Alkoholowe choroby wątroby – jak spożywanie alkoholu wpływa na ten narząd?

Wątroba pełni w naszym organizmie rolę filtra i oczyszcza go z różnego rodzaju toksyn, jednak kiedy substancji toksycznych jest za dużo, wątroba nie jest w stanie ich zmetabolizować i ulega uszkodzeniu. Najpopularniejszą i nagminnie nadużywaną toksyną jest etanol.

 

  09 grudnia 2021

Alkoholowe choroby wątroby – jak spożywanie alkoholu wpływa na ten narząd?
Spis treści
Jakie funkcje pełni wątroba? Dlaczego alkohol uszkadza wątrobę? Alkoholowe choroby wątroby Alkoholowe stłuszczenie wątroby Alkoholowe zapalenie wątroby Alkoholowa marskość wątroby Czynniki ryzyka oraz postępowanie Jakie działania profilaktyczne można podjąć?

Jakie funkcje pełni wątroba?

 

Poza detoksykacją organizmu wątroba pobiera z pożywienia ważne dla naszego zdrowia substancje, jakimi są witaminy oraz minerały, i magazynuje je.

 

Inne funkcje wątroby to:

 

  • rozbijanie lipidów do kwasów tłuszczowych oraz syntetyzowanie cholesterolu,
  • magazynowanie witamin A, D, B12 oraz żelaza,
  • produkcja, uwalnianie oraz magazynowanie glukozy,
  • synteza białka,
  • produkcja żółci, niezbędnej do trawienia.

 

Dlaczego alkohol uszkadza wątrobę?

 

Mechanizm powstawania uszkodzeń wątroby pod wpływem nadużywania alkoholu, nie jest do końca odkryty, natomiast wiadomo, że aby nasz organizm pozbył się toksycznego etanolu, muszą powstać równie szkodliwe związki, jak aldehyd i kwas octowy.

 

Proces ten zaburza równowagę wewnątrzkomórkową i wywołuje stres oksydacyjny w komórkach. W tym procesie dopatruje się przyczyn uszkodzenia wątroby.

 

Alkoholowe choroby wątroby

 

Wyróżnić można trzy choroby o podłożu alkoholowym: stłuszczenie wątroby, alkoholowe zapalenie wątroby oraz alkoholowa marskość wątroby.

 

Alkoholowe stłuszczenie wątroby

 

Alkoholowe stłuszczenie wątroby jest charakterystycznym objawem nadużywania alkoholu. Występuje nie tylko u osób uzależnionych, ale również bardzo często u tych, które spożywają go w regularnie, w niewielkich ilościach.

 

Bardzo szkodliwy jest pogląd, że alkohol przyjmowany w niewielkich ilościach, za to codziennie nie szkodzi. Szkodzi, tak samo jak spożywany okazyjnie w dużych dawkach, ponieważ etanol jest trucizną.

 

Wątroba otłuszcza się, ponieważ pod wpływem etanolu procesy rozbijania lipidów na tłuszcze zostają zaburzone. Tłuszcz odkłada się wtedy w tkankach wątroby.

 

Bardzo często stłuszczenie wątroby może przebiegać bez poważniejszych objawów, natomiast każda osoba regularnie spożywające alkohol powinna zadbać o swoje zdrowie i zgłaszać się regularnie na badanie USG jamy brzusznej.

 

Pierwszym objawem, który powinien nas zaniepokoić, jest uczucie ucisku i dyskomfortu w jamie brzusznej, spowodowane powiększeniem narządu. Możemy również odczuwać przewlekłe zmęczenie, wraz ze spadkiem apetytu oraz masy ciała. Mogą wystąpić nudności i wymioty.

 

Alkoholowe stłuszczenie wątroby jest odwracalne, wymaga to jednak zachowania abstynencji.

 

W skrajnych przypadkach stłuszczenia wątroby, pacjent powinien powstrzymać się od spożywania alkoholu do końca życia.

 

Alkoholowe zapalenie wątroby

 

Zapalenie wątroby występuje, kiedy pod wpływem przyjmowanego alkoholu w wątrobie zaczyna toczyć się proces zapalny, a jej struktury ulegają zwłóknieniu.

