Lęki, koszmary, objawy depresji. Kiedy powódź rujnuje psychikę

Dlaczego osoby, które doświadczyły powodzi mogą potrzebować wsparcia psychologicznego?

Nasza ekspertka, Barbara Wesołowska-Budka odpowiada:

Osoby doświadczające traumatycznych wydarzeń takich jak powódź, często odczuwają lęk przed przyszłością, niepewność o los swoich bliskich i o to, czy będą w stanie odbudować swoje życie. Psychiczne skutki powodzi mogą wpływać na różne sfery życia, od pracy, przez relacje rodzinne, po zdrowie fizyczne.
 

I podkreśla:

- Pomoc psychologiczna jest w takich sytuacjach niezbędna, ponieważ pozwala ludziom na przepracowanie trudnych emocji i traum. Powódź nie tylko zniszczyła ich fizyczne otoczenie, ale również mogła wstrząsnąć ich fundamentem bezpieczeństwa.
 

W takich przypadkach specjalista pomaga w procesie odbudowywania stabilności emocjonalnej. Pozwala zrozumieć mechanizmy, jakie uruchamia w nas trauma, i krok po kroku przepracować trudne emocje, które niejednokrotnie są zbyt przytłaczające, by poradzić sobie z nimi samodzielnie.

 
- Wsparcie psychologiczne nie polega jedynie na rozmowie, ale na tworzeniu przestrzeni, w której osoba poszkodowana może czuć się bezpieczna, gdzie nikt jej nie ocenia i gdzie może zrozumieć, że jej emocje są naturalną reakcją na trudne okoliczności - tłumaczy.

 
Psychoterapeuta może pomóc w budowaniu nowych narzędzi radzenia sobie z trudnymi sytuacjami i wzmocnić wewnętrzne zasoby pacjenta, które zostały osłabione przez kryzys.

Echo dzieciństwa w dorosłym życiu – dlaczego warto sięgnąć po terapię w każdym wieku

Trauma poporodowa. Gdy kobiety nie chcą więcej dzieci

Trauma i jej długofalowe skutki

Kocham, ale nie jestem szczęśliwy. Czy to znak, że związek się kończy?

Ciągle coś mi jest, ale wyniki są prawidłowe. Czy objawy mogą mieć podłoże psychosomatyczne?

Ciągle myślisz o najgorszym? Jak zatrzymać czarne scenariusze w głowie

Kiedy szukać pomocy u specjalisty?

Osoby dotknięte powodzią mogą początkowo odczuwać silny szok, niedowierzanie i próbować funkcjonować w trybie przetrwania, skupiając się na działaniach natychmiastowych – poszukiwaniu schronienia, organizowaniu pomocy dla siebie i bliskich.
 

- Jednak po pewnym czasie, gdy sytuacja zaczyna się stabilizować, zaczynają ujawniać się skutki psychiczne. U niektórych osób mogą one pojawić się natychmiast, u innych mogą być opóźnione i pojawić się po tygodniach, a nawet miesiącach - przyznaje Barbara Wesołowska-Budka. 
 

Objawy, które mogą sugerować potrzebę kontaktu z psychologiem, to przede wszystkim:

• uporczywe lęki, które nie ustępują, 
• koszmary senne, 
• natrętne myśli związane z powodzią,
• unikanie sytuacji, które mogą przypominać o katastrofie.

Mogą również pojawić się objawy depresji, takie jak poczucie bezradności, smutek, utrata zainteresowań, a także trudności w codziennym funkcjonowaniu – zarówno w życiu zawodowym, jak i osobistym. 
 

- Długotrwały stres związany z utratą stabilności i niepewnością co do przyszłości może prowadzić do wyczerpania psychicznego, a nawet do zaburzeń somatycznych, takich jak bóle głowy, napięcie mięśniowe czy problemy z sercem - ostrzega psycholog. 
 

Osoby mogą czują się osamotnione i niezrozumiane, zwłaszcza jeśli ich bliscy nie przeszli przez podobne wydarzenia. 

- Mogą również odczuwać wstyd, że nie radzą sobie emocjonalnie z sytuacją, co jeszcze bardziej pogłębia ich problemy. Ważne jest, aby zrozumieć, że uczucia te są naturalne i że nie ma wstydu w poszukiwaniu wsparcia - przekonuje nasza ekspertka. 

Wsparcie psychologiczne dla powodzian. Jak specjalista może pomóc?

Specjalista może pomóc osobom, które doświadczyły powodzi, poprzez zastosowanie szeregu technik, które wspierają powrót do równowagi psychicznej i emocjonalnej.
 

- Pierwszym krokiem jest stworzenie bezpiecznej przestrzeni, w której pacjent może otwarcie dzielić się swoimi emocjami i obawami. Wielu z nich zmaga się z intensywnym stresem pourazowym, który objawia się lękiem, niepokojem, natrętnymi myślami o powodzi czy trudnościami ze snem. Specjalista pomoże w identyfikowaniu tych objawów i wprowadzi odpowiednie narzędzia, aby sobie z nimi radzić - tłumaczy Barbara Wesołowska-Budka. 
 

I dodaje:

 - Ja jestem psychoterapeutką poznawczo behawioralnej, więc dla mnie bliskie jest prowadzenie pacjenta ku temu, jak rozpoznawać i modyfikować myśli, które nasilają objawy lękowe. Pacjent, pracując w ten sposób, uczy się, jak przekształcać negatywne myśli na bardziej adaptacyjne, a to pomaga w radzeniu sobie z sytuacjami przypominającymi traumatyczne wydarzenia.
 

Warto też wspomnieć o wsparciu w nauce technik radzenia sobie ze stresem. Specjalista może wprowadzić techniki regulacji oddechu, relaksacji progresywnej czy uważności, które pomagają pacjentom w radzeniu sobie z fizjologicznymi objawami lęku.

Ważnym elementem wsparcia terapeutycznego jest także edukacja dotycząca normalnych reakcji emocjonalnych na traumę, co z kolei pomaga pacjentowi zrozumieć, że nie jest "sam" w swoich przeżyciach.

- Poszukiwanie pomocy u specjalisty ma wiele zalet, ponieważ trudne doświadczenia takie jak powódź mogą prowadzić do przewlekłego stresu, depresji, a w dłuższej perspektywie nawet do problemów zdrowotnych. Specjalista pomoże pacjentowi zrozumieć mechanizmy stojące za jego reakcjami emocjonalnymi i wspomoże w znalezieniu narzędzi do radzenia sobie z codziennymi trudnościami - wyjaśnia nasza ekspertka. 

Pomoc psychologiczną można znaleźć w lokalnych ośrodkach zdrowia psychicznego, placówkach terapeutycznych lub poprzez kontakt z poradniami psychologicznymi, które często oferują sesje zarówno stacjonarne, jak i online. 

Warto również zwrócić uwagę na inicjatywy oferujące darmową pomoc dla ofiar kataklizmów, takie jak powódź, które często pojawiają się w odpowiedzi na bieżące wydarzenia.