Dlaczego uciekamy z fotela psychologa? O kryzysie na początku spotkań

Dlaczego początki psychoterapii bywają trudne?

Przez lata większość z nas doskonale opanowała sztukę radzenia sobie z życiem metodą unikania. Trudne emocje, bolesne wspomnienia czy toksyczne schematy relacyjne chowa się głęboko pod dywan i udaje, że wszystko jest w porządku. Psycholog zdejmuje ten dywan z podłogi.

Pierwsze sesje przypominają generalne porządki w zagraconym od lat strychu – zanim poukłada się rzeczy na właściwych miejscach, w powietrze wzbija się gigantyczna chmura kurzu. Zderzenie z własnymi mechanizmami obronnymi i dotknięcie bolesnych miejsc po prostu boli. Do tego dochodzi nasze współczesne przyzwyczajenie do natychmiastowych efektów i bardzo szybkiej gratyfikacji.

Chcemy szybkich rezultatów, a terapia uczy, że problemów budowanych przez lata nie da się rozwiązać w trzy spotkania, a nawet w jedno. Frustracja, że „ciągle nic się nie zmienia”, staje się idealnym pretekstem do rezygnacji.

Gonitwa myśli. Jak wyciszyć natłok myśli i przestać ciągle analizować?

Nie potrafię cieszyć się z sukcesów. Dlaczego osiągam coraz więcej, a satysfakcji mam coraz mniej?

Stres czy zaburzenia lękowe? Jak rozpoznać, kiedy potrzebna jest pomoc

Ciągle myślisz o najgorszym? Jak zatrzymać czarne scenariusze w głowie

Dlaczego ciągle wybierasz podobnych partnerów? Jak dzieciństwo wpływa na związki

Jak rozmawiać z ciężko chorym bliskim, żeby go nie zranić i nie wycofać się z relacji?

Dowiedz się więcej

o zdrowiu psychicznym i pomocy psychologicznej

Sprawdź

Dlaczego po rozpoczęciu terapii można czuć się gorzej?

Wielu pacjentów wchodzi w terapię z wyobrażeniem, że gabinet będzie bezpieczną przystanią, gdzie ktoś miły pokiwa głową, utwierdzi nas w przekonaniu, że to świat jest zły, a na koniec da gotową instrukcję obsługi życia. Kiedy okazuje się, że terapeuta nie daje złotych rad, tylko zadaje niewygodne pytania i zachęca do wzięcia odpowiedzialności za własne wybory, pojawia się rozczarowanie i chęć odwrotu.

Co więcej, proces ten rzadko bywa miły. Są dni, kiedy z gabinetu wychodzi się wściekłym, roztrzęsionym albo zalanym łzami – nierzadko ze złością skierowaną na samego psychologa czy terapeutę. Jest to złość przeniesieniowa, naturalny etap, w którym emocje dotąd tłumione wreszcie znajdują ujście, nie zawsze tam, gdzie trzeba.

Kiedy warto kontynuować psychoterapię, a kiedy zmienić terapeutę?

Granica między zdrowym oporem przed zmianą a realnym brakiem dopasowania bywa cienka. Warto jednak wiedzieć, kiedy chęć rezygnacji to po prostu mechanizm obronny psychiki, a kiedy sygnał alarmowy, np. związany z wyborem niewłaściwej osoby.

Zostań i pracuj dalej, jeśli czujesz paniczny lęk przed omówieniem jakiegoś konkretnego, wstydliwego tematu. Jeśli sesja była ciężka, a Ty wychodzisz z niej emocjonalnie wycieńczony, bo dotknęliście czegoś ważnego – to znak, że dzieje się dokładnie to, co powinno. Zaczynasz otwierać niewygodne i trudne tematy, a właśnie ich otworzenie pozwala w końcu sobie z nimi poradzić, tak aby przestały nas atakować i utrudniać nam życie.

Zastanów się natomiast nad zmianą specjalisty, jeśli mija kolejny miesiąc, a Ty w obecności tej osoby stale czujesz się oceniany, pouczany, a Twoje granice są naruszane. Przymierze terapeutyczne, czyli poczucie bezpieczeństwa i zaufania, to absolutna baza. Jeśli „chemia” po prostu nie gra i mimo próby szczerej rozmowy z terapeutą wciąż czujesz mur, masz pełne prawo poszukać kogoś, z kim nadajesz na tych samych falach. Jak mówiła moja profesor na studiach: „Tak jak każda potwora znajdzie swego amatora”, tak każdy z nas znajdzie swojego psychologa. W pracy psychologa najważniejszą rolę odgrywa czynnik ludzki, dlatego naturalne jest, że jedna osoba może być strzałem w dziesiątkę dla jednej osoby, a dla drugiej nie będzie odpowiednia. Dlatego warto szukać, ale uważać na to, czy moje „szukanie” nie zamienia się w ucieczkę.

Bo choć psychoterapia bywa drogą pod górę, na której niejednokrotnie zaklniesz pod nosem i zapragniesz zawrócić, to na jej końcu czeka nagroda, której nie da się przecenić: głęboki spokój i autentyczne zrozumienie samego siebie.