1. Artykuły
  2. Zespół Sjögrena

Zespół Sjögrena

Suchość oczu i jamy ustnej, zaburzenia smaku i węchu, powiększenie węzłów chłonnych i nudności - to tylko niektóre z objawów towarzyszących zespołowi Sjögrena. Jakie są przyczyny występowania tej choroby i czy można ją wyleczyć?

Zespół Sjögrena
Spis treści
Czym charakteryzuje się zespół Sjögrena? Objawy zespołu Sjögrena Objawy związane z gruczołem łzowym Objawy związane z gruczołem ślinowym Objawy pozagruczołowe Przyczyny zespołu Sjögrena Leczenie zespołu Sjögrena

Czym charakteryzuje się zespół Sjögrena?

 

Choroba ta powstaje na podłożu autoimmunologicznym, czyli następuje sytuacja, w której organizm produkuje przeciwciała atakujące własne komórki i tkanki. “Na celowniku” przeciwciał są głównie gruczoły wydzielania zewnętrznego, do których zaliczamy m.in. gruczoły łojowe, potowe, ślinowe. Dochodzi do powstawania nacieków z limfocytów głównie w gruczołach łzowych i ślinowych, a co za tym idzie do upośledzenia ich czynności oraz stanów zapalnych lokalizujących się w wielu układach i narządach.

 

Wyróżniamy pierwotny zespół Sjögrena (występuje w 40% przypadków), a także wtórny, który powstaje w przebiegu innych chorób, głównie reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), twardziny układowej i  tocznia rumieniowatego układowego (SLE).

 

Diagnozowanie tego schorzenia uchodzi za niezwykle trudne, stąd ciężko jest dokładnie oszacować jaka część populacji jest nim dotknięta. Przypuszcza się, iż choruje około 0,5-5% ludzi, a są to głównie kobiety (aż 90% przypadków), zwykle w okolicach 50. roku życia.

 

arrow Diclofenac GSK czopki doodbytnicze - kiedy i jak stosować?
arrow Osteoporoza – kogo dotyka i dlaczego?
arrow HaloDoctor patronem kongresu poświęconego medycynie sportowej
arrow Wirus HPV. Czy mężczyźni powinni się badać na obecność wirusa HPV?
arrow Angina. Dlaczego nie należy jej lekceważyć?
arrow Mityczny “ból pod łopatką”. Co to za dolegliwość?

Objawy zespołu Sjögrena

 

Objawy występujące w zespole Sjögrena dzielimy w zależności od lokalizacji procesu chorobowego:

 

Objawy związane z gruczołem łzowym

 

Proces autoimmunologiczny odbywający się w obrębie gruczołu łzowego wiąże się z uczuciem pieczenia i drapania w oku, a także obustronną suchością rogówki i spojówki, co pacjenci często określają jako “piasek” pod powiekami. Dodatkowo zgłaszana jest nadwrażliwość na czynniki takie jak wiatr, światło oraz dym papierosowy, co manifestuje się w postaci przekrwienia spojówek.

 

Przyczyną wyżej wymienionego zespołu objawów jest niedostateczne wydzielanie łez przez uszkodzony procesem autoimmunologicznym gruczoł łzowy.

 

Objawy związane z gruczołem ślinowym

 

Symptomy mające swoje źródło w śliniankach odczuwane są w postaci uczucia suchości w jamie ustnej, a co za tym idzie występuje trudność w żuciu i połykaniu pokarmów, a także skłonności do rozwoju próchnicy oraz trudności w mówieniu. Ponadto zaburzenia (lub w skrajnych przypadkach utrata) smaku i węchu, pogłębiające się bruzdy na języku i wargach oraz częste infekcje grzybicze jamy ustnej. Wyczuwalne jest także powiększenie ślinianek przyusznych i podżuchwowych, a widoczne makroskopowo są zmiany zapalne w obrębie błony śluzowej jamy ustnej.

 

Analogicznie jak w przypadku gruczołów łzowych - w śliniankach również następuje spadek wydzielania (tym razem śliny), co jest podłożem wyżej wymienionych objawów.

 

Objawy pozagruczołowe

 

Stany zapalne lokalizujące się pozagruczołowo dają szereg mało charakterystycznych objawów, tj.:

 

  • uczucie zmęczenia,
  • zaburzenia snu,
  • stan podgorączkowy,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • niedokrwistość,
  • nudności,
  • bóle w nadbrzuszu,
  • ból mięśni i stawów (niejednokrotnie zapalenie stawów przypominające RZS),
  • porażenie połowicze (jako skutek uszkodzenia nerwów obwodowych)
  • objawy miopatii,
  • powiększenie wątroby,
  • pokrzywki,
  • owrzodzenia,
  • objaw Raynauda (blednięcie i ból palców pod wpływem zimna),
  • częste zakażenia dróg oddechowych (ze względu na brak wydzieliny śluzowej w drogach oddechowych i powstawanie nacieków zapalnych),
  • zmiany zapalne w nerkach,
  • suchość i świąd skóry,
  • autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (zwykle bezobjawowe).

 

Osoby cierpiące na zespół Sjögrena są około 16 razy bardziej narażone na rozwój chłoniaków nieziarniczych (nowotwory złośliwe). Ryzyko to zwiększa się wraz z czasem trwania choroby.

 

Przyczyny zespołu Sjögrena

 

Jak już wcześniej wspomniano - choroba ta należy do grupy chorób autoimmunologicznych, czyli takich, w których organizm uznaje własne komórki za obce i następuje ich destrukcja. Do przyczyn takiego procesu zaliczamy:

 

  • infekcje, np. WZW typu C, HIV, wirus Epsteina-Barr, wirus cytomegalii,
  • zmiany hormonalne,
  • defekty genetyczne.

 

Leczenie zespołu Sjögrena

 

Chorobę tę można leczyć jedynie objawowo. W celu ochrony narządu wzroku zaleca się stosowanie tzw. “sztucznych łez”, czyli lubrykantów i środków zwiększających lepkość i nawilżenie oka.

 

W celu indukcji wydzielania śliny natomiast pomocne mogą okazać się tabletki do ssania, kwaśne bezcukrowe cukierki czy bezcukrowe gumy do żucia. W cięższych postaciach choroby konieczne może okazać się wdrożenie leczenia farmakologicznego, a w najcięższych dysfunkcjach stosuje się substytucję śliny. Ważne jest, aby znacznie ograniczyć spożywanie alkoholu i palenie papierosów.

 

Za diagnostykę i leczenie zespołu Sjögrena odpowiada lekarz reumatolog.

 

Doświadczasz pogorszenia samopoczucia i potrzebujesz konsultacji u specjalisty? Skorzystaj z platformy telemedycznej haloDoctor i zapisz się na wizytę bez wychodzenia z domu.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
COVID-19, internista
Czy po szczepieniu Pfizer może powstać zespół Sjögrena?
Czy u osoby z symptomami bielactwa będącej ozdrowieńcem po COVID-19 może powstać zespół...
16.06.2021
Do reumatologa.
Katarzyna Lorentz-Nejno
lekarz rehabilitacji medycznej, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Do reumatologa.
COVID-19, spec. chorób zakaźnych, reumatolog
COVID-19, a zespół Sjögrena.
Około 9/10 lat temu został u mnie zdiagnozowany zespół Sjögrena, stąd pytanie jak się...
11.02.2022
Zespół Sjögrena, a właściwie choroba Mikulicza-Radeckiego (bo to właśnie Polak Jan Mikulicz-Radecki 50 lat wcześniej ją opisał!), jest chorobą autoimmunologiczną. I to określenie chyba wiele wyjaśnia... Organizm wytwarza przeciwciała przeciwko własnym białkom, wywołując stany zapalne i uszkodzenie gruczołów wydzielania zewnętrznego oraz równolegle zmiany zapalne w różnych narządach i układach. Tak więc choroba sama w sobie jest obciążeniem dla układu immunologicznego, który jest nadwyrężony, źle funkcjonujący i gorzej podatny na właściwe reagowanie w sytuacji zagrożenia. To bez wątpienia może skutkować cięższym przebiegiem infekcji wirusowej SARS-CoV-2, ale też i innymi patogenami. Poza tym pamiętajmy, że osoba z tą chorobą jest względem CoViD-19 traktowana jako posiadacz choroby współistniejącej, a co to oznacza w suchych statystykach komentować nie muszę. Czy po przejściu COVID-19 rozwój choroby może przyspieszyć- nie znam takich doniesień, ale w medycynie niestety wszystko jest możliwe.
Jacek Koprowicz
psychiatra
Umów wizytę
Zespół Sjögrena, a właściwie choroba Mikulicza-Radeckiego (bo to właśnie Polak Jan Mikulicz-Radecki 50 lat wcześniej ją opisał!), jest chorobą autoimmunologiczną. I to określenie chyba wiele wyjaśnia... Organizm wytwarza przeciwciała przeciwko własnym białkom, wywołując stany zapalne i uszkodzenie gruczołów wydzielania zewnętrznego oraz równolegle zmiany zapalne w różnych narządach i układach. Tak więc choroba sama w sobie jest obciążeniem dla układu immunologicznego, który jest nadwyrężony, źle funkcjonujący i gorzej podatny na właściwe reagowanie w sytuacji zagrożenia. To bez wątpienia może skutkować cięższym przebiegiem infekcji wirusowej SARS-CoV-2, ale też i innymi patogenami. Poza tym pamiętajmy, że osoba z tą chorobą jest względem CoViD-19 traktowana jako posiadacz choroby współistniejącej, a co to oznacza w suchych statystykach komentować nie muszę. Czy po przejściu COVID-19 rozwój choroby może przyspieszyć- nie znam takich doniesień, ale w medycynie niestety wszystko jest możliwe.
COVID-19
Zespół Sjogrena oraz uczulenie - czy mogę się zaczepić na COVID-19?
Czy osoba z zespołem Sjogrena, skłonnością do nadwrażliwości (reakcja anafilaktyczna na...
28.12.2020
Istnieje duże ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznej.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Istnieje duże ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznej.
borelioza, spec. chorób zakaźnych, internista, reumatolog, lekarz rodzinny
Czy przy boreliozie pojawia się obrzęk kolana i ból stawów?
W maju 2022 zrobiłam badania pod kątem boreliozy (IgG-negatywny i IgM-pozytywny), ponieważ...
06.07.2022
Odpowiedzi na to pytanie będzie mógł udzielić konsultujący Panią reumatolog, po przeanalizowaniu wywiadu medycznego, zbadaniu Pani i ocenie wykonanych badań. Tym niemniej-zapalenie stawów jest jednym z objawów boreliozy.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Odpowiedzi na to pytanie będzie mógł udzielić konsultujący Panią reumatolog, po przeanalizowaniu wywiadu medycznego, zbadaniu Pani i ocenie wykonanych badań. Tym niemniej-zapalenie stawów jest jednym z objawów boreliozy.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u specjalisty chorób zakaźnych.
internista, reumatolog, lekarz rodzinny
Czy ból reumatyczny może występować pomimo dobrych wyników RF i ASO?
Od jakiegoś czasu mam problemy z palcami u rąk - bolą mnie, sztywnieją i rwą. Przez to budzę...
22.04.2022
Z wynikami dotychczas wykonanych badań proszę zgłosić się do reumatologa.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna konsultacja reumatologiczna.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Z wynikami dotychczas wykonanych badań proszę zgłosić się do reumatologa.
ortopeda, neurolog, reumatolog, chirurg
Czy przeciążanie jednej strony ciała mogło spowodować uczucie niestabilności kręgosłupa?
Moja mama od dwóch lat cierpi na ból neuropatyczny promieniujący do narządów...
05.05.2021
Bardziej szczegółowy wywiad dotyczący dolegliwości Pani mamy mógłby pozwolić na ukierunkowanie diagnostyki, niewykluczone, że powinna być poszerzona poza układ kostno-stawowy. Wskazana wizyta u lekarza, z dotychczasową dokumentacją medyczną.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Bardziej szczegółowy wywiad dotyczący dolegliwości Pani mamy mógłby pozwolić na ukierunkowanie diagnostyki, niewykluczone, że powinna być poszerzona poza układ kostno-stawowy. Wskazana wizyta u lekarza, z dotychczasową dokumentacją medyczną.
reumatolog
Objawy ze strony układu pokarmowego przy chorobie Stilla
Mam 21 lat i 164 wzrostu. Choruje na chorobę Stilla. Zażywam metotreksat, 15 g na tydzień. Mam...
25.01.2021
Prosze Pani Pani objawy prócz suchości w gardle mogą nie mieć związku z choroba Stilla nalezy udać sie do lekarza POZ celem wykonania diagnostyki Pani dolegliwości
Aleksandra Myszura
lekarz
Umów wizytę
Prosze Pani Pani objawy prócz suchości w gardle mogą nie mieć związku z choroba Stilla nalezy udać sie do lekarza POZ celem wykonania diagnostyki Pani dolegliwości
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna konsultacja gastrologiczna.
reumatolog
Wysoki wynik anty-CCP, a brak skłonności do chorób reumatoidalnych
Mam pytanie, ponieważ zrobiłam badanie anty-CCP. Mój wynik to >195,6 U/ml. Zakres referencyjny...
07.01.2021
Podstawą do podjęcia leczenia są ewentualne Pani dolegliwości. Przy ich braku wynik badania laboratoryjnego nie stanowi podstawy do włączenia leczenia.
To jest tylko badanie, proszę się kierować opinią reumatologa.
Dariusz Jasonek
lekarz
Umów wizytę
Jeśli nie pojawiły się żadne objawy choroby reumatologicznej to sam wynik o niczym nie decyduje. Proszę postępować zgodnie z zaleceniami reumatologa.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Podstawą do podjęcia leczenia są ewentualne Pani dolegliwości. Przy ich braku wynik badania laboratoryjnego nie stanowi podstawy do włączenia leczenia.
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 13362 opinie
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
4.95 / 77 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.96 / 467 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę