Coraz więcej osób nie zdaje sobie sprawy, że to nie urazy czy intensywny trening, ale codzienne siedzenie jest jedną z głównych przyczyn bólu kręgosłupa. Długie godziny spędzane przy komputerze, telefonie i w samochodzie powodują przeciążenia, które szczególnie dotyczą odcinka lędźwiowego. Fizjoterapeutka Emilia Kubicka wyjaśnia, dlaczego ból kręgosłupa od siedzenia pojawia się często dopiero po latach i jak można mu zapobiec.
Współczesny styl życia sprawił, że większość dnia spędzamy w pozycji siedzącej. Problem polega na tym, że kręgosłup najlepiej funkcjonuje w ruchu – wtedy równomiernie rozkłada obciążenia i pracuje w warunkach, do których został przystosowany.
Jak podkreśla fizjoterapeutka Emilia Kubicka z FIZJO OPTIMA:
- Bóle kręgosłupa dotykają coraz większej liczby osób. Wynika to ze zmiany trybu życia na siedzący – nie tylko podczas pracy, ale i poza nią. Nieergonomiczna pozycja i długotrwałe siedzenie powodują, że największe przeciążenia kumulują się w odcinku lędźwiowym kręgosłupa.
Gdy się ruszamy, kręgosłup działa jak naturalny amortyzator. W pozycji siedzącej, szczególnie utrzymywanej przez wiele godzin, obciążenia zaczynają się jednak kumulować.
Mało kto zdaje sobie sprawę, że siedzenie nie jest dla kręgosłupa odpoczynkiem. W rzeczywistości może powodować większe przeciążenia niż pozycja stojąca.
W zależności od ułożenia ciała, obciążenie dolnego odcinka kręgosłupa może znacząco wzrastać. W pozycji stojącej wynosi ono około 100 kg, podczas siedzenia z podparciem pleców około 140 kg, a przy pochylaniu się do przodu – nawet 170 kg.
- W zależności od pozycji kręgosłup jest obciążany w różnym stopniu. W pozycji siedzącej z wyprostowanymi plecami obciążenie jest znacznie większe niż w pozycji stojącej, a przy pochylaniu się do przodu wzrasta jeszcze bardziej – wyjaśnia Emilia Kubicka.
Postęp cywilizacyjny sprawił, że coraz mniej się ruszamy, a coraz więcej siedzimy. To prowadzi do przewlekłych przeciążeń statycznych i stopniowych zmian przeciążeniowych w strukturach kręgosłupa.
Lekarze i fizjoterapeuci coraz częściej obserwują powtarzający się zestaw objawów: ból w odcinku lędźwiowym, napięcie karku oraz uczucie sztywności między łopatkami.
Jak wyjaśnia fizjoterapeutka:
- Najczęściej cierpi odcinek lędźwiowy oraz szyjny, a w dalszej kolejności odcinek piersiowy. W przypadku siedzenia, szczególnie w nieprawidłowej pozycji, na krążki międzykręgowe działa nawet dwu- lub trzykrotnie większy nacisk niż w pozycji stojącej.
To efekt przeciążenia całego łańcucha mięśniowego, który przez wiele godzin utrzymuje ciało w jednej pozycji.
Problemem nie jest samo siedzenie, ale sposób, w jaki to robimy. Garbienie się, wysunięta głowa, brak podparcia lędźwi czy zakładanie nogi na nogę to najczęstsze błędy, które z czasem prowadzą do przeciążeń.
Jak podkreśla Emilia Kubicka:
- Jednym z najczęstszych błędów osób siedzących przez wiele godzin jest garbienie się oraz podwijanie nóg pod krzesło. Wynika to zwykle z braku odpowiedniego podparcia i źle dopasowanego stanowiska pracy, a także zmęczenia.
Ergonomia stanowiska pracy ma realny wpływ na zdrowie kręgosłupa, szczególnie jeśli spędzamy w pozycji siedzącej wiele godzin dziennie.
Kluczowe znaczenie ma konstrukcja krzesła oraz sposób podparcia ciała.
Fotel ergonomiczny wspiera naturalne krzywizny kręgosłupa, stabilizuje miednicę i odciąża odcinek lędźwiowy. Odpowiednio wyprofilowane oparcie oraz możliwość regulacji siedziska pomagają utrzymać bardziej neutralną pozycję.
Z kolei zwykłe krzesło nie zapewnia takiego wsparcia, co sprzyja garbieniu się, przeciążeniom i narastaniu napięcia mięśniowego.
W przypadku bólu kręgosłupa kluczowa jest regularność ruchu, a nie jego intensywność. Krótkie przerwy i proste ćwiczenia wykonywane codziennie są znacznie skuteczniejsze niż sporadyczne, długie treningi.
Najlepiej sprawdzają się proste ruchy, takie jak „koci grzbiet”, rozciąganie zginaczy bioder czy przyciąganie kolan do klatki piersiowej w leżeniu na plecach. Pomocne są również naprzemienne ruchy kończyn w klęku podpartym.
Najważniejsze jednak jest regularne przerywanie siedzenia. Wystarczy wstać od biurka co około 2 godziny i poruszać się przez 1–2 minuty, aby zmniejszyć przeciążenia kręgosłupa. Czytaj również: Aktywność fizyczna w biurze – proste ćwiczenia dla zapracowanych
Nie każdy ból pleców oznacza poważny problem, jednak są sytuacje, których nie należy ignorować. Jeśli dolegliwości nie ustępują mimo odpoczynku, nasilają się lub pojawiają się objawy neurologiczne, takie jak drętwienie, mrowienie czy promieniowanie bólu do kończyn, konieczna jest konsultacja ze specjalistą.
Znajdź odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.
Tak, długotrwałe siedzenie zwiększa przeciążenia kręgosłupa, szczególnie w odcinku lędźwiowym i szyjnym. Problem nasila się przy nieprawidłowej postawie oraz braku regularnego ruchu w ciągu dnia.
Najważniejsze są regularne przerwy od siedzenia, ergonomiczne stanowisko pracy oraz codzienna aktywność ruchowa. Pomocne mogą być także proste ćwiczenia rozciągające i wzmacniające wykonywane kilka razy dziennie.
Dobrze dopasowane krzesło ergonomiczne może zmniejszyć przeciążenia i poprawić ustawienie kręgosłupa podczas pracy siedzącej. Nie zastąpi jednak ruchu i regularnych zmian pozycji w ciągu dnia.
Drętwienie rąk i nóg – przyczyny, objawy i kiedy zgłosić się do lekarza
Jak dbać o kręgosłup po 40. roku życia? Ruch, nawyki i fizjoterapia
Terapia wisceralna w leczeniu bólu: dla kogo i na czym polega?
Masaż Kobido – japoński lifting twarzy bez skalpela. Na czym polega i jakie daje efekty?
Jak fizjoterapeuta diagnozuje i leczy migrenę? Ekspertka wyjaśnia
Ból pleców u rodziców. Jak noszenie dziecka wpływa na kręgosłup?
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Drętwienie rąk i nóg – przyczyny, objawy i kiedy zgłosić się do lekarza
Jak dbać o kręgosłup po 40. roku życia? Ruch, nawyki i fizjoterapia
Terapia wisceralna w leczeniu bólu: dla kogo i na czym polega?
Masaż Kobido – japoński lifting twarzy bez skalpela. Na czym polega i jakie daje efekty?
Jak fizjoterapeuta diagnozuje i leczy migrenę? Ekspertka wyjaśnia
Ból pleców u rodziców. Jak noszenie dziecka wpływa na kręgosłup?