Borelioza - przyczyny, objawy, leczenie

Borelioza to choroba spowodowana przez bakterię Borrelia burgdorferi, która jest przenoszona przez kleszcze. Co jest charakterystycznym objawem boreliozy? Jak diagnozuje się i leczy tę chorobę? Jak chronić siebie i bliskich przed kleszczami?

 

  25 czerwca 2021

Borelioza - przyczyny, objawy, leczenie
Spis treści
Przyczyny boreliozy Objawy boreliozy Diagnostyka boreliozy Leczenie boreliozy Jak się chronić przed kleszczami?

Przyczyny boreliozy

 

W Polsce co roku dochodzi aż do dziesiątek tysięcy zakażeń boreliozą. Bakteria Borellia burgdorferi jest przenoszona przez kleszcze. W Europie najczęstszym nosicielem tej choroby jest kleszcz pospolity.

 

Nie każda osoba, która zostanie ukłuta przez zakażonego kleszcza zachoruje na boreliozę. W takich przypadkach organizm wytwarza przeciwciała i jest w stanie sam wyeliminować bakterie bez potrzeby farmakoterapii.

 

Objawy boreliozy

 

Do charakterystycznych objawów boreliozy należy tzw. rumień wędrujący. Przybiera on postać okrągłej wysypki i jest on ciepły w dotyku. Często pojawia się w miejscu ukłucia przez kleszcza, ale może też rozwinąć się w innych częściach ciała. Czasami może minąć nawet miesiąc po ukąszeniu zanim pojawi się rumień.

 

W późniejszych etapach choroby rumień zanika, dlatego diagnostyka jest o wiele cięższa. Osoby zakażone boreliozą zaczynają cierpieć z powodu zmian skórnych, dolegliwości stawowych i korzonkowych czy porażenia twarzy. Niektóre z objawów przypominają grypę: ból głowy, gorączka, bóle mięśni i stawów, osłabienie organizmu. 

 

Borelioza dotyka takich narządów jak stawy, układ nerwowy i serce. Do dolegliwości kardiologicznych można zaliczyć zapalenie wsierdzia, zapalenie mięśnia sercowego oraz zaburzenie przewodnictwa serca.

 

Niezdiagnozowana borelioza może doprowadzić do poważnych powikłań w obszarze układu nerwowego. Tzw. neuroborelioza powoduje zapalenie nerwów obwodowych i opon mózgowo-rdzeniowych oraz porażenie nerwu czaszkowego.

 

Diagnostyka boreliozy

 

Badania w kierunku boreliozy może zlecić specjalista chorób zakaźnych, okulista, neurolog bądź dermatolog. Choroba ta atakuje różne organy i nie zawsze objawy jasno wskazują na boreliozę.

 

Na początek lekarz może skierować pacjenta na badanie serologiczne, które polega na oznaczeniu przeciwciał IgG i IgM w surowicy krwi. Jeżeli wynik tego badania jest pozytywny, należy go potwierdzić testem Western-Blot, który posiada wyższą czułość.

 

Należy pamiętać, że lekarz skieruje nas na badania wtedy, gdy istnieje duże prawdopodobieństwo zakażenia. Z tego względu diagnostykę w kierunku boreliozy zaleca się rozpocząć dopiero 4 tygodnie po ukąszeniu przez kleszcza, czyli w odstępie czasu pozwalającym organizmowi człowieka wytworzyć przeciwciała przeciwko bakterii.

 

Leczenie boreliozy

 

Infekcje bakteryjne leczy się antybiotykami, dlatego jeżeli borelioza jest we wczesnym stadium, antybiotykoterapia może pomóc. Leczenie antybiotykami może potrwać nawet miesiąc lub dłużej. Im wcześniej zostanie wdrożone leczenie, tym większa będzie jego skuteczność.

 

Ważnym czynnikiem jest czas jaki minął od ukąszenia przez kleszcza i prawidłową diagnostykę choroby do włączenia antybiotykoterapii. Kolejnym aspektem są inne choroby odkleszczowe, które mogą wpływać na skuteczność leczenia. Chorobami tymi są m.in. babeszjoza i kleszczowe zapalenie mózgu.

 

Jak się chronić przed kleszczami?

 

Kleszcze występują w szczególności na terenach leśnych, w parkach, ogrodach i łąkach. Po każdym spacerze należy dokładnie obejrzeć swoje ciało zwracając szczególną uwagę miejsca, gdzie skóra jest cieńsza, czyli na pachwiny i skórę głowy.

 

Gdy zauważymy kleszcza należy go niezwłocznie wyciągnąć - najlepiej zrobić to specjalnym lassem do kupienia w aptece. Jeżeli nie mamy takiego pod ręką, możemy użyć pęsety. Należy zwrócić szczególną uwagę na to, by podczas wyrywania kleszcza nie pozostał w skórze aparat gębowy, który jest źródłem zakażenia boreliozą.

 

Chcąc uchronić się przed ukąszeniem należy:
 

  • unikać miejsc, w których może dojść do ukąszenia
  • nosić odzież, która zakryje większość ciała
  • używać środki przeciw kleszczom (spraye, żele)

 

Należy pamiętać, że profilaktyczne przyjmowanie antybiotyków po ukłuciu przez kleszcza nie jest wskazane. Obecnie nie ma szczepionki przeciwko boreliozie, dlatego najważniejsza jest prewencja, szybka reakcja w przypadku ukąszenia i obserwacja swojego ciała i organizmu.

 

Ukąsił Cię kleszcz i boisz się, że to borelioza? Możesz skonsultować się z lekarzem online 24/7. Nie zwlekaj i zarejestruj się już teraz na e-Wizytę z e-Receptą.

 

Zdrowie
Choroby Choroby
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Maciej Tężycki
lekarz, lekarz w trakcie specjalizacji, lekarz rodzinny
4.96 / 27 opinii
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
4.99 / 7993 opinie
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik, ginekolog
4.89 / 1580 opinii
Marcin Myszura
lekarz
4.96 / 1949 opinii