1. Artykuły
  2. Żółtaczka – czym jest i co ją wywołuje?

Żółtaczka – czym jest i co ją wywołuje?

Żółtaczka jest stanem podwyższonego poziomu bilirubiny w naszym organizmie. Bilirubina jest barwnikiem żółciowym, uwalnianym w procesie rozpadu krwinek czerwonych oraz niektórych białek budujących mięśnie.

Żółtaczka – czym jest i co ją wywołuje?
Spis treści
Co może wywoływać żółtaczkę? Wirusowe zapalenie wątroby typu A Wirusowe zapalenie wątroby typu B Wirusowe zapalenie wątroby typu C Jakie mogą być inne przyczyny oraz typy żółtaczki? Żółtaczka fizjologiczna (noworodkowa) Inne przyczyny żółtaczki Żółtaczka a zatrucia Co robić, kiedy pojawi się żółtaczka? Poziom bilirubiny we krwi Czy można uchronić się przed żółtaczką?  

Żółtaczka objawia się żółtym zabarwieniem gałek ocznych, błon śluzowych jamy ustnej oraz skóry naszego organizmu. Nie jest ona stanem bezpośredniego zagrożenia życia ani chorobą, a jej leczenie opiera się przede wszystkim na zdiagnozowaniu przyczyny jej wystąpienia.

 

Co może wywoływać żółtaczkę?

 

Żółtaczka może być spowodowana wieloma czynnikami, jednak najczęściej wywołują ją zmiany zapalne w obrębie wątroby - mówimy wtedy o żółtaczce wątrobowej.

 

arrow Półpasiec – jakie są objawy i skutki tej zakaźnej choroby?
arrow Mononukleoza zakaźna – czy istnieje szansa trwałego wyleczenia?
arrow Borelioza - przyczyny, objawy, leczenie
arrow Dopadło Cię przeziębienie? Sprawdź, w jakiej formie są dostępne leki z ibuprofenem
arrow Osłabienie, zmęczenie, senność? Tak wątroba daje o sobie znać
arrow Grypa sieje spustoszenie. Polacy nie chcą się szczepić

Wirusowe zapalenie wątroby typu A

 

Wywołane jest wirusem HAV, a do zakażenia może dojść na skutek nieprzestrzegania higieny oraz częstego mycia rak, spożywanie skażonych pokarmów i wody pitnej.

 

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

 

Wywołane jest wirusem HBV. Szacuje się, że na całym świecie żyje 250 milionów zakażonych nim osób (w przypadku wirusa HIV jest to liczba ok. 38 milionów). Bardzo często zakażenie rozwija się bezobjawowo, prowadząc do wyniszczenia, marskości lub nowotworów wątroby, a także niewydolności ogólno narządowej organizmu. Do zakażenia dochodzi na skutek kontaktu krwi z krwią lub płynami ustrojowymi osoby zakażonej. Dawniej głównym źródłem zakażeń było środowisko szpitalne, obecnie stosuje się szereg działań, które mają na celu zminimalizowanie zakażenia.

 

Do zakażenia WZW typu B może dojść:

 

  • w salonach tatuażu, gabinetach stomatologicznych, kosmetycznych, fryzjerskich – w każdym miejscu, gdzie jesteśmy narażeni na kontakt z zakażonym narzędziem oraz dochodzi do naruszenia ciągłości naszych tkanek
  • podczas transfuzji zakażonej wirusem krwi – ma to miejsce rzadko, ponieważ krew przeznaczona do transfuzji jest szczegółowo badana
  • w wyniku zakłucia skażoną igłą – do tego typu zakażenia dochodzi najczęściej wśród personelu medycznego oraz osób przyjmujących dożylnie narkotyki
  • podczas stosunku płciowego.

 

Wirusowe zapalenie wątroby typu C

 

Wywołane jest wirusem HCV. Źródła zakażenia, przebieg oraz skutki są takie same jak w wypadku WZW typu B. Mogą wystąpić dodatkowe objawy takie jak nudności, wymioty oraz świąd skóry.

 

Szczepienie przeciwko WZW typu B jest obowiązkowe i polega na podaniu trzech dawek w okresie niemowlęcym- zaraz po urodzeniu, w pierwszym oraz szóstym miesiącu życia. Prawidłowo przeprowadzone szczepienie gwarantuje 90% ochrony przed wirusem.

 

Jeżeli pracujemy lub przebywamy w środowisku, w którym jesteśmy narażeni na zakażenie, warto wykonać test na obecność przeciwciał, i w razie konieczności zaszczepić się ponownie.

 

Dostępna jest również szczepionka przeciwko WZW typu A.

 

Jakie mogą być inne przyczyny oraz typy żółtaczki?

 

Żółtaczka wywołana wirusami zapalenia wątroby typu A, B i C jest tzw. żółtaczką wątrobową, która prowadzi do wyniszczenia oraz powstawania zmian nowotworowych w obrębie tego narządu.

 

Wyróżnić możemy również żółtaczkę mechaniczną – najczęściej jej przyczyną jest niedrożność i zapalenie przewodów żółciowych, kamica nerkowa, guz trzustki. Niedrożne przewody powodują zastój żółci, która nie jest odprowadzana do układu pokarmowego. Trzecim typem żółtaczki jest żółtaczka hemolityczna. Występuje ona u osób ze zwiększoną hemolizą, która powoduje z kolei produkcję ogromnych ilości bilirubiny. W normalnych warunkach bilirubina łączy się w wątrobie z kwasem glukuronowym, tworząc organiczne związki chemiczne- zwane glukuronidami- które wydalane są z moczem.

 

W sytuacji podwyższonego rozpadu komórek krwi, gdy poziom bilirubiny jest za wysoki, wątroba nie jest w stanie wychwycić i zmetabolizować takich ilości. Bilirubina nie jest rozpuszczalna w wodzie, dlatego bez połączenia z kwasem glukuronowym nie może zostać wydalona z naszego organizmu. W tej sytuacji krąży ona wraz z krwią, powodując żółtaczkę. Do objawów żółtaczki hemolitycznej zaliczamy: jasny mocz, ciemny kał, powiększoną wątrobę.

 

Żółtaczka fizjologiczna (noworodkowa)

 

Krew noworodka zawiera bardzo dużo czerwonych krwinek, które dostarczają mu tlenu w trakcie życia płodowego. Po porodzie, kiedy dziecko zaczyna oddychać samodzielnie, ulegają one hemolizie, produkując duże ilości bilirubiny. Tak samo, jak w wypadku żółtaczki hemolitycznej, wątroba noworodka nie jest w stanie metabolizować tak dużych ilości bilirubiny.

 

Żółtaczka nie zagraża życiu dziecka i ustępuje samoistnie w 10-12 dobie życia.

 

Inne przyczyny żółtaczki

 

  • hiperbilirubinemia o podłożu genetycznym (choroba Dubina i Johnsona, choroba Wilsona, choroba Gilberta, zespół Rotora, zespół Criglera- Najjara),
  • zespół Budda-Chiariego,
  • powiększenie śledziony- hipersplenizm,
  • niewydolność krążenia,
  • nadczynność tarczycy,
  • gruźlica,
  • oparzenia,
  • kamienie nerkowe,
  • torbiel trzustki,
  • spożywanie regularnie dużej ilości pokarmów zawierających beta-karoten, który tak samo ja bilirubina może odpowiadać za zabarwienie naszej skóry.

 

Żółtaczka a zatrucia

 

Żółtaczka występująca u zdrowej i młodej osoby może wskazywać na przedawkowanie leków, najczęściej zatrucie paracetamolem. Żółtaczkę może wywołać również długotrwałe spożywanie alkoholu. Nadużywanie alkoholu powoduje alkoholowe zapalenie wątroby a w ostateczności jej marskości.

 

Co robić, kiedy pojawi się żółtaczka?

 

Jeżeli żółtaczce towarzyszy bardzo silny, promieniująco- kłujący ból brzucha, nudności, wymioty, brak pragnienia, należy zgłosić się na oddział ratunkowy. Żółtaczka nie jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia, natomiast należy skonsultować się z lekarzem rodzinnym, w celu ustalenia jej przyczyny.

 

Specjalista zbierze wywiad dotyczący przyjmowanych leków, diety, spożywania alkoholu oraz trybu życia, wykona palpacyjne badanie jamy brzusznej i na tej podstawie zleci wykonanie dalszych badań. Podstawowym badaniem jest określenie poziomu bilirubiny we krwi.

 

Dalsza diagnostyka może polegać na wykonaniu badania USG jamy brzusznej, tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. W celu określenia drożności przewodów żółciowych wykonuje się cholangiopankreatografię wsteczną (ECPW). Konieczne może być wykonanie laparoskopii czy biopsji wątroby.

 

Poziom bilirubiny we krwi

 

Prawidłowy poziom bilirubiny wynosi 5,1 - 17 μmol/l.

Podwyższony poziom sugeruje:

 

  • stan przedżółtaczkowy do 43 μmol,/l
  • żółtaczkę o średnim nasileniu - 43- 171 μmol/l,
  • żółtaczkę o dużym nasileniu-  powyżej 171 μmol/l.

 

Stan przedżółtaczkowy może wiązać się z bólem w prawym górnym kwadrancie brzucha. Może to wskazywać na niedrożność przewodów żółciowych, zapalenie trzustki, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie wątroby.

 

Czy można uchronić się przed żółtaczką?

 

