Liszaj płaski - przyczyny, objawy, leczenie

Czym jest liszaj płaski?

Jest to schorzenie dermatologiczne charakteryzujące się występowaniem zmian grudkowych na skórze i w obrębie błon śluzowych, a także niekiedy na paznokciach. Liszaj płaski to choroba zapalna o nieznanej etiologii, choć przypuszcza się powiązanie ze schorzeniami o podłożu autoimmunologicznym.

Znanych jest kilka rodzajów liszaja płaskiego:

• zanikowy,
• pęcherzowy,
• nadżerkowy,
• barwnikowy,
• guzkowy,
• mieszkowy.

Zmiany skórne, których nie wolno ignorować po 60-tce. Dermatolog wyjaśnia, co powinno nas zaniepokoić

Recepta na Izotek. Terapia trądziku skupionego i przewlekłego

Recepta na Metypred. Wsparcie w terapii chorób autoimmunologicznych

E-recepta na Betacal. Ukojenie dla swędzących zmian łuszczycowych

Recepta na ellaOne a choroby autoimmunologiczne. Czy są przeciwwskazania?

E-recepta na Psotriol. Terapia łuszczycy skóry głowy

Możliwe przyczyny występowania liszaja płaskiego

W jakich przypadkach zmiany o charakterze liszaja płaskiego występują częściej?:

• po przeszczepach (w reakcji przeszczep przeciwko gospodarzowi),
• u pacjentów cierpiących na choroby autoimmunologiczne (autoimmunologiczne zapalenie wątroby, cukrzyca typu I, bielactwo nabyte, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, łysienie plackowate, miastenia, zapalenie skórno-mięśniowe),
• u osób z potwierdzonym wynikiem HCV (2,5-4,5 razy częściej niż u pacjentów niechorujących na wirusowe zapalenie wątroby typu C),
• po przyjęciu penicylaminy, arsenu, metyldopy, soli złota, kwas p-aminosalicylowego (PAS), chininy.

Liszaj płaski jest schorzeniem niezakaźnym, więc nie można się nim zarazić od innej osoby.

Kto choruje?

Szacuje się, iż przypadłość ta dotyka około 1% społeczeństwa, zachorowania występują na całym świecie, a kobiety i mężczyźni chorują tak samo często (poza zmianą występującą w jamie ustnej, tutaj częściej kobiety). Liszaj jednak rozpoznaje się głównie u osób dorosłych, w wieku 30-60 lat, u dzieci stwierdza się go niezwykle rzadko.

Objawy liszaja płaskiego

Symptomy towarzyszące zachorowaniu zależą od lokalizacji zmian i nasilenia choroby:

Zmiany na skórze

Występują w postaci sinofioletowych, płaskich, lśniących grudek (1-3 mm średnicy), pojawiają się nagle, często zlewają się ze sobą, twarde w dotyku, na powierzchni dostrzegalne białawe linie. Pacjentom poza widocznymi zmianami skórnymi doskwiera charakterystyczny świąd skóry, a objaw Köbnera po zadrapaniu jest dodatni.

Najczęstsza lokalizacja wykwitów skórnych:

• kończyny (zwykle dystalne części - wewnętrzna powierzchnia nadgarstków, przedramiona, staw skokowy, grzbiet stóp, czasem wewnętrzna powierzchnia ud),
• tułów,
• okolice pępka,
• okolice narządów płciowych,
• owłosiona skóra głowy,
• płytka paznokciowa.

Nieprawidłowości w obrębie płytki paznokciowej dają obraz żółtych, poprzecznych bruzd, czemu towarzyszy ból i tkliwość - liszaj płytki paznokciowej.

Zmiany skórne natomiast zazwyczaj nie lokalizują się na twarzy chorego.

Zmiany na błonach śluzowych

Liszaj w obrębie błon śluzowych uwidacznia się na wewnętrznej stronie policzków, po bokach języka, na czerwieni wargowej lub/i dziąsłach i przypomina białą siateczkę, choć może pojawić się także niewielkie zaczerwienienie. Zmiany te są zwykle niebolesne, choć mogą im towarzyszyć:

• pieczenie,
• obrzęk,
• suchość w ustach,
• drobne krwawienia,
• złuszczanie śluzówki dziąseł,
• drobne nadżerki (wtedy może wystąpić ból, a nawet trudności z piciem i połykaniem pokarmów).

Schorzenie to może zaatakować także okolice błon śluzowych narządów płciowych i odbytu, co objawia się:

• bólem,
• pieczeniem,
• swędzeniem,
• spadkiem satysfakcji ze współżycia.

Zmiany występują w postaci białawych pasemek/nadżerek i są często bliznowaciejące.

Rozpoznanie

Dla ustalenia rozpoznania niejednokrotnie niezbędne są jedynie objawy kliniczne prezentowane przez pacjenta (dolegliwości i obraz zmian na ciele). Istnieją jednak sytuacje, w których konieczne będzie przeprowadzenie badania histopatologicznego z pobranego wycinka skóry, w celu potwierdzenia diagnozy.

UWAGA! Zmiany w obrębie jamy ustnej mogą wykazywać potencjał do nowotworzenia, stąd w tym przypadku zwłaszcza zaleca się wykonanie badania histopatologicznego.

Leczenie

Niestety, nie istnieje leczenie przyczynowe liszaja płaskiego, u zdecydowanej większości chorych jego objawy ustępują w przeciągu dwóch lat, a u połowy nawet w przeciągu pół roku.

W celu złagodzenia swędzenia, pieczenia i spłaszczenia wykwitów lekarz może zlecić stosowanie maści zawierających glikokortykosteroidy, a w szczególnych przypadkach także glikokortykosteroidoterapię doustną.

W niektórych skrajnych przypadkach, gdy mamy do czynienia z liszajem opornym na leczenie, stosuje się retinoidy i cyklosporynę.

Konsultację dermatologiczną możesz odbyć bez wychodzenia z domu, dzięki udogodnieniom oferowanym przez platformę telemedyczną haloDoctor. Lekarz ma możliwość oceny zmian skórnych dzięki wideorozmowie i/lub przesłanym przez pacjenta zdjęciom, co znacznie ułatwia proces leczenia na odległość.