1. Artykuły
  2. Kiedy zakupy stają się problemem. Zakupoholizm

Kiedy zakupy stają się problemem. Zakupoholizm

XXI wiek zaprosił nas na zakupy. Robimy je, gdy jesteśmy smutni, robimy je, gdy jesteśmy zdenerwowani, zestresowani, borykamy się z poczuciem przegranej, braku kontroli nad życiem. Coraz rzadziej wynikają one z prawdziwej potrzeby. Zakupoholizm zwany też shopoholizmem, czy kupnoholizmem jest plagą naszych czasów. Co na to lekarz psychiatra? 

Kiedy zakupy stają się problemem. Zakupoholizm Kiedy zakupy stają się problemem. Zakupoholizm
Spis treści
Czym jest zakupoholizm? Zakupoholizm a chemia mózgu Kupoholizm. Na co zwrócić uwagę? Zakupoholizm. Gdzie szukać pomocy?

Czym jest zakupoholizm?

 

Zakupoholizm to kompulsywna potrzeba robienia zakupów, bez rzeczowego uzasadnienia. Może ten stan definiować jako niewytłumaczalny przymus, który zrealizowany daje chwilowe poczucie ulgi i samozadowolenia:

 

Zakupoholizm nie jest klasyfikowany jako osobna jednostka chorobowa, co nie umniejsza wagi problemu. Obecnie zakupoholizm jest klasyfikowany według najnowszej, jedenastej wersji Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD) jako „other specified impulse control disorders (6C7Y)”, nieprzypadkowo nie używam polskiej nazwy, najnowsza wersja ICD nie jest jeszcze w powszechnym użyciu w Polsce. W wolnym tłumaczeniu możemy językiem profesjonalnym nazwać problem ten jako „inne określone zaburzenia kontroli impulsów”. Osoba zmagająca się z zakupoholizmem w sposób niekontrolowany dokonuje zakupów, co nie pozostaje bez wpływu na życie codzienne. Z czasem, może dojść do rozpadu życia społecznego, poprzez długi czy problemy rodzinne - wyjaśnia nasz ekspert, lekarz psychiatra Gniewko Więckiewicz.

 

Mechanizm nałogu rozwija się podstępnie dla samego zakupoholika i jego najbliższych. Wszystko zaczyna się od drobnych zakupów, które traktujemy, jako niezobowiązująca nagrodę, drobnostkę dzięki której mamy poczuć się lepiej, docenić siebie i trud, jaki włożyliśmy w wykonanie zadania. Następnie dotyka nas stan, w którym zakupy stają się formą ukojenia, uspokojenia, narzędziem redukcji lęku, bądź drogą do poczucia sprawowania kontroli nad jakąś cząstką własnego życia.

 

Zakupoholikowi trudno zorientować się, że popadł w poważne kłopoty, dlatego, że żyjemy w społeczeństwie konsumpcyjnym, w którym zakupy są wyznacznikiem statusu społecznego, ważnym elementem cenzury społecznej. Osoba uzależniona odczuwa dyskomfort związany ze swoim stanem, towarzyszy jej wstyd, poczucie winy, obawy związane z wydawaniem sporych sum pieniędzy - wszystko to ukrywa przed swoimi najbliższymi w obawie przed brakiem zrozumienia i krytyką.

 

To błędne koło prowadzące - jak w przypadku każdego uzależniania - do pogłębienia uzależniania i zwiększenia skali lęku i frustracji z niego wynikających.

arrow Głód nikotynowy. Jak sobie z nim poradzić? 4 sposoby
arrow Urojenia. Mogą dotknąć każdego. Jak je rozpoznać?
arrow Zniekształcenie poznawcze. Kiedy umysł płata figla
arrow Sezonowe zaburzenia afektywne. Kiedy pogoda jest przyczyną choroby
arrow Zaprzestanie palenia papierosów. Dlaczego tak trudno zrezygnować z nikotyny?
arrow Syndrom DDD. Kiedy rodzina odciska piętno na dorosłym życiu

Zakupoholizm a chemia mózgu

 

Zakupoholizm najprawdopodobniej związany jest z deficytem w obszarze układu nagrody, którego zadaniem jest „nagradzanie” nas zastrzykiem dopaminy za realizację podjętych przez nas zadań.

 

Dopamina podnosi nasz nastrój, sprawia, że czujemy się lepiej, że czujemy się spełnieni. Gdy obecne są deficyty w życiu jednostki, takie jak np. zła sytuacja rodzinna czy stres w pracy, to często zakupy mogą zapewnić szybki wzrost dopaminy, a mózg sprytnie uczy się, że to jest przyjemne i „zachęca” nas abyśmy tak postępowali to dalej. Mózg widzi tylko dopaminę, nie rozróżnia z jakiego powodu nastąpił jej wzrost. W tym mechanizmie działają tzw. uzależnienia behawioralne, czyli takie, które wynikają z zachowania, a nie z substancji psychoaktywnych chociaż warto pamiętać, że i niektóre substancje psychoaktywne działają poprzez dopaminę, np. kokaina - wyjaśnia szczegółowo doktor Gniewko Więckiewicz.

 

Kupoholizm. Na co zwrócić uwagę?

 

Badania wskazują, że w krajach wysokorozwiniętych kompulsywnych zakupów dokonuje około 10 % populacji dorosłych. Częściej niż mężczyzn dotyka on kobiety, ale w ostatnich latach i ta dysproporcja ulega zatarciu.

 

  • Systematyczny wzrost zainteresowania zakupami, dzielenie się fascynacjami zakupowymi, planami. Niejednokrotnie szukanie towarzyszy do wspólnych zakupów
  • Poszukiwanie informacji o promocjach, obniżkach.
  • Silna potrzeba posiadania, bez uzasadnienia celu.
  • Natręctwo myślowe związane z zakupami dyktowane stresem, nudą, niezaspokojonymi potrzebami emocjonalnymi.
  • Poziom zadowolenia zostaje uzależniony od częstości zakupów, ich charakteru i wielkości wydawanych kwot. Im wyższe koszty, tym wyższy poziom chwilowej euforii.
  • Utrata kontroli nad dokonywanymi zakupami. Próba zapanowania nad nałogiem, doprowadza do frustracji i pogłębienia problemu.
  • Pojawia się syndrom zespołu odstawienia.
  • Somatyzacja zespołu abstynencyjnego - bezsenność, bóle głowy, niepokój, lęk, napady paniki, złość, poczucie wstydu, brak bądź nadmierny apetyt, wycofanie społeczne.
  • Zmiana relacji rodzinno-społecznych. Rozluźnienie więzów rodzinnych, oszukiwanie najbliższych, kłótnie i nieporozumienia na tle ekonomicznym.
  • Zakupy systematycznie wypierają inne pasje i zainteresowania uzależnionego.
  • Silne próby ukrycia zakupów w obawie przed osądem społecznym np. płacenie gotówką, wyjazdy zakupowe do odleglejszych miejsc, ukrywanie zakupionych rzeczy, oszukiwanie, że zostały zakupione wcześniej itp.

 

Zakupoholizm. Gdzie szukać pomocy?

 

Podobnie jak inne uzależnienia behawioralne zakupoholizm wymaga diagnozy i specjalistycznej pomocy:

 

Celem konsultacji psychiatrycznej najlepiej zwrócić się Centrum Zdrowia Psychicznego lub Poradni Leczenia Uzależnień, gdy tylko my lub nasze najbliższe otoczenie zorientujemy się, że coś jest nie tak - tłumaczy nasz ekspert.

 

Pacjent może liczyć na wsparcie lekarzy i terapeutów:

 

Podstawą leczenia zakupoholizmu jest terapia uzależnień, ale warto pamiętać, że coraz więcej substancji jest badanych w kierunku skuteczności leczenia uzależnień, dlatego warto rozpocząć diagnostykę i leczenie od gabinetu lekarza psychiatry - podkreśla doktor Gniewko Więckiewicz.

Gniewko Więckiewicz psychiatra 5.00 / 115 opinii artykuły 9 artykułów więcej informacji Umów wizytę więcej informacji

Absolwent Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Lekarz specjalizujący się w psychiatrii. Pracownik Kliniki Psychiatrii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, naukowiec wyróżniony stypendium za osiągnięcia naukowe.
Zdobywca prestiżowej nagrody Fellowship Award przyznawanej przez Japońskie Towarzystwo Psychiatrii i Neurologii.  Jest to wyjątkowa wyróżnienie, które otrzymuje corocznie dwunastu wybitnych młodych psychiatrów wykazujących znaczne osiągnięcia naukowe i organizacyjne. Do tej pory stypendium to zostało przyznane tylko czterem Polakom.
Współpracuje z naukowcami krajowych i międzynarodowych ośrodków naukowych w tym Tel Aviv University, University of Alberta, Polską Akademia Nauk, Uniwersytetem Medyczny we Wrocławiu. Doświadczenie zdobywał podczas staży zagranicznych na Univille Universidade w Brazylii oraz Universidad de Cantabria w Hiszpanii. Pomaga między innymi osobom z doświadczeniem stresu pourazowego, pacjentom z zaburzeniami zachowania, z zaburzeniami snu, z zaburzeniami pamięci, z zaburzeniami emocjonalnymi, schizofrenią, nerwicą, bezsennością, chorobą Alzheimera. 

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
Co może mi dolegać?
Potrzebuje porady psychologa, psychiatry. Wielokrotnie zdarzyła mi się sytuacja, której nie potrafię wyjaśnić. Kiedy ktoś w mojej obecności krzyczy - wywołuje to u mnie nieuzasadniona złość albo zaczynam płakać i bardzo ciężko mi się uspokoić. Zawsze jest to nieadekwatne do sytuacji, nie...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja psychiatryczna.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Proszę umówić konsultację (w dogodnej dla siebie formie) psychiatryczną, ale też zgłosić się do psychologa.
Co robić w takiej sytuacji, kiedy czuję absolutną pustkę?
Ostatnie 6 miesięcy były dla mnie ciężkie, przez to jak się czuje. Od około 6 miesięcy odczuwam absolutną pustkę, obojętność, bardzo często także przygnębienie. Nie odczuwam strachu, stresu czy też szczęścia. Nic mi nie sprawia przyjemności, to co kochałam - już jest dla mnie nieważne. Wszystkie...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja psychiatryczna.
Tomasz Andrzej Szczęsny
onkolog, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Napewno konsultacje które zawierają ocenę opisanych dolegliwości jest podstawą ,nie mniej konsultacja Lekarza POZ może tez mieć znaczenie.
W jaki sposób mogę podratować moje zdrowie psychiczne?
Mam 25 lat. Ostatnie dni są dla mnie bardzo ciężkie. Nic złego się nie dzieje, a chodzę cały czas zdenerwowana. Nawet najmniejsze drobnostki potrafią mnie bardzo mocno zdenerwować i wtedy nie poznaje sama siebie. Jest mi źle samej ze sobą. Nie wiem, co mam zrobić. Mieszkam z partnerem. On czasem...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja psychiatryczna.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Zalecam konsultację u psychiatry / psychologa
Zbigniew Walter
internista, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
wskazana konsultacja psychiatryczna
Mam objawy depresji, fobii społecznej i nerwicy lękowej.
W związku z tym chciałabym wiedzieć, czy te przypadłości to zaburzenia psychiczne, czy choroby psychiczne? Ktoś mi powiedział, że schizofrenia czy CHAD to choroby psychiczne, a co z tym co ja mam?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z psychiatrą prowadzącym leczenie.
Paweł Komarzyniec
psychiatra
Umów wizytę
W przeszłości termin „choroby psychiczne” był powszechnie stosowany w medycynie do opisania różnorodnych stanów związanych z umysłem. W miarę postępu wiedzy naukowej i ewolucji społecznego postrzegania, termin ten zaczął być uznawany za stygmatyzujący. Współczesna klasyfikacja medyczna, jaką reprezentuje Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób (ICD-11), zastąpiła go bardziej neutralnym określeniem „zaburzenia psychiczne”. Zmiana ta odzwierciedla rosnące zrozumienie, że problemy zdrowia psychicznego powinny być traktowane na równi z innymi problemami zdrowotnymi – mogą być skutecznie diagnozowane, leczone i nie powinny definiować tożsamości osoby. Terminologia dotycząca takich stanów jak ChAD również uległa ewolucji. Dawniej używane określenie „choroba afektywna dwubiegunowa” (ChAD) zostało zastąpione przez „zaburzenia afektywne dwubiegunowe”. Zaburzenia afektywne dwubiegunowe są częścią szerszej kategorii, znanej jako zaburzenia nastroju, która obejmuje zarówno zaburzenia dwubiegunowe, jak i zaburzenia depresyjne. Diagnozowanie zaburzeń psychicznych jest złożonym procesem, który wymaga dokładnej oceny medycznej. Psychiatra, korzystając z aktualnych kryteriów diagnostycznych, jest w stanie dokonać precyzyjnej diagnozy, stanowiącej podstawę do zaplanowania efektywnej strategii terapeutycznej. Proces ten obejmuje ocenę historii medycznej pacjenta, objawów oraz przeprowadzenie odpowiednich testów psychologicznych i badań laboratoryjnych, co umożliwia głębsze zrozumienie sytuacji pacjenta oraz dopasowanie optymalnych metod leczenia. Z tego powodu, osoby doświadczające problemów ze zdrowiem psychicznym, niezależnie od stopnia nasilenia objawów, powinny być zachęcane do poszukiwania wsparcia medycznego. Dzięki dostępnym obecnie metodom leczenia, współczesna psychiatria jest w stanie znacząco poprawić jakość życia pacjentów, co przekłada się na ich szczęśliwsze i bardziej satysfakcjonujące życie.
Czy moje objawy mogą mieć związek z długotrwałym używaniem telefonu?
Odkąd skończyłam szkołę, nie mogłam znaleźć sobie żadnego zajęcia, większość czasu w ciągu dnia spędzam z telefonem. Ostatnio odczuwam zawroty głowy, ale nie takie zwykłe. Tzn nie kręci mi się w głowie, tylko czuje się, jakbym miała zaraz zemdleć lub upaść, ale nigdy się to nie dzieje. Czuje po...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Czy moje lęki są uzasadnione?
Mam tak, że jak mam iść do psycholożki to się boję, stresuję i najchętniej bym nie szła, a podczas wizyty chcę, żeby jak najszybciej dobiegła końca. I mam tak też z psychiatrką. Jest tak przez moją fobię społeczną. Teraz obawiam się, że będzie tak też z psychoterapeutką, z którą zacznę się...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z psychiatrą prowadzącym.
Bartosz Rybienik
psycholog, psycholog dziecięcy
Umów wizytę
Lęki zazwyczaj są nieuzasadnione. Ale z pomocą - w przypadku ich dużego nasilenia - może przyjść farmakologia. Bardzo typowe jest też przewidywanie "a co jeśli nie zdołam...", to tzw lęki antycypacyjne. Warto to wiedzieć, czasem pozwala to zapanować nad swoimi myślami. Poza tym relacja terapeutyczna to nie kwestia jednego spotkania, zawsze i na każdym etapie może Pani zmienić terapeutę na takiego, z którym będzie się Pani lepiej rozmawiało :) Życzę powodzenia!
Czy możliwe jest, że mogę całkowicie wyleczyć się z fobii społecznej, depresji i nerwicy lękowej?
Mam fobię społeczną od zawsze, która rozwijała się wraz z nieprzyjemnymi sytuacjami społecznymi, depresję mam od 2019 roku i ma ona charakter przewlekły, rozwija się ona z miesiąca na miesiąc samoistnie, a nerwicę lękową mam od dzieciństwa i obecnie nie zauważam, żeby się rozwijała. Czy...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z psychiatrą prowadzącym.
Hanna Markiewicz
psycholog, psychotraumatolog
Umów wizytę
Witam Panią, Aby skutecznie i bezpiecznie wyleczyć zaburzenia depresyjno-lękowe i fobię społeczną należy dotrzeć do źródła problemu i na tej podstawie opracować właściwą metodę terapii. Podstawową i często wystarczającą formą leczenia depresji, zaburzeń lękowych i fobii społecznej jest odpowiednia psychoterapia. Tak. Zarówno zaburzenia depresyjno-lękowe jak i fobia społeczna są w pełni uleczalne na drodze odpowiednio dopasowanej terapii. Gdyby chciała Pani ze mną porozmawiać o problemie, to zapraszam do kontaktu. Istnieje możliwość konsultacji online Pozdrawiam serdecznie, Hanna Markiewicz
Proszę prowadzić dalej leczenie oparte na farmakoterapii i psychoterapii- w przypadku dobrania odpowiedniej formy leczenia, zapraszam do kontaktu pod numerem 575696287 Pozdrawiam, Tomasz Matjas, terapeuta
Czy rzeczywiście to nie jest schizofreniczne, czy psychotyczne?
Mam wrażenie bycia obserwowaną i że ktoś zna moje myśli, ale niby nie jest to schizofreniczne ani psychotyczne. Wiem, że to nieprawda, że ktoś mnie obserwuje, ale nie potrafię przestać w to wierzyć/obawiać się tego. I nie chodzi o to, że czuję się obserwowana np. przez ludzi na poczekalni, tylko...
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana ponowna konsultacja psychiatryczna, byc może trzeba zmienić specjalistę.
Czy psychoterapia psychodynamiczna wyklucza się w założeniach z poznawczo-behawioralną?
Obejrzałam ostatnio wypowiedź pewnego psychoterapeuty, że jest sceptykiem jeśli chodzi o podejście eklektyczne (integratywne, integracyjne) do leczenia, bo psychoterapeuci w tym nurcie, jego zdaniem nie mają przekonania do żadnego z paradygmatów, a powinni mieć przekonanie tylko do...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z psychiatrą prowadzącym.
Bartosz Rybienik
psycholog, psycholog dziecięcy
Umów wizytę
Kluczowa w leczeniu jest skuteczność, a w terapii relacja. W tym kontekście pytanie do klienta/pacjenta: czy to istotna rożnica, gdy ktoś odkręci mu koło kluczem niebieskim, czy czerwonym? Aczkolwiek prawdą jest, że w pewnego typu zaburzeniach skuteczność jednej szkoły nad druga może być różna. Ostatnie badania mówią jednak, że skuteczność terapii w 5 głównych nurtach jest... porównywalna. Nie łączyłbym więc tego z "ideologią", ale dobrostanem pacjenta.
Czy istnieje sposób, w jaki można mnie pocieszyć? A może mam rację?
Raz mam dobre myśli, a co do psychoterapii, która mnie czeka w nadchodzącym roku, że to będzie wreszcie to, co mnie uratuje i to, czego naprawdę potrzebuję, a raz złe, że to ciężka praca, której ja nie podołam. Obecnie przeważają te złe... Mam zamiar obgadać mój brak wiary w...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja psychiatryczna.
Karolina Raczyńska
lekarz
Umów wizytę
Warto udać się dodatkowo do psychiatry, możliwe że wymaga Pan/Pani wsparcia farmakoterapią lub jej modyfikacji.
Iść do pracy (na co naciska psycholożka), czy poczekać na psychoterapię u psychoterapeutki (która rozpocznie się najprawdopodobniej w marcu) z takimi odważnymi krokami?
Ja czuję, że nie dałabym rady w pracy, przeraża mnie myśl o jej zaczęciu, nawet najłatwiejsza praca pod słońcem byłaby dla mnie ciężka. Psycholożka twierdzi, że zasiedziałam się w domu i pora wprowadzić do swojego życia zatrudnienie, by nadać jakiś sens swoim dniom. Ja chciałabym iść do pracy tak...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja psychiatryczna celem wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Czy mogę mieć rozdwojenie jaźni?
Zacząłem to bardziej u siebie zauważać od początku 2020 roku i zniknęło to na ponad 2 lata, ale 2 miesiące temu poczułem, że on zaczął wracać, a tydzień temu jego powrót się potwierdził, więc postanowiłem o tym napisać. Gdy jestem sobą, czuje pustkę i strach, ale gdy ON przejmuje nade mną...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja psychiatryczna.
Czy mój obecny psychiatra dobrze robi?
Mam zamiar zmienić psychiatrę, bo obecna nie chce zmienić mi leków, mimo że nie do końca na mnie działają. Od kiedy je biorę, nie mam już zawrotów głowy, świądu, bezsenności, napięciowego bólu głowy czy suchości w ustach, problemy z oddychaniem, dyskomfort na skórze i...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy stosować się do zaleceń lekarskich, a jeśli nie ma do niego zaufania - należy zmienić specjalistę.
To uczucie przebodźcowania — jakiego zaburzenia może być objawem?
Miewam takie uczucie, że wszystko wokół jest zbyt wyraźne dla zmysłu wzroku, przez co trudno się skupić (to uczucie znika po jakimś czasie). Pojawia się ono wskutek wystawienia się na zbyt dużą ilość bodźców (np. po spacerze, po graniu w grę, po prysznicu), ale nie jest to...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z psychiatrą prowadzącym.
Sebastian Łaźniak
lekarz
Umów wizytę
Należy skonsultować się z psychiatrą.
Czy powinienem już teraz udać się do specjalisty, czy poczekać?
Od około 3 dni podczas zasypiania Odczuwam delikatne szarpnięcia głównie ramion. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja neurologiczna.
Zalecam wizytę u lek. POz, obserwację własnego ciała Pozdrawiam, Tomasz Matjas, terapeuta
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
Umów wizytę
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4 Umów wizytę