 

Ostra postać zapalenia wątroby może wystąpić, jeżeli przyjmiemy na raz bardzo dużą ilość alkoholu. Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia i bardzo często potrzebna jest hospitalizacja.

 

Objawami zapalenia wątroby są:

 

  • żółtaczka,
  • gorączka,
  • wodobrzusze oraz obrzęki jamy brzusznej,
  • wymioty, nudności,
  • zmęczenie,
  • utrata apetytu.

 

Alkoholowe zapalenie wątroby, tak samo, jak jej stłuszczenie jest procesem, który można wyleczyć zachowując abstynencję.

 

Alkoholowa marskość wątroby

 

Alkoholowa marskość wątroby jest stanem nieodwracalnym, nie da się naprawić szkód, które zaszły w wątrobie.

 

Konieczne jest całkowite i natychmiastowe zaniechanie spożywania alkoholu. Marskość wątroby często prowadzi do powstania nowotworu tego narządu, ale również żołądka. U wielu pacjentów jedynym rozwiązaniem, jest przeszczep wątroby.

 

Najczęstsze objawy świadczące o niewydolności wątroby to:

 

  • żółtaczka,
  • gorączka,
  • wodobrzusze,
  • żylaki przełyku,
  • obrzęki na kończynach,
  • zaburzenia koncentracji oraz świadomości,
  • zaburzenia rytmu dobowego, bezsenność.

 

Bardzo często razem z marskością wątroby występuje również hipogonadyzm, czyli zaburzenia hormonalne, które prowadzą do niedoczynności gruczołów płciowych. Powoduje to zanik cech płciowych.

 

Czynniki ryzyka oraz postępowanie

 

Każda ilość spożytego alkoholu ma negatywny wpływ na nasze zdrowie i życie. Szkodliwe jest umiarkowane spożywanie alkoholu regularnie, jak i przyjmowanie dużej ilości okazyjnie. W obydwu przypadkach narażone jest nasze zdrowie i życie.

 

Choroby wątroby najczęściej przebiegają bezobjawowo, dlatego bardzo ważne jest wykonywanie badań kontrolnych, jeżeli nie możemy wyeliminować alkoholu z naszego życia.

 

Najczęściej wykonywane badania, to palpacyjne badanie wątroby podczas wywiadu lekarskiego oraz USG jamy brzusznej. Celem zdiagnozowania problemu alkoholowego lekarz używa Kwestionariusza AUDIT, który zawiera szczegółowe pytania na temat ilości spożywanego alkoholu. Podstawowym badaniem jest również morfologia krwi.

 

Dodatkowo na pojawienie się chorób wątroby związanych z przyjmowaniem alkoholu są bardziej narażone kobiety, osoby otyłe, palące papierosy oraz przyjmujące niektóre leki.

 

Na wystąpienie alkoholowych chorób wątroby mają wpływ również czynniki genetyczne oraz obniżona odporność organizmu.

 

Jakie działania profilaktyczne można podjąć?

 

Głównym działaniem profilaktycznym, jak i leczniczym jest abstynencja od alkoholu. Podaje się również preparaty witaminowe, które mają na celu uzupełnić braki, jakie powstały, w skutek spożywania ubogiej i źle zbilansowanej diety.

Najnowsze pytania pacjentów
COVID-19
Czy po szczepieniu na COVID można pić alkohol?
Czy po szczepieniu na COVID można pić alkohol? Pierwszą dawkę szczepionki otrzymałam w środę, a w...
2021-03-03 12:30:23
Dariusz Jasonek
lekarz, lekarz rodzinny, lekarz chorób wewnętrznych, pediatra
Umów wizytę
Nie znamy dokładnego wpływu alkoholu na szczepienie.
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
alkohol w rozsądnych dawkach nie ma wpływu na skuteczność szczepień
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
4.90 / 1826 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.79 / 648 opinii
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
5.00 / 73 opinie
Sylwia Dżaman
lekarz
4.99 / 216 opinii