1. Artykuły
  2. Anemia w trakcie ciąży. Co jeść, by jej uniknąć?

Anemia w trakcie ciąży. Co jeść, by jej uniknąć?

Niedobór żelaza to najczęstsza przyczyna anemii wśród ciężarnych. Cierpi na nią prawie połowa kobiet, a jej skutki mogą być niebezpieczne dla przebiegu ciąży, porodu i zdrowia dziecka. Co w takim razie jeść a czego unikać, aby uniknąć anemii i jak powinna wyglądać dieta kobiety w ciąży - o tym mówi nasz ekspert, dietetyk Kamila Górecka - Kirwiel.

Anemia w trakcie ciąży. Co jeść, by jej uniknąć?
Spis treści
Anemia w ciąży - objawy i przyczyny Anemia w ciąży - jak jej uniknąć? Anemia w ciąży. Lista produktów bogatych w żelazo Przyswajanie żelaza. Czego unikać? Czy dieta wystarczy? Suplementy w ciąży Dieta w ciąży. Różnorodność to podstawa Na co jeszcze zwrócić uwagę? Cynk, jod, wapń i magnez Dieta w ciąży - czego unikać?

Anemia w ciąży - objawy i przyczyny

 

Anemia czyli niedokrwistość w ciąży związana jest ze wzrostem objętości krwi w organizmie kobiet. Na anemię u kobiet ciężarnych wskazuje poziom hemoglobiny niższy niż 11 g/dl lub poziom hematokrytu nie przekraczający 33%.

 

Takich wyników badań krwi nie można lekceważyć. Niedokrwistość może niekorzystnie wpłynąć na przebieg ciąży, rozwój płodu i zdrowie dziecka. Zwiększa też ryzyko przedwczesnego porodu i poronienia.

 

Na anemię w ciąży mogą wskazywać takie objawy jak zmęczenie, osłabienie, duszności, kołatanie serca, bóle głowy, bladość czy wypadanie włosów. A jej najczęstszą przyczyną jest niedobór żelaza.

 

arrow Poród naturalny czy cesarskie cięcie? Kto podejmuje decyzję?
arrow Szczepienia w ciąży. Ginekolog mówi jakie wybrać
arrow Ból pleców w trakcie ciąży. Można się go pozbyć!
arrow FAS, czyli konsekwencje picia alkoholu w ciąży
arrow Cukrzyca ciążowa - przyczyny, objawy, leczenie
arrow Witaminy w ciąży. Jakie powinno się suplementować?

Anemia w ciąży - jak jej uniknąć?

 

Jak w takim razie uniknąć anemii w ciąży? Kluczowa jest dieta. Jak zauważa dietetyk Kamila Górecka-Kirwiel, w pierwszym trymestrze ciąży zapotrzebowanie energetyczne matki nie zwiększa się.

 

Rośnie natomiast zapotrzebowanie na białko i niektóre składniki mineralne, w tym właśnie żelazo, którego niedobór może prowadzić do anemii.

 

Jak jednak dodaje:

 

Anemia najczęściej występuje w trzecim trymestrze ciąży i właśnie wtedy należałoby zwiększyć spożycie produktów zawierających żelazo.

 

Anemia w ciąży. Lista produktów bogatych w żelazo

 

Co w takim razie jeść, aby uniknąć anemii w ciąży? Dietetyk wyjaśnia:

 

Mówiąc o anemii w ciąży, trzeba wspomnieć o ferrytynie, czyli białku, które występuje przede wszystkim w wątrobie, szpiku kostnym oraz śledzionie i stanowi nasz wewnętrzny magazyn żelaza.

 

I  dodaje:

 

Chroni nas ona przed niekorzystnym wpływem nadmiaru żelaza i zabezpiecza na wypadek zwiększonego zapotrzebowania na nie, z jakim mamy do czynienia np. w czasie ciąży. Poziom ferrytyny jest najbardziej wiarygodnym parametrem pozwalającym stwierdzić, czy cierpimy na niedobór żelaza - tłumaczy nasz ekspert.

 

Aby podnieść poziom ferrytyny za pomocą diety należy spożywać produkty bogate w żelazo - zwłaszcza hemowe, pochodzenia zwierzęcego, które jest o wiele lepiej przyswajalne niż żelazo niehemowe, pochodzenia roślinnego. Żelazo hemowe wchłania się w 15-20%, a żelazo niehemowe tylko w 1-10%.

 

Produkty bogate w żelazo: 

 

  • żółtka jaj
  • podroby (zwłaszcza wątroba wieprzowa) 
  • wołowina, wieprzowina, cielęcina, drób (mięso powinno być dobrze wypieczone, aby zapewnić brak obecności niebezpiecznych dla kobiety w ciąży drobnoustrojów)
  • ryby (zwłaszcza pikling, śledź i sardynka)
  • fasola, soczewica, soja i groch
  • ryż, kasza gryczana, kasza jaglana, pęczak
  • płatki i otręby (owsiane, jęczmienne i żytnie)
  • orzechy (laskowe, włoskie, arachidowe, pistacje) 
  • pestki dyni, słonecznik, nasiona chia, mak, sezam
  • owoce i warzywa (porzeczki, poziomki, maliny, awokado, suszone owoce, burak, groszek zielony, koper, pietruszka, por, szczaw, szpinak, brokułu, brukselka, fasolka szparagowa).

 

Przyswajanie żelaza. Czego unikać?

Warto pamiętać, że istnieją składniki diety, które wpływają pozytywnie i negatywnie na przyswajalność żelaza.

 

Obecność witaminy C zwiększa wchłanianie żelaza - warto więc łączyć mięso i warzywa lub owoce w jednym posiłku - zauważa Kamila Górecka-Kirwiel.

 

Do składników diety, które negatywnie wpływają na przyswajanie żelaza należą:

  • błonnik pokarmowy - obecny m.in. w pełnoziarnistych produktach zbożowych,
  • fityniany - zawarte m.in. w orzechach i roślinach strączkowych,
  • szczawiany - zawarte m.in. w szczawiu, szpinaku, rabarbarze,
  • taniny - zawarte w m.in. w herbacie, kawie, czekoladzie,
  • wapń - zawarty m.in. w mleku i produktach mlecznych,
  • miedź - zawarta m.in. w orzechach i roślinach strączkowych,
  • cynk - zawarty m.in. w roślinach strączkowych i serach żółtych.


Dlatego warto pamiętać o tym, by nie łączyć powyższych produktów, z tymi, które są dobrym źródłem żelaza, a konkretnie:

 

  • Posiłków mięsnych nie popijać herbatą lub kawą.
  • Nie łączyć mleka i jego przetworów z mięsem. 
  • Warzyw i owoców nie poddawać działaniu wysokiej temperatury, gdyż tracona jest wtedy witamina C, która zwiększa wchłanianie żelaza.
  • Uważać na produkty zawierające szczawiany - szczaw, szpinak, czekolada, kakao, rabarbar. 
  • Spożywać duże ilości chudego czerwonego mięsa (wołowina, cielęcina, królik, wędliny wołowe, cielęce), które są źródłem żelaza, a także witaminy B12.

 

Czy dieta wystarczy? Suplementy w ciąży

 

Nasz ekspert zapewnia, że zwykle odpowiednio skomponowana dieta pozwala na uzupełnienie niedoborów żelaza.

 

Jeśli trudno jest nam to zrobić samodzielnie, warto skorzystać z porady dietetyka, który pomoże ułożyć dietę zapewniającą odpowiednią podaż tego składnika mineralnego w codziennym menu - podpowiada Kamila Górecka-Kirwiel.

 

I jak dodaje:

 

Jeśli okaże się jednak, że odpowiednio skomponowana dieta nie wystarcza, konieczne może okazać się włączenie suplementacji. Jednak nigdy nie należy wprowadzać jej samemu, zwłaszcza będąc w ciąży, gdyż nadmiar tego pierwiastka jest dla organizmu równie niebezpieczny jak jego niedobór.

 

Ewentualne przyjmowanie preparatów zawierających żelazo i ich dawki należy zawsze konsultować z lekarzem. 

 

Dieta w ciąży. Różnorodność to podstawa

 

Dieta kobiety w ciąży bez względu na to, czy cierpi ona na anemię czy też nie powinna być urozmaicona. Im większa różnorodność, tym wyższe prawdopodobieństwo, że znajdą się w niej wszystkie niezbędne wartości odżywcze.

 

Dietetyk podpowiada:

 

Należy zjadać 5-6 niedużych posiłków dzienne – minimum 3 główne i 2-3 zaplanowane przekąski pomiędzy nimi. W menu warto uwzględnić produkty zbożowe z pełnego przemiału, czyli ciemne pieczywo razowe, grube kasze, ryż brązowy i pełnoziarnisty makaron. Zwiększone zapotrzebowanie na wapń zaspokoimy 3-4 porcjami nabiału. Jedna porcja to np. opakowanie jogurtu naturalnego, pół kostki twarogu, plaster żółtego sera czy filiżanka mleka - wylicza.

 

W dziennym jadłospisie powinno znaleźć się 5 porcji warzyw i owoców. Korzystne będzie także spożywanie tłuszczów roślinnych – oliwy z oliwek i oleju rzepakowego.

 

Niezmiernie ważna jest odpowiednie podaż płynów – minimum 1,5 litra wody dziennie zawierającej powyżej 150 mg wapnia i powyżej 100 mg magnezu.

 

Ponadto, jeszcze przed zajściem w ciąże warto zażywać preparaty z kwasem foliowym i kontynuować ich przyjmowanie w jej trakcie.

 

Na co jeszcze zwrócić uwagę? Cynk, jod, wapń i magnez

 

W czasie ciąży zwiększa się również zapotrzebowanie na cynk, jod, wapń i magnez. W jakich produktach je znajdziemy?

 

Cynk znajdziemy w mięsie i roślinach strączkowych, a także pestkach dyni i nasionach słonecznika.

 

Jod możemy czerpać z ryb morskich (jednak ich spożywanie w trakcie ciąży należy ograniczyć do maksymalnie 2 razy w tygodniu ze względu na ewentualną obecność metali ciężkich).

Wapń znajdziemy w nabiale, białej fasoli, szprotkach i sardynkach.

 

Magnez natomiast zawierają orzechy, rośliny strączkowe, kasz gryczana, a także czekolada gorzka i kakao.

 

Dieta w ciąży - czego unikać?

 

Dietetyk przestrzega: będąc w ciąży warto zrezygnować z produktów, które nie niosą ze sobą zbyt wielu wartości odżywczych lub mogą być po prostu szkodliwe dla matki i rozwijającego się w niej życia.

 

Do takich produktów należą sery pleśniowe i typu feta, ze względu na obecność bakterii listeria, które mogą przenikać przez łożysko do płodu. Rezygnujemy także ze słabo wypieczonego lub surowego mięsa, surowych ryb i owoców morza, surowych jajek i jajek na miękko – mogą być one źródłem pasożytów i bakterii.

 

Zdaniem Kamili Góreckiej-Kirwiel, warto ograniczyć ilość kofeiny do maksymalnie 1 filiżanki na dobę oraz zminimalizować ilość soli, która sprzyja zatrzymywaniu wody i opuchliznom.

 

Warto także odstawić słodycze, które dostarczają pustych kalorii i zwiększają ryzyko wystąpienia cukrzycy ciężarnych, a także wysoko przetworzonej żywności, zawierającej konserwanty, sztuczne barwniki i inne dodatki do żywności - dopowiada.

Kamila Górecka-Kirwiel dietetyk artykuły 7 artykułów więcej informacji Umów e‑wizytę więcej informacji

Dyplomowany dietetyk, trener personalny i instruktor rekreacji w specjalności jazda konna. Dyplom dietetyka uzyskała w Polskim Instytucie Dietetyki. Odbyła szereg certyfikowanych kursów dotyczących dietetyki i sportu organizowanych przez Centrum Szkoleń Sportowych, A4 Academy i Global Sports Academy. 

Prowadzi konsultacje dietetyczne, przygotowuje diety redukcyjne i w jednostkach chorobowych, uczy samodzielnego planowania posiłków. Edukuje pacjentów z zakresie zdrowego odżywiania i zmiany nawyków żywieniowych. Opracowuje plany treningowe i prowadzi swoich pacjentów ćwiczących samodzielnie w domu i na siłowni.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
ginekolog, ciąża
Czy zjedzenie sera pleśniowego w ciąży może zaszkodzić?
Jestem w 35. tygodniu ciąży. Zjadłam dziś w restauracji burgera z kozim serem pleśniowym i...
22.01.2023
Na tym etapie niie powinno to nieść ze sobą wyższego zagrożenia niż zjedzenie jakiegokolwiek sera.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Na tym etapie niie powinno to nieść ze sobą wyższego zagrożenia niż zjedzenie jakiegokolwiek sera.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Na tym etapie niie powinno to nieść ze sobą wyższego zagrożenia niż zjedzenie jakiegokolwiek sera.
ginekolog, ciąża
Czy częste badania USG w ciąży są niebezpieczne?
Jestem w ciąży, w czwartek miałam robione USG, a w poniedzialek mam zaplanowane USG...
21.01.2023
Unikamy wykonywania jakichkolwiek badań jeśli nie ma ku temu konieczności. Badanie "połówkowe" należy jednak do ważnych badań w toku prowadzenia ciąży, a badanie ultrasonograficzne charakteryzuje się wysokim poziomem bezpieczeństwa w stosunku do innych metod diagnostycznych. Proszę jednak zgłosić fakt iż miała Pani wykonywane badanie usg w ostatnich dniach.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
badania nalezy wykonywac jezeli jest taka konieczność
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Unikamy wykonywania jakichkolwiek badań jeśli nie ma ku temu konieczności. Badanie "połówkowe" należy jednak do ważnych badań w toku prowadzenia ciąży, a badanie ultrasonograficzne charakteryzuje się wysokim poziomem bezpieczeństwa w stosunku do innych metod diagnostycznych. Proszę jednak zgłosić fakt iż miała Pani wykonywane badanie usg w ostatnich dniach.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Dobrze będzie, gdy Pani zgłosi ten fakt lekarzowi, który ma wykonać USG połówkowe, i jeśli to możliwe przesunąć termin, chyba ,że lekarz postanowi inaczej.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Dobrze będzie, gdy Pani zgłosi ten fakt lekarzowi, który ma wykonać USG połówkowe, i jeśli to możliwe przesunąć termin, chyba ,że lekarz postanowi inaczej.
dietetyk, diabetolog
Czy objawy hipoglikemii mogą pojawiać się dopiero po ćwiczeniach fizycznych?
Mam następujący problem, który powtórzył się już kilkukrotnie. Po pewnym czasie po...
17.01.2023
W momencie, gdyby występowała u Pana hipoglikemia, istotne będzie spożywanie węglowodanów w trakcie rozgrzewki lub 15 minut przed treningiem. Alternatywą może być również posiłek o niskim indeksie glikemicznym. Jednak w tym przypadku taki posiłek będzie mógł wywołać dyskomfort podczas aktywności i będzie to spowodowane większą podażą błonnika pokarmowego.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazane wykonanie poziomu glukozy na czczo , tzw. hemoglobiny glikowanej i krzywej cukru po obciążeniu glukozą oraz monitorowanie tętna i ciśnienia przed i po wysiłku fizycznym.
Magdalena Kosak
dietetyk
Umów wizytę
W momencie, gdyby występowała u Pana hipoglikemia, istotne będzie spożywanie węglowodanów w trakcie rozgrzewki lub 15 minut przed treningiem. Alternatywą może być również posiłek o niskim indeksie glikemicznym. Jednak w tym przypadku taki posiłek będzie mógł wywołać dyskomfort podczas aktywności i będzie to spowodowane większą podażą błonnika pokarmowego.
gastrolog, dietetyk, gastroenetrolog
Czy zgaga i pieczenie w żołądku przestanie być odczuwalne kilka dni po odstawieniu cytrusów?
Od około miesiąca stosuję dietę niskowęglowodanową z uwzględnieniem cytrusów, czosnku...
11.01.2023
W takim przypadku istotne będzie postawienie diagnozy. Do tego czasu najlepiej wyłączyć ze spożycia również cebulę i czosnek. Poza tym wyłączenie może objąć posiłki tłuste i duże objętościowo oraz takie produkty jak kawa, sok pomidorowy, kakao.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Zapraszam na konsultacje online - przeprowadzimy diagnostykę i włączymy odpowiednie leczenie - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Magdalena Kosak
dietetyk
Umów wizytę
W takim przypadku istotne będzie postawienie diagnozy. Do tego czasu najlepiej wyłączyć ze spożycia również cebulę i czosnek. Poza tym wyłączenie może objąć posiłki tłuste i duże objętościowo oraz takie produkty jak kawa, sok pomidorowy, kakao.
ginekolog, ciąża
Czy w połowie ciąży stanie kilka godzin bez przerwy może być niebezpieczne?
Jestem w 17 tygodniu ciąży, czuję się bardzo dobrze, nie miałam żadnych dolegliwości od...
11.01.2023
Proszę pamiętać że wskazanie jest wykonywanie ćwiczeń w trakcie ciąży - zapraszam na konsultacje online - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Proszę skonsultować się z lekarzem prowadzącym ciążę.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Przebieg ciąży i stan zdrowia może być prawidłowy, jednak jazda na nartach wiąże się z ryzykiem upadku i urazu, co może mieć negatywny wpływ na ciążę .
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Proszę pamiętać że wskazanie jest wykonywanie ćwiczeń w trakcie ciąży - zapraszam na konsultacje online - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Nie powinno to mieć istotnego wpływu na przebieg ciąży o ile nie ma Pani innych schorzeń czy czynników ryzyka. Proszę to jednak omówić z lekarzem prowadzącym ciążę.
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 13308 opinii
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
4.95 / 76 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.96 / 462 opinie
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę