1. Artykuły
  2. Osłabienie, zmęczenie, senność? Tak wątroba daje o sobie znać

Osłabienie, zmęczenie, senność? Tak wątroba daje o sobie znać

To co pamiętamy o niej z lekcji biologii to określenie, że jest głównym laboratorium organizmu. To o czym powinniśmy pamiętać w dorosłym życiu, to fakt, że chora wątroba daje skąpe i niespecyficzne objawy, do których należą: osłabienie, zmęczenie, senność, zaburzenia koncentracji czy objawy grypopodobne. Jakie są rodzaje chorób wątroby i jakie badania wykonać, aby je zdiagnozować? Jak dbać o wątrobę na co dzień? Zapytaliśmy naszego eksperta - Beatę Dobracką - specjalistę chorób zakaźnych i hepatolog.

Osłabienie, zmęczenie, senność? Tak wątroba daje o sobie znać
Spis treści
Wątroba - jaką odgrywa rolę w organizmie Rodzaje chorób wątroby Chora wątroba - objawy są nieoczywiste Marskość wątroby - objawy Jakie badanie wątroby wykonać? Jak dbać o wątrobę na co dzień? 

Wątroba - jaką odgrywa rolę w organizmie

 

Określenie, że wątroba jest głównym laboratorium organizmu nie ma w sobie przesady. Jak tłumaczy nasz ekspert Beata Dobracka:

 

Zachodzą w niej procesy przemiany materii – węglowodanów, białek i tłuszczy, bierze również udział w przemianie hemu. Ponadto pełni funkcję magazynową, odtruwającą, wydzielniczą i immunologiczną - wylicza. 

arrow Alkoholowe choroby wątroby – jak spożywanie alkoholu wpływa na ten narząd?
arrow Żółtaczka – czym jest i co ją wywołuje?

Rodzaje chorób wątroby

 

Choroby wątroby możemy podzielić w zależności od czasu trwania na ostre i przewlekłe. W zależności od przyczyn - na zakaźne i niezakaźne. W zależności od patomechanizmu choroby: na zapalne, metaboliczne, autoimmunologiczne, cholestatyczne, toksyczne.

 

Najczęstszymi chorobami wątroby są natomiast:

 

  • wirusowe zapalenia wątroby,
  • alkoholowa choroba wątroby,
  • metabolicznie zależna stłuszczeniowa choroba wątroby (MAFLD),
  • autoimmunologiczne zapalenie wątroby,
  • pierwotna marskość żółciowa wątroby

 

Każda z tych chorób może prowadzić do rozwoju marskości wątroby – najbardziej zaawansowanego stadium uszkodzenia wątroby.

 

Należy również wspomnieć o raku wątrobowokomórkowym (HCC) , który jest pierwotnym nowotworem wątroby i stanowi ok. 90% wszystkich nowotworów tego narządu. Czynnikami znacznie podwyższającymi ryzyko rozwoju raka wątrobowokomórkowego są zakażenia wirusami hepatotropowymi, zwłaszcza HBV i HCV oraz nadużywanie alkoholu - tłumaczy hepatolog. 

 

Chora wątroba - objawy są nieoczywiste

 

Nasz ekspert podkreśla, że większość chorób wątroby, nawet tych zaawansowanych przebiega skąpoobjawowo. 

 

Zgłaszane przez pacjenta  dolegliwości  bardzo często są niespecyficzne i w związku z tym rzadko wiązane z chorobą wątroby - zauważa Beata Dobracka. 

 

Do wczesnych objawów i najczęstszych zgłaszanych dolegliwości przez pacjenta należą:

  • osłabienie, 
  • zmęczenie,
  • nadmierna senność
  • odwrócenie rytmu snu, 
  • zaburzenia koncentracji, 
  • objawy depresyjne, 
  • objawy grypopodobne.

 

Hepatolog podkreśla, że kolejne objawy takie jak: dolegliwości dyspeptyczne (uczucie pełności, sytości, wzdęcia), zaburzenia apetytu, ból, gniecenie lub dyskomfort w prawym podżebrzu czy świąd skóry już bardziej ukierunkowują poszukiwania przyczyny na schorzenie przewodu pokarmowego w tym również chorobę wątroby.

 

Natomiast niektóre objawy kliniczne stwierdzane w badaniu przedmiotowym pozwalają na szybkie ustalenie podejrzenia choroby wątroby. Do takich objawów należy powiększenie wątroby, czasami ze współtowarzyszącym powiększeniem śledziony oraz żółtaczka - wyjaśnia. 

 

Marskość wątroby - objawy

 

Marskość wątroby jest zaawansowanym uszkodzeniem organu. Charakteryzuje się również dużo bogatszymi symptomami. Jakimi?

 

Oprócz zmiany wielkości wątroby, często obserwowane są zmiany na skórze pod postacią pajączków naczyniowych, rumienia dłoniowego czy teleangiektazji (czyli poszerzenia drobnych naczyń skórnych). Cechą charakterystyczną niewydolności wątroby jest poszerzenie obwodu brzucha z gromadzeniem się płynu puchlinowego (wodobrzusze), obrzęki obwodowe oraz powiększenie śledziony - wylicza Beata Dobracka. 

 

W zaawansowanej chorobie wątroby z nadciśnieniem wrotnym możemy również obserwować rozszerzenie żył podskórnych powłok brzusznych, a niekiedy także klatki piersiowej.

 

Zmienia się również wygląd ogólny pacjenta. Skóra ma szarożółtawe zabarwienie z przebarwieniami, często są podżółcone twardówki oczu. Sylwetka przybiera charakterystyczny obraz – chudych kończyn górnych i dolnych z powodu zaników mięśniowych oraz dużego (w stosunku do całości sylwetki) brzucha - dopowiada. 

 

Jakie badanie wątroby wykonać?

 

W diagnostyce chorób wątroby istotną rolę odgrywają badania laboratoryjne i obrazowe. Ze względu na różnorodne funkcje wątroby jest wiele wskaźników laboratoryjnych w których możemy wykryć nieprawidłowości pracy narządu. 

 

W praktyce najczęściej zlecane jest oznaczenie aktywności aminotransferaz: aminotransferazy alaninowej - ALT i aminotransferazy asparaginianowej - AST (tzw. enzymy wątrobowe). Badania te mają charakter przesiewowy, są uważane za znaczniki uszkodzenia miąższu wątroby.  Należy jednak podkreślić, że nie są to enzymy występujące wyłącznie w komórce wątrobowej, dlatego podwyższone ich aktywności spotykane są również w stanach chorobowych innych narządów (np. mięśni) - tłumaczy hepatolog. 

 

I dodaje:

 

Drugą grupę badań biochemicznych stanowią wskaźniki cholestazy. Należy do nich przede wszystkim aktywność fosfatazy zasadowej - ALP oraz aktywność gamaglutamylotranspeptydazy – GGTP. 

 

Bardzo dużą grupę badań laboratoryjnych stanowią wskaźniki, które możemy wykorzystać do oceny funkcji metabolicznych wątroby. Najczęściej wykonywane to oznaczenie stężenia bilirubiny, albumin, cholesterolu, triglicerydów, czynników krzepnięcia zespołu protrombiny, jak również ilości płytek krwi. Specyficznym znacznikiem jest amoniak, którego poziom wskazuje na sprawność funkcji detoksykacyjnej wątroby.

 

W podejrzeniu choroby nowotworowej wątroby pomocną rolę odgrywają natomiast markery nowotworowe – głównie alfa-fetoproteina – AFP, ale w diagnostyce wykorzystuje się również antygen kanceroembrionalny – CEA oraz Ca19-9.

 

Ogromną grupę badań laboratoryjnych bardzo ważnych w chorobach wątroby są badania pozwalające ustalić przyczynę schorzenia. Do tej grupy należą badania: serologiczne, badania molekularne, badania immunologiczne, oraz badania kału w kierunku pasożytnicze.

 

Z kolei badaniem obrazowym najczęściej wykorzystywanym w diagnostyce chorób wątroby jest ultrasonografia jamy brzusznej. Jest to badanie nieinwazyjne, powszechnie dostępne, z możliwością wielokrotnego powtórzenia

 

Uzupełnieniem obrazu ultrasonograficznego wątroby jest badanie  elastograficzne wątroby. Zwłaszcza pomiar za pomocą FibroScanu uzupełnia ocenę wątroby o bardzo ważne parametry jakim jest sztywności (włóknienie) i spoistości  (stłuszczenia) tego narządu. 

 

W diagnostyce zmian ogniskowych w wątrobie  wykorzystuje się badania tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego - wyjaśnia Beata Dobracka. 