Zdrowy tryb życia, zbilansowana dieta, stosowanie leków zgodnie z ulotką lub zaleceniami lekarza, a także unikanie alkoholu, mogą zminimalizować ryzyko wystąpienia żółtaczka, jednak jest to stan, który potencjalnie może wystąpić u każdego z nas.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
internista, biegunka
Marskość wątroby z wodobrzuszem, żółtaczka, biegunki - czy da się to wyleczyć?
Marskość wątroby z wodobrzuszem, żółtaczka, biegunki. Czy da się to...
29.04.2021
Taki stan wymaga bardzo pilnej diagnostyki i leczenia. Proszę niezwłocznie zgłosić się do lekarza lub bezpośrednio do szpitalnej Izby Przyjęć.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Taki stan wymaga bardzo pilnej diagnostyki i leczenia. Proszę niezwłocznie zgłosić się do lekarza lub bezpośrednio do szpitalnej Izby Przyjęć.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
należy wykonać tomograf komputerowy jamy brzusznej, opisywany stan wymaga pilnego działania diagnostycznego i leczniczego
COVID-19
Żółtaczka zakaźna, a szczepienie przeciw COVID-19
Czy moja mama lat 85, która chorowała w młodości na żółtaczkę zakaźną może się szczepić przeciw...
11.01.2021
Tak, oczywiście może się szczepić. Przebyte wirusowe zapalenie wątroby nie jest przeciwwskazaniem.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Przebyte w przeszłości WZW nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia przeciwko COVID-19.
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Tak, oczywiście może się szczepić. Przebyte wirusowe zapalenie wątroby nie jest przeciwwskazaniem.
spec. chorób zakaźnych, wenerolog
Czy paląc z kimś jednego papierosa można zarazić się chorobą weneryczną?
Czy poprzez zapalenie z kimś papierosa można się zakazić jakąś chorobą weneryczną? Jeśli tak...
28.01.2023
Choroba weneryczna jest to choroba przenoszona droga płciową. Przenikanie czynnika chorobotwórczego może również nastąpić m.in. podczas porodu drogami natury, karmienia piersią czy stosowania niesterylnych igieł przez osoby uzależnione od narkotyków.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Choroba weneryczna jest to choroba przenoszona droga płciową. Przenikanie czynnika chorobotwórczego może również nastąpić m.in. podczas porodu drogami natury, karmienia piersią czy stosowania niesterylnych igieł przez osoby uzależnione od narkotyków.
spec. chorób zakaźnych
Badanie na obecność HIV - czy może być pobierane z palca oraz żyły bez wpływu na wynik?
Czym różni się pobranie krwi z palca i z żyły w kierunku do badania na HIV?...
07.01.2023
Diagnostyka w kierunku HIV może przebiega w różny sposób w zależności od tego czy jest to badanie przesiewowe czy w odpowiedzi na ryzyko ekspozycji na wirusa. Może istnieć konieczność weryfikacji otrzymanego wyniku. Proszę omówić to z lekarzem, który pierwotnie badanie zalecił lub z innym specjalistą, najlepiej chorób zakaźnych.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Zapraszam na konsultacje online - przeprowadzimy diagnostykę i wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Diagnostyka w kierunku HIV może przebiega w różny sposób w zależności od tego czy jest to badanie przesiewowe czy w odpowiedzi na ryzyko ekspozycji na wirusa. Może istnieć konieczność weryfikacji otrzymanego wyniku. Proszę omówić to z lekarzem, który pierwotnie badanie zalecił lub z innym specjalistą, najlepiej chorób zakaźnych.
ginekolog, spec. chorób zakaźnych, wenerolog
Czy partner po stosunku powinien zbadać się na obecność bakterii związanych z infekcją intymną kobiety?
Jestem 9 miesięcy po porodzie, a od 8 jestem leczona na różne infekcje intymne. 2...
26.12.2022
Pani problem może być złożony i wymagać może poszerzenia diagnostyki oraz dobrania odpowiedniego leczenia na podstawie zleconych badań. Zastosowanie leczenia u partnera należy omówić zarówno z lekarzem prowadzącym Pani leczenie jak i na podstawie konsultacji urologicznej partnera i po ewentualnym wykonaniu badań mikrobiologicznych.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Proszę poprosić swojego ginekologa, aby przepisał odpowiednie leki dla Pani męża.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Pani problem może być złożony i wymagać może poszerzenia diagnostyki oraz dobrania odpowiedniego leczenia na podstawie zleconych badań. Zastosowanie leczenia u partnera należy omówić zarówno z lekarzem prowadzącym Pani leczenie jak i na podstawie konsultacji urologicznej partnera i po ewentualnym wykonaniu badań mikrobiologicznych.
spec. chorób zakaźnych, internista, półpasiec, lekarz rodzinny
Półpasiec - czy można się nim zarazić jeżeli nie przechodziło się ospy?
Mama zachorowała na półpaśca. Zaprosiła mnie wraz z rodziną i teściową na Wigilię. Żona...
23.12.2022
Półpasiec jest chorobą zakaźną i ryzyko infekcji istnieje.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Półpasiec jest chorobą zakaźną i ryzyko infekcji istnieje.
ginekolog, spec. chorób zakaźnych
Czy paciorkowiec może być przyczyna częstych stanów zapalnych sromu?
Brak infekcji pochwy, a stan zapalny sromu pojawia się bardzo często od jakiegoś czasu....
20.12.2022
Tak, może być to przyczyną Pani dolegliwości, choć dokładniejsza konsultacja możliwa jest dopiero po badaniu ginekologicznym i ocenie objawów.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazane omówienie tego stanu na wizycie stacjonarnej u ginekologa.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Tak, może być to przyczyną Pani dolegliwości, choć dokładniejsza konsultacja możliwa jest dopiero po badaniu ginekologicznym i ocenie objawów.
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 13362 opinie
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
4.95 / 77 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.96 / 467 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę