Udar słoneczny - przyczyny, objawy, leczenie

W sezonie wakacyjnym szczególną uwagę należy zwrócić na szkodliwe działanie promieni słonecznych. Gdy w upalne dni zbyt długo przebywamy na słońcu bez nakrycia głowy może dojść do udaru. Jak chronić się przed przegrzaniem organizmu latem? Co zrobić, gdy objawy wskazują na udar cieplny? Kiedy należy wezwać pogotowie?

 

  02 lipca 2021

Udar słoneczny - przyczyny, objawy, leczenie
Spis treści
Udar cieplny czy słoneczny? Udar cieplny - przyczyny Udar cieplny i słoneczny - objawy Udar cieplny - co robić i kiedy wezwać pogotowie? Udar cieplny u małego dziecka - pierwsza pomoc Wyczerpanie cieplne Jako zapobiegać udarowi cieplnemu?

Udar cieplny czy słoneczny?

 

Udar cieplny, zwany inaczej porażeniem cieplnym, pojawia się wtedy, gdy jesteśmy osłabieni i mamy problemy z oddawaniem nadmiaru ciepła. Temperatura naszego ciała osiąga wtedy powyżej 40 stopni Celsjusza. Taki stan powoduje denaturację białek i martwicę komórek. Udar cieplny jest bardzo niebezpieczny i trzeba reagować szybko, gdyż w najgorszym przypadku powoduje nawet śmierć.

 

Udar jest więc reakcją organizmu na przegrzanie. Udar słoneczny jest rodzajem udaru cieplnego i związany jest z ekspozycją na słońce w upalne dni. Na udar najbardziej narażone są małe dzieci, osoby starsze, osoby chorujące na takie schorzenia jak: otyłość, cukrzyca lub mające problemy z sercem. Przegrzanie organizmu grozi też częściej osobom znajdującym się pod wpływem alkoholu.

 

Udar cieplny - przyczyny

 

Udar cieplny może się przytrafić w gorące parne dni, podczas dużej ekspozycji na słońce (szczególnie w przypadku braku nakrycia głowy), podczas gorących kąpieli wodnych i rytuałów saunowych, w czasie pracy w gorącym i nieprzewiewnym miejscu bądź bardzo nasłonecznionym oraz podczas wysiłku fizycznego czy uprawiania sportu w upalne dni.

 

Udar cieplny i słoneczny - objawy

 

Do najczęstszych symptomów udaru cieplnego należą:
 

  • zaczerwienienie skóry w łagodnych przypadkach,
  • bladość skóry w przypadkach ciężkich,
  • nadmierna potliwość,
  • nudności,
  • osłabienie organizmu,
  • zaburzenia widzenia (mroczki),
  • problemy z wyraźnym mówieniem,
  • problemy z chodzeniem.

 

Jeżeli mamy do czynienia z udarem słonecznym, to oprócz powyższych objawów pojawić się mogą:

 

  • bardzo silny ból głowy,
  • zawroty głowy,
  • gorączka,
  • dreszcze,
  • nudności i wymioty,
  • przyspieszone tętno.

 

Udar cieplny - co robić i kiedy wezwać pogotowie?

 

Osobę, która doznała udaru trzeba jak najszybciej zaprowadzić lub wynieść do przewiewnego i zacienionego miejsca. Jeżeli osoba jest mocno osłabiona, należy ułożyć ją w pozycji półsiedzącej (gdy twarz jest zaczerwieniona) lub leżącej z głową poniżej linii tułowia (gdy twarz jest blada).

 

Warto stosować chłodne okłady na głowę, kark i klatkę piersiową, należy podawać też dużo chłodnych napojów w małych porcjach. Pogotowie należy wezwać, gdy u chorego występują silne bóle głowy i karku, dreszcze, uczucie zimna oraz utrata przytomności.

 

WAŻNE: Gdy występują powyższe objawy należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe. Zwlekanie bądź zbyt późny kontakt z ratownikami może skutkować śpiączką osoby chorej bądź nawet jej śmiercią.

 

Udar cieplny u małego dziecka - pierwsza pomoc

 

Dzieci poniżej 4 roku życia są szczególnie narażone na ryzyko udaru cieplnego, gdyż nie mają jeszcze w pełni wykształconego mechanizmu termoregulacji.

 

Objawy udaru u najmłodszych są bardzo podobne do tych występujących u dorosłych. Oprócz nich mogą wystąpić również: płacz, skąpomocz i biegunka. Jeżeli dziecko straci przytomność należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe.

 

Jeżeli podejrzewamy przegrzanie organizmu u naszego dziecka, należy:

 

  • niezwłocznie przenieść go do zacienionego miejsca i ułożyć w bezpiecznej pozycji,
  • zdjąć ubranka i zacząć chłodzić ciało ze szczególnym uwzględnieniem głowy i klatki piersiowej (najlepiej jest użyć do schładzania mokrego ręcznika),
  • masować dziecku nogi i ręce, aby usprawnić krążenie krwi.

 

Wyczerpanie cieplne

 

Oprócz udaru cieplnego możemy latem mieć do czynienia z wyczerpaniem cieplnym. Gdy za długo przebywamy na słońcu w naszym organizmie dochodzi do nadmiernej utraty płynów i soli, spada ciśnienie tętnicze krwi i pojawia się silne zmęczenie.

 

Do objawów wyczerpania cieplnego zalicza się:

 

  • zwiększoną potliwość,
  • brak energii,
  • nudności, wymioty,
  • zasłabnięcia,
  • zimną i bladą skórę,
  • przyspieszone i słabo wyczuwalne tętno.

 

Z osobą z objawami wyczerpania cieplnego należy postępować tak samo, jak w przypadku udaru: należy przenieść osobę do chłodnego miejsca, zastosować zimne okłady i nawodnić.

 

Jeżeli złe samopoczucie po 30 minutach istnieje prawdopodobieństwo, że mamy do czynienia z udarem cieplnym. Dlatego jeżeli objawy nie miną, należy wezwać pomoc.

 

Jako zapobiegać udarowi cieplnemu?

 

By latem uniknąć ryzyka udaru cieplnego warto zastosować się do kilku wytycznych:
 

  • nosić lekkie i przewiewne ubrania oraz nakrycie głowy,
  • zapewnić przewiew w przegrzanych pomieszczeniach,
  • nawadniać regularnie organizm,
  • dużo wypoczywać,
  • jeść lekkostrawne posiłki,
  • unikać alkoholu i ciężkostrawnych potraw,
  • unikać nadmiernego wysiłku fizycznego.

 

Jesteś na wakacjach i źle się czujesz? Skorzystaj z możliwości jakie daje e-Wizyta i porozmawiaj z lekarzem online na temat niepokojących objawów. Zarejestruj się już teraz, a konsultację otrzymasz nawet w 10 minut.

 

Podróż
Choroby Choroby
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Maciej Tężycki
lekarz, lekarz w trakcie specjalizacji, lekarz rodzinny
4.96 / 27 opinii
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
4.99 / 7877 opinii
Piotr Szuba
lekarz w trakcie specjalizacji, pediatra, lekarz rodzinny
4.91 / 1718 opinii
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
4.89 / 1568 opinii