10 października obchodzimy Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Tegoroczna kampania WHO zwraca uwagę na doświadczenia osób żyjących z problemami psychicznymi i potrzebę uwzględniania ich głosu w tworzeniu systemu pomocy. To również okazja, by przypomnieć, że kryzys psychiczny nie powinien być powodem do wstydu, a szukanie wsparcia nie jest oznaką słabości.
Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego obchodzony jest co roku 10 października. Jego celem jest zwiększanie świadomości na temat zdrowia psychicznego, przeciwdziałanie stygmatyzacji oraz zwracanie uwagi na potrzeby osób, które zmagają się z zaburzeniami psychicznymi.
W 2026 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) prowadzi kampanię pod hasłem „Lived experiences heard: real voices, real change” - „Wsłuchajmy się w osobiste doświadczenia – prawdziwe głosy, realna zmiana.”
Tegoroczne przesłanie podkreśla, że osoby z doświadczeniem kryzysu psychicznego powinny mieć rzeczywisty wpływ na decyzje dotyczące ich leczenia, dostępnych form wsparcia i organizacji opieki. Samo wysłuchanie ich historii nie wystarczy. Potrzebne są również konkretne działania, które poprawiają dostęp do pomocy i pozwalają osobom w kryzysie zachować godność, samodzielność oraz więzi z bliskimi.
WHO zwraca także uwagę na znaczenie opieki środowiskowej, która umożliwia otrzymywanie wsparcia w miejscu zamieszkania i pozostawanie częścią lokalnej społeczności.
Zaburzenia psychiczne są istotnym wyzwaniem dla zdrowia publicznego. Według danych WHO w 2023 roku z zaburzeniami psychicznymi żyło na świecie około 1,2 mld osób, czyli niemal jedna na siedem osób. Do najczęściej występujących należą zaburzenia lękowe i depresyjne.
Jednocześnie WHO podkreśla, że istnieją skuteczne metody zapobiegania niektórym problemom psychicznym oraz ich leczenia, jednak wiele osób nadal nie otrzymuje odpowiedniej pomocy.
Na zdrowie psychiczne wpływa wiele czynników. Znaczenie mają między innymi doświadczenia życiowe, relacje z innymi ludźmi, sytuacja ekonomiczna, warunki pracy, stan zdrowia fizycznego oraz wydarzenia wywołujące silny stres. Nie zawsze można zapobiec kryzysowi, ale można zwiększać szanse na uzyskanie wsparcia i ograniczać bariery utrudniające skorzystanie z pomocy.
Ważne jest również to, by nie sprowadzać problemów psychicznych do braku odporności czy umiejętności radzenia sobie z codziennością. Kryzys może dotknąć osoby w różnym wieku i w różnych sytuacjach życiowych.
Każdy może czasem doświadczać smutku, napięcia, lęku czy przemęczenia. Nie każde trudne przeżycie oznacza zaburzenie psychiczne. Warto jednak zwrócić uwagę na sytuacje, w których pogorszenie samopoczucia utrzymuje się, nasila lub zaczyna utrudniać codzienne funkcjonowanie.
Powodem do poszukania wsparcia mogą być między innymi:
Nie trzeba czekać, aż objawy staną się bardzo nasilone, ani samodzielnie rozstrzygać, czy spełniają kryteria konkretnego zaburzenia. Pierwszym krokiem może być rozmowa z psychologiem, psychoterapeutą, psychiatrą lub lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej. Wybór formy pomocy zależy od sytuacji i potrzeb danej osoby.
Wsparcie ze strony bliskich może mieć duże znaczenie, choć nie zastępuje profesjonalnej pomocy, gdy jest ona potrzebna. Rozmowa nie musi oznaczać znalezienia rozwiązania wszystkich problemów. Czasem najważniejsze jest uważne wysłuchanie drugiej osoby i okazanie jej zrozumienia.
Warto zapytać, jak się czuje i czego w danym momencie potrzebuje. Zamiast oceniać lub porównywać jej sytuację z doświadczeniami innych, lepiej dać jej przestrzeń do opowiedzenia o swoich trudnościach.
Nie pomagają natomiast komunikaty sugerujące, że wystarczy się zmobilizować, przestać martwić albo wziąć się w garść. Mogą sprawić, że osoba zmagająca się z kryzysem poczuje się niezrozumiana i jeszcze mniej skłonna do szukania wsparcia.
Jeżeli ktoś mówi o swoim cierpieniu, warto potraktować te słowa poważnie. Można również zaproponować wspólne poszukanie specjalisty lub pomóc w umówieniu wizyty, jeśli dana osoba tego potrzebuje.
Osoby doświadczające trudności psychicznych mogą korzystać z różnych form wsparcia. W Polsce dostępne są między innymi pomoc psychologiczna, psychoterapia, konsultacje psychiatryczne oraz świadczenia w ramach systemu ochrony zdrowia.
Ministerstwo Zdrowia wskazuje również bezpłatne formy pomocy telefonicznej:
Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego przypomina, że troska o psychikę nie powinna ograniczać się do jednego dnia w roku. Równie ważne jak zwiększanie świadomości są dostępność odpowiedniej pomocy, przeciwdziałanie stygmatyzacji i traktowanie osób w kryzysie z szacunkiem. Czasem zmiana zaczyna się od rozmowy, ale powinna prowadzić również do konkretnych działań.
Źródła:
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), World Mental Health Day 2026: https://www.who.int/campaigns/world-mental-health-day/2026
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), Mental disorders, aktualizacja z 11 września 2026 r.: https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/mental-disorders
Ministerstwo Zdrowia, Pomoc psychologiczna: https://www.gov.pl/web/zdrowie/pomoc-psychologiczna
Znajdź odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.
Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego obchodzony jest co roku 10 października. Jego celem jest zwiększanie świadomości na temat zdrowia psychicznego i poprawa sytuacji osób potrzebujących wsparcia.
Hasło kampanii WHO na 2026 rok brzmi „Lived experiences heard: real voices, real change”. Podkreśla znaczenie doświadczeń osób zmagających się z problemami psychicznymi i ich wpływu na organizację pomocy.
Dorośli w kryzysie psychicznym mogą skorzystać z bezpłatnego Telefonicznego Centrum Wsparcia pod numerem 800 70 2222, działającego całodobowo. Dzieci i młodzież mogą zadzwonić pod numer 116 111, a w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia należy wybrać numer alarmowy 112.
Mikroprzełomy w zdrowiu psychicznym – dlaczego małe zmiany mają większe znaczenie niż motywacja
3 mln dolarów za uzależnienie od social mediów. Przełomowy wyrok przeciwko Meta i YouTube
Dysocjacyjne zaburzenia osobowości – objawy, przyczyny i leczenie. Co warto wiedzieć?
Autodiagnoza z TikToka i Instagrama? Psycholog ostrzega przed niebezpiecznymi uproszczeniami
Dystymia – „cichy” rodzaj depresji. Jak ją rozpoznać i leczyć?
Praca zdalna wypala po cichu. Jak rozpoznać pierwsze sygnały?
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Mikroprzełomy w zdrowiu psychicznym – dlaczego małe zmiany mają większe znaczenie niż motywacja
3 mln dolarów za uzależnienie od social mediów. Przełomowy wyrok przeciwko Meta i YouTube
Dysocjacyjne zaburzenia osobowości – objawy, przyczyny i leczenie. Co warto wiedzieć?
Autodiagnoza z TikToka i Instagrama? Psycholog ostrzega przed niebezpiecznymi uproszczeniami
Dystymia – „cichy” rodzaj depresji. Jak ją rozpoznać i leczyć?
Praca zdalna wypala po cichu. Jak rozpoznać pierwsze sygnały?
Śmiech na zdrowie. Czym jest joga śmiechu, jak przełamać opory i zadbać o swoje ciało?
Nie potrafię cieszyć się z sukcesów. Dlaczego osiągam coraz więcej, a satysfakcji mam coraz mniej?
Stres czy zaburzenia lękowe? Jak rozpoznać, kiedy potrzebna jest pomoc