 

Złotym standardem diagnostyki chorób wątroby nadal pozostaje natomiast biopsja wątroby z oceną histopatologiczną pobranej próbki. Jest to badanie inwazyjne i obecnie wykorzystywane do diagnostyki rozstrzygającej niejednoznacznych patologii wątroby.

 

Jak dbać o wątrobę na co dzień? 

 

Jak podkreśla nasz ekspert, wątroba ma duże zdolności regeneracyjne, ale jeżeli chcemy, żeby była zdrowa, musimy o nią dbać. 

 

Jakie konkretne rady ma hepatolog?

 

Przede wszystkim powinniśmy zadbać o zdrowe żywienie. Posiłki jemy regularnie, a ostatni posiłek jest 4 godziny przed spaniem. Dieta powinna być zrównoważona, pełnowartościowa i smaczna. Pokrywać dzienne zapotrzebowanie energetyczne zgodnie z podejmowaną aktywności fizyczną. Dostarczać odpowiednią ilość białka, tłuszczy, węglowodanów, witamin i mikroelementów - wylicza. 

 

Posiłki należy przygotowywać ze świeżych produktów. Unikać produktów konserwowych i dań instant (np. zupy w proszku). 

 

Należy unikać alkoholu i innych środków toksycznych dla wątroby (np. pestycydów, leków przeciwbólowych itp.) - radzi nasz ekspert. 

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
gastroenetrolog
Czy stłuszczenie wątroby mogło powrócić?
W czerwcu próby alat i aspat były podwyższone potem aspat spadł i alat z 55,8...
26.11.2021
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
tak mogło wrócić stłuszczenie
internista, biegunka
Marskość wątroby z wodobrzuszem, żółtaczka, biegunki - czy da się to wyleczyć?
Marskość wątroby z wodobrzuszem, żółtaczka, biegunki. Czy da się to...
29.04.2021
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Taki stan wymaga bardzo pilnej diagnostyki i leczenia. Proszę niezwłocznie zgłosić się do lekarza lub bezpośrednio do szpitalnej Izby Przyjęć.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
należy wykonać tomograf komputerowy jamy brzusznej, opisywany stan wymaga pilnego działania diagnostycznego i leczniczego
ginekolog, ciąża, spec. chorób zakaźnych, internista
Czy będąc w ciąży mogę spotkać się z osobą, której dziecko przechodzi obecnie ospę?
Jestem w 10 tygodniu ciąży. Umówiłam się ze znajomą na spotkanie za tydzień. Znajoma...
12.10.2022
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Ospa jest chorobą zakaźną i w tej sytuacji nie należy kontaktować się z osobą chorą, tym bardziej, że jest to 1 trymestr ciąży, więc może być zagrożeniem dla płodu.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Proszę unikać kontaktu z osobami chorymi zakaźnie/z kontaktu z osobami chorymi zakaźnie, będącymi zagrożeniem dla Pani i/lub dziecka.
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
W ciąży należy unikać kontaktów z chorymi zakaźnie a ospa wietrzna jest taką chorobą.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Ospa z racji na zakaźność i znaczne ryzyko dla rozwijającej się ciąży jest chorobą niebezpieczną. Zdecydowanie odradzam kontakt z osobami, które mają bezpośredni kontakt z osobami chorymi na tę chorobę.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Proszę unikać kontaktu z osobami chorymi zakaźnie/z kontaktu z osobami chorymi zakaźnie, będącymi zagrożeniem dla Pani i/lub dziecka.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Ospa należy do chorób zakaźny - zarażenie może być zagrożeniem dla płodu.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
W ciąży należy unikać kontaktów z chorymi zakaźnie a ospa wietrzna jest taką chorobą.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
W ciąży należy unikać kontaktów z chorymi zakaźnie a ospa wietrzna jest taką chorobą.
ginekolog, ciąża, spec. chorób zakaźnych
Czy jako ciężarna mogę odwiedzić osobę chorą na różę?
Jestem w 2 miesiącu ciąży, moja mama zachorowała na różę. Proszę o...
14.09.2022
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Róża jest chorobą zakaźną, nie rozprzestrzenia się drogą kropelkową. Ma podłoże bakteryjne i dotyczy skóry oraz tkanki podskórnej. Wywołują ją najczęściej paciorkowce ß-hemolizuje tzw.Streptococcus pyogenes,.jednak do zakażeń z bezpośredniego kontaktu dochodzi bardzo rzadko, ponieważ róża dotyka skóry właściwej i tkanki podskórnej. Naskórek jest więc barierą ochronną przed paciorkowcami. Jednak kontakt z wydzieliną z pęcherza przy obecności mikrourazów-uszkodzenia własnego naskórka, może doprowadzić do zakażenia. Jeżeli istnieje ryzyko, to lepiej nie kontaktować się bezpośrednio z chorym .
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Róża nie jest chorobą, którą może się Pani zarazić inaczej niż przez kontakt bezpośredni. Jednakże w okresie ciąży proponuję ograniczyć kontakt z wszystkimi osobami chorymi zakaźnie.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
zalecam ograniczyc kontakt z osobą chorą na różę.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
zalecam ograniczyc kontakt z osobą chorą na różę.
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
w okresie ciąży nie jest wskazane narażanie się na jakiekolwiek czynniki infekcyjne
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Wskazane jest izolacja pacjentki, tym bardziej że jest Pani w I trymestrze ciąży - zapraszam na konsultacje, w razie potrzeby wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
borelioza, spec. chorób zakaźnych
Czy każde zaczerwienienie po wbiciu kleszcza może oznaczać boreliozę?
Czy każde zaczerwienienie w miejscu ugryzienia kleszcza jest objawem boreliozy? Jakiś...
13.09.2022
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazana wizyta u lekarza - należy ocenić zmianę skórną, wykonane badania lab., jak również zebrać szczegółowy wywiad i w oparciu o powyższe elementy ustalić dalszy plan postępowania zarówno diagnostycznego jak i terapeutycznego.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
należy poszerzyć diagnostykę w kierunku boreliozy u lekarza rodzinnego
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
należy wykonać diagnostykę w kierunku boreliozy u lekarza rodzinnego
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Konieczna konsultacja z wynikami badania przeciwciał o których Pani pisała, być może konieczne jest wdrożenie leczenia.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Nie każde, pacjenci często mylą reakcję alergiczną po ukąszeniu od rumienia wędrującego - zapraszam na konsultacje, w razie potrzeby wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
laryngolog, spec. chorób zakaźnych, pediatra, wenerolog, HPV
Czy dziecko może mieć oznaki zakażenia HPV, jeżeli matka zaraziła się przed ciążą?
W drugiej dobie po urodzeniu córeczki na przedniej części jej języka powstała biała...
18.08.2022
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Niektóre typy tego wirusa mają również powinowactwo do śluzówki jamy ustnej i języka, ale Pani obawy mogą nie być uzasadnione. Jeśli ma Pani wątpliwości rozwiać może je badanie wymazu w kierunku obecności onkogennych typów wirusa. Rozważyć też proszę szczepienie córki przeciwko HPV w kolejnych latach jej życia. W razie wątpliwości zachęcam do omówienia profilaktyki i zagrożeń związanych z infekcją wirusem HPV.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
należy wykonać pobranie wymazu celem poszerzenia diagnostyki
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Zapraszam na konsultacje, doradzę jakie badania dodatkowo można wykonać i jak przeprowadzić dalszą diagnostykę. W razie dodatkowych pytań zapraszam na konsultacje - lekarz specjalista medycyny rodzinnej Jakub Woźniak.
COVID-19, spec. chorób zakaźnych
Co robić dalej, jeżeli test na COVID z apteki jest pozytywny?
Miałam kontakt z osobami chorymi na COVID-19. Mam objawy choroby, a test kupiony w aptece wyszedł...
17.08.2022
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Skontaktować się proszę z lekarzem rodzinnym celem dalszej diagnostyki, obserwacji i ewentualnego leczenia.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Proszę skontaktować się z lekarzem rodzinnym w celu podjęcia leczenia. Zastosować izolację domową przez okres 7 dni, licząc od dnia pozytywnego wyniku testu.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
prosze skontaktowac się ze swoim lekarzem rodzinnym
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Należy skontaktować się z lekarzem (lek. rodz., internista), który ukierunkuje dalsze postępowanie.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
prosze zadzwonic do sanepidu i lekarza rodzinnego
Sylwester Król
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Proszę zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Należałoby przeprowadzić dokładniejszy wywiad lekarski i włączyć leczenie, zapraszam na konsultacje, przypiszemy niezbędne leki, specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak.
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
proszę skontaktować się z lekarzem pierwszego kontaktu
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 11692 opinie
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.95 / 284 opinie
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
4.90 / 543 opinie
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę