 

 

Posiłki należy przygotowywać ze świeżych produktów. Unikać produktów konserwowych i dań instant (np. zupy w proszku). 

 

Należy unikać alkoholu i innych środków toksycznych dla wątroby (np. pestycydów, leków przeciwbólowych itp.) - radzi nasz ekspert. 

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
Czy stłuszczenie wątroby mogło powrócić?
W czerwcu próby alat i aspat były podwyższone potem aspat spadł i alat z 55,8 wrócił do normalności, schudłem około 15kg. Lekarz od razu odkrył stluszczenie (ważyłem 105kg), we wrześniu jak wyżej napisałem wszystko wróciło już do normy, wczoraj miałem usg robione i przy...
Dawid Luwański
Umów wizytę
tak mogło wrócić stłuszczenie
Marskość wątroby z wodobrzuszem, żółtaczka, biegunki - czy da się to wyleczyć?
Marskość wątroby z wodobrzuszem, żółtaczka, biegunki. Czy da się to zaleczyć? Bilirubina ponownie wzrosła, na USG wątroba powiększona do 19cm, reszta organów w normie bez zmian.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Taki stan wymaga bardzo pilnej diagnostyki i leczenia. Proszę niezwłocznie zgłosić się do lekarza lub bezpośrednio do szpitalnej Izby Przyjęć.
Dawid Luwański
Umów wizytę
należy wykonać tomograf komputerowy jamy brzusznej, opisywany stan wymaga pilnego działania diagnostycznego i leczniczego
Czy po kilku latach od zakażenia wirusem HIV we krwi nadal są przeciwciała?
Bo kiedyś wynik wyszedł pozytywny, a teraz niereaktywny.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja ze specjalistą chorób zakaźnych.
Czy jest ryzyko zakażenia HIV lub HCV po zakłuciu igłą w palec?
Wykonywałam iniekcje do mięśniową i po wyjęciu igły z pośladka pacjenta przez przypadek się ukułam, wszystko odbywało się w rękawiczkach, ukłucie było delikatne, na igle nie było żadnej krwi, światło igły nie dotknęło opuszka, tylko sam początek igły to wydłużenie, po ukłuciu nie było żadnej rany...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Czy pacjent jest zakażony wirusem HCV lub HIV?
Michał Wiszniewski
psychiatra, psycholog młodzieży, Psycholog dzieci i młodzieży, psycholog dorosłych, psychiatra dziecięcy, Psychiatra dzieci i młodzieży, psychiatra dorosłych, lekarz, kardiolog, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Powiem tak zarażenie się wirusem HIV jest możliwe przy nie zabezpieczaniu się prezerwatywą Używanie tych samych igiel czy skaleczenie się gdzie jest krew lub przez sperme ale nie możesz się zarazić przez picie z jednej butelki czy jedzenia Czy podając rękę też nie możesz się zarazić Mowie do zakażenia może dość tylko przez seks jak ktoś jest aktywny seksualnie i przez używanie tej samej igły pozdrawiam
Zarażeniu tasiemcem - jak wygląda?
Czy w przypadku bąblowicy, zarażeniu tasiemcem bąblowca — występuje ssanie w brzuchu, uczucie głodu, a przede wszystkim czy można dostrzec elementy członu lub jaja w kale?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja ze specjalistą chorób zakaźnych i pasożytniczych.
Jak poradzić sobie z bakteriami: ureplasma urealytium i mycoplasma genitalium
Na początku czerwca wykryto u mnie dwie bakterie: ureplasma urealytium i mycoplasma genitalium. Przez 6 dni miałam leczenie antybiotykiem. Skończyłam go brać dokładnie 14 czerwca i zrobiłam ponowne badanie 10 lipca i w dalszym ciągu pokazuje, że mam te bakterie. Czy istnieje coś, co mogłoby...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z lekarzem prowadzącym leczenie.
Czy prawidłowy wynik cytologii płynnej wyklucza tylko wysokoonkogenne typy HPV czy ogólnie zakażenie HPV?
Jestem po konsultacji ginekologicznej pół roku temu, ale lekarka nie powiedziała mi nic oprócz tego, że wynik cytologii jest prawidłowy. Mam też kłykciny kończyste, ale nie znikają one mimo negatywnego wyniku testu. Czy oznacza to, że wciąż jestem zarażona? Czy też wirusa...
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana kontrola u lekarza dermatologa wenerologa.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Stacjonarna wizyta u dermatologa/wenerologa.
Dawid Luwański
Umów wizytę
Wskazana kontrola u lekarza dermatologa wenerologa.
Czy pielęgniarka pobierająca krew bez rękawiczek mogła mnie czymś zarazić?
Wczoraj pielęgniarka pobierała mi krew bez rękawiczek. Dotknęła zeszyt, wyrzuciła igłę od poprzedniego pacjenta, założyła pas na moją rękę i dotykała palcami mojej ręki. (miała założone pierścionki, bransoletkę i zegarek). Przetarła nasączoną ściereczkę moją skórę, wyciągnęła igłę z...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy kontaktować się z ośrodkiem gdzie pobierano krew do badania.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Ryzyko w niewielkim procencie istnieje. Dobrze omówić tę sytuację z tą pielęgniarką.
Możliwość zarażenia HCV i HIV w szpitalu.
Pracuje w szpitalu, więc często sprzątam łóżka i sale pacjentów. Jak wiadomo, może być tam jakaś niewielka ilość zaschniętej, bądź świeżej krwi. Używam rękawiczek, ale często martwię się, że przypadkowo coś dotknę, a następnie zadrapię krostkę bądź usta. Czy taka...
Sylwester Król
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Proszę skonsultować się z zakażnikiem
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy zawsze pamiętać o środkach ochrony osobistej - zapraszam na konsultacje - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania w razie ekspozycji - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W przypadku stosowania się do procedur szpitalnych ryzyko zakażenia jest znikome.
Zarażenie bakterią Clostridium Difficile.
Proszę o informację czy można zarazić się bakterią Clostridium Difficile w szpitalu w czasie 1 godziny? Czy jest to tak szybka bakteria, że zaraża w ciągu 1 godziny leżących i odwiedzających? Czy jest się w stanie określić czas zakażenia?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z lekarzem prowadzącym leczenie.
Czy objawy salmonelli u dwulatka mogą trwać miesiąc czasu ?
Miesiąc temu syn (2 lata) trafił do szpitala z wymiotami, biegunką i gorączką 40 stopni. W szpitalu włączono antybiotyk z powodu dodatniego wyniku na salmonelle. Wyszliśmy już bez objawów z kontynuacją leczenia. Po jakimś czasie, syn obudził się w nocy i zwymiotował najpierw kaszląc....
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W przypadku braku poprawy - kontrolna wizyta u pediatry.
Czas działania wkładki miedzianej. Rodzaj HPV u mężczyzny.
Mam dwa pytania. Noszę wkładkę IUB ballerine (jest to wkładka miedziana). Kilka dni temu skończyła swoją ważność - czy to oznacza, że działa nadal ale słabiej? Czy to, że po 5 latach przestaje produkować stężenie miedzi, a zaczyna „koronować”? Z ostatnich badań...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana kontrolna wizyta u ginekologa prowadzącego.
Czy mając ospę trzeba izolować się 2 tygodnie, nawet przy łagodnym przebiegu?
Córka tydzień temu zachorowała na ospę. Miała łagodny przebieg, wszystkie strupki jej już odleciały i został jeden na głowie. Czy można już wychodzić na podwórko czy muszę do 2 tygodni być z nią w domu, jak zalecają przy ospie?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z pediatrą prowadzącym leczenie.
Czy pracodawca widzi kod choroby na e-zwolnieniu?
Osoba, która jest zarażona wirusem HIV, była przez to w szpitalu. Później szpital wystawia zwolnienie - czy na zwolnieniu wpisuje się kod choroby np. HIV. Jeżeli tak, czy mogę taki wpis na zwolnieniu dla pracodawcy zastrzec?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Pracodawca otrzymuje zwolnienie z ZUS w formie elektronicznej. Nie ma tam numeru choroby.
Odczuwanie smaku jedzenia jako coraz gorsze po COVID.
Od ponad 1,5 roku mam stałe problemy ze smakiem i węchem po covidzie. W październiku 2022 ponownie się pogorszyły i nie mogłam jeść kolejnych rzeczy z powodu ich okropnego smaku. Smak jest coraz gorszy. Na myśl o jedzeniu czegokolwiek mam mdłości. Co powinnam zrobić?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy zgłosić się do ośrodka zajmującego się leczeniem powikłań pocovidowych.
Uczucie duszności i ucisku w klatce piersiowej po COVID - jak długo można je odczuwać?
Przeszedłem COVID w grudniu. 28 grudnia nie miałem już żadnych objawów choroby oprócz duszności wdechowej i ucisku w klatce piersiowej. 16 stycznia zrobiłem tomograf, który nie wykazał żadnych zmian, ekg serca, echo serca, spirometria prawidłowa, dodatkowo próba...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja pulmonologiczna.
antybiotyk przy helicobacter pylori - czy partner też musi go przyjmować?
Niedawno wykryto u mnie zakażenie Helicobacter pylori. Czy w trakcie brania przeze mnie antybiotyku musi go brać też mój partner, jeśli on również został zarażony? Ja męczę się z objawami żołądkowo jelitowymi przez okres 4 lat i nie chciałabym nawrotu. Moj partner nie...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Partner powinien wykonać test na obecność Helicobacter pylori.
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4