1. Artykuły
  2. Bezpłatne badania prenatalne dla wszystkich ciężarnych. Ważne zmiany

Bezpłatne badania prenatalne dla wszystkich ciężarnych. Ważne zmiany

5 czerwca weszła w życie ważna zmiana dotycząca badań prenatalnych. Od teraz każda kobieta w ciąży może je wykonać bezpłatnie - niezależnie od wieku. - Zniesienie kryterium wiekowego umożliwia wszystkim przyszłym matkom dostęp do nieodpłatnych, niezbędnych badań prenatalnych, co jest kluczowym krokiem w poprawie opieki zdrowotnej nad kobietami w ciąży - komentuje ginekolog Łukasz Blukacz. 

Bezpłatne badania prenatalne dla wszystkich ciężarnych. Ważne zmiany Bezpłatne badania prenatalne dla wszystkich ciężarnych. Ważne zmiany
Spis treści
Badania prenatalne w ciąży - co to takiego? Badania prenatalne w Polsce. Które są zalecane? Bezpłatne badania prenatalne w Polsce po zmianach

Badania prenatalne w ciąży - co to takiego?

 

Badania prenatalne to zestaw procedur i testów przeprowadzanych w czasie ciąży w celu oceny zdrowia i rozwoju płodu. Słowo "prenatalne" pochodzi z łacińskiego "pre-" (przed) i "natalis" (narodziny), co oznacza "przed narodzinami".

 

Główne cele tych badań to wykrycie ewentualnych wad genetycznych i wrodzonych, monitorowanie rozwoju dziecka oraz ocena stanu zdrowia przyszłej matki - wyjaśnia ginekolog Łukasz Blukacz.

 

Badania prenatalne dzielą się na nieinwazyjne i inwazyjne.

 

Do nieinwazyjnych zaliczamy m.in. badania ultrasonograficzne (USG) oraz badania krwi, które mogą wskazać ryzyko wystąpienia pewnych schorzeń. Inwazyjne metody, takie jak amniopunkcja czy biopsja kosmówki, polegają na pobraniu próbek materiału genetycznego płodu i są stosowane głównie wtedy, gdy istnieje zwiększone ryzyko wad genetycznych - dodaje lekarz.

 

Regularne badania prenatalne pozwalają na wczesne wykrycie problemów zdrowotnych i odpowiednie przygotowanie się do ewentualnych komplikacji porodowych.

 

arrow Poród przedwczesny. O czym każda ciężarna powinna wiedzieć
arrow Nie każda ciąża kończy się porodem. Ginekolog wyjaśnia czym jest obumarcie płodu
arrow Jakie badania przed zajściem w ciążę?
arrow USG w ciąży. Czego mogą dowiedzieć się rodzice i lekarz?
arrow Konflikt serologiczny w ciąży. Kiedy jest groźny dla dziecka?
arrow Poród naturalny czy cesarskie cięcie? Kto podejmuje decyzję?

Badania prenatalne w Polsce. Które są zalecane?

 

W Polsce zalecane badania prenatalne obejmują zarówno badania przesiewowe, jak i diagnostyczne, mające na celu monitorowanie zdrowia matki i płodu oraz wczesne wykrywanie ewentualnych wad rozwojowych.

 

Oto główne badania prenatalne zalecane w Polsce:

 

1. Badania ultrasonograficzne (USG):

USG genetyczne (11-14 tydzień ciąży): obejmuje ocenę przezierności karkowej (NT) oraz obecność kości nosowej. Pozwala na wczesne wykrycie nieprawidłowości genetycznych, takich jak zespół Downa.

USG połówkowe (18-22 tydzień ciąży): ocena anatomii płodu, w tym narządów wewnętrznych, oraz identyfikacja ewentualnych wad strukturalnych.

USG trzeciego trymestru (28-32 tydzień ciąży): ocena wzrostu i rozwoju płodu, ilości płynu owodniowego, lokalizacji łożyska oraz przepływów krwi w naczyniach pępowinowych i tętnicach płodu.

 

2. Badania krwi:

Test podwójny (11-14 tydzień ciąży): pomiar poziomu wolnej beta-hCG i PAPP-A. Test ten w połączeniu z wynikami USG genetycznego pozwala oszacować ryzyko wad chromosomalnych.

 

3. Badania inwazyjne (w razie wskazań):

Amniopunkcja (po 15 tygodniu ciąży): pobranie płynu owodniowego do analizy genetycznej. Stosowana głównie w przypadkach podwyższonego ryzyka wad chromosomalnych.

Biopsja kosmówki (11-14 tydzień ciąży): pobranie próbek trofoblastu do analizy genetycznej. Zalecana w przypadku wysokiego ryzyka chorób genetycznych.

 

4. Test NIPT (Non-Invasive Prenatal Testing):

○ Test ten analizuje wolne DNA płodu krążące we krwi matki, aby wykryć ryzyko wad chromosomalnych, takich jak zespół Downa, zespół Edwardsa i zespół Patau oraz inne. Jest to badanie nieinwazyjne i może być wykonane od 10 tygodnia ciąży.

 

Regularne badania prenatalne są kluczowe dla zdrowia matki i dziecka. Zaleca się, aby każda przyszła matka konsultowała się ze swoim lekarzem prowadzącym w celu dostosowania harmonogramu badań do indywidualnych potrzeb i ewentualnych czynników ryzyka.

 

Bezpłatne badania prenatalne w Polsce po zmianach

 

W ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) w Polsce refundowane były dotychczas dwa kluczowe badania ultrasonograficzne (USG) w czasie ciąży.

 

1. Pierwsze badanie ultrasonograficzne (USG genetyczne):

Termin: 11-14 tydzień ciąży.

Cel: ocena przezierności karkowej (NT) oraz obecność kości nosowej. Badanie to ma na celu wczesne wykrycie ewentualnych wad genetycznych, takich jak zespół Downa, zespół Edwardsa i zespół Patau. Dodatkowo, ocenia się podstawowe parametry rozwoju płodu i określa dokładny wiek ciążowy.

 

2. Drugie badanie ultrasonograficzne (USG połówkowe):

Termin: 18-22 tydzień ciąży.

Cel: dokładna ocena anatomii płodu, w tym szczegółowa analiza narządów wewnętrznych, serca, mózgu, kręgosłupa, kończyn oraz innych struktur anatomicznych. Badanie to ma na celu identyfikację ewentualnych wad strukturalnych i oceny ogólnego stanu zdrowia płodu.

 

Oba te badania są kluczowe w monitorowaniu prawidłowego przebiegu ciąży i wczesnym wykrywaniu potencjalnych problemów zdrowotnych u płodu.

 

Refundacja badań prenatalnych przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) w Polsce była uzależniona od spełnienia określonych kryteriów.

 

1. Wiek matki powyżej 35 lat:

 

Kobiety, które w momencie zajścia w ciążę mają 35 lat lub więcej, były automatycznie kwalifikowane do refundowanych badań prenatalnych ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia aberracji chromosomowych.

 

2. Wystąpienie aberracji chromosomowej u płodu lub dziecka w poprzedniej ciąży:

 

Jeśli w poprzednich ciążach wystąpiły wady genetyczne lub chromosomowe u płodu lub dziecka, kobieta była kwalifikowana do refundacji badań prenatalnych.

 

3. Zwiększone ryzyko urodzenia dziecka dotkniętego chorobą uwarunkowaną monogenetycznie lub wieloczynnikową:

 

Zagrożenie to obejmowało sytuacje, gdy w rodzinie występowały choroby genetyczne, co zwiększało ryzyko przeniesienia choroby na potomstwo.

 

4. Nieprawidłowy wynik badania ultrasonograficznego (USG) lub badań biochemicznych w czasie ciąży:

 

Jeśli wyniki standardowych badań USG lub badań krwi wykazały nieprawidłowości, kobieta kwalifikowała się do dalszych, refundowanych badań prenatalnych.

 

5. Stwierdzenie wystąpienia strukturalnych aberracji chromosomowych u matki lub ojca dziecka:

 

Jeśli u jednego z rodziców stwierdzono strukturalne nieprawidłowości chromosomowe, para była kwalifikowana do refundowanych badań prenatalnych, aby ocenić ryzyko przeniesienia wad genetycznych na dziecko.

 

Te kryteria miały na celu zapewnienie dostępu do zaawansowanej diagnostyki prenatalnej dla kobiet, które były w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia wad genetycznych lub innych poważnych schorzeń u płodu - przyznaje lekarz.

 

Od 5 czerwca 2024 roku Ministerstwo Zdrowia wprowadziło znaczącą zmianę w dostępie do badań prenatalnych, znosząc kryterium wiekowe.

 

Ginekolog Łukasz Blukacz podkreśla że, dzięki temu wszystkie kobiety w ciąży - niezależnie od wieku -  mają prawo do bezpłatnych badań prenatalnych, w tym dwóch kluczowych badań ultrasonograficznych: pierwszego (USG genetyczne) i drugiego (USG połówkowe).

 

Regularne badania USG są nieodzowne dla monitorowania prawidłowego przebiegu ciąży, wczesnego wykrywania potencjalnych problemów zdrowotnych u płodu oraz odpowiedniego przygotowania do porodu. Zaleca się, aby wszystkie kobiety w ciąży korzystały z dostępnych badań prenatalnych i konsultowały się ze swoim lekarzem w celu zapewnienia jak najlepszej opieki zdrowotnej dla siebie i swojego dziecka - akcentuje lekarz.

 

Do wykonania badań prenatalnych potrzebne jest skierowanie od lekarza prowadzącego ciążę.

Łukasz Blukacz ginekolog - położnik 5.00 / 194 opinie artykuły 38 artykułów więcej informacji Umów wizytę więcej informacji

Absolwent Wydziału Lekarskiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Jest w trakcie specjalizacji z zakresu ginekologii i położnictwa. Zatrudniony w Samodzielnym Publicznym Centralnym Szpitalu Klinicznym w Katowicach. Zajmuje się leczeniem takich schorzeń jak: niepłodność, patologie ciąży czy zespół policystycznych jajników. Uczestnik licznych kursów i staży z zakresu kosmetologii lekarskiej, medycyny estetycznej oraz diagnostyki ultrasonograficznej ginekologiczno-położniczej. Więcej informacji zapraszam na stronę placówki Centrum Medycznego Severux (https://severux.pl/).

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
Czy mogli się pomylić? Może wykonać dodatkowo test z krwi? 
9 dni po spóźnionym okresie zrobiłam test ciążowy z porannego moczu - wyszedł negatywny. Byłam na 2 usg .jeden lekarz powiedział, że ciąży w macicy nie ma tylko jakiś tan zapalny. Drugi też nie widział ciąży, tylko jakąś jasną plamę. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana wizyta u ginekologa z badaniem USG.
Czy na usg już powinna być widoczna ciąża? Co może hamować okres?
Od 9 dni spóźnia mi się okres, robiłam 3 testy wszystkie negatywne. Dziś byłam u lekarza - ciąży w macicy nie widzi, ale powiedział, że widzi jakąś plamkę i nie jest pewien czy to stan zapalny, czy ciąża pozamaciczna. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się WYŁĄCZNIE z lekarzem, który wykonywał USG.
Czy są jakieś leki bezpiecznie w ciąży, które można brać? Jak leczyć takie przeziębienie?
Jestem w 14 tygodniu ciąży, dopadło mnie jakieś prawdopodobnie zapalenie gardła, ponieważ zaczęło się od chrypy i bólu gardła, gardło zaczerwienione. Dzisiaj doszła temperatura 37,5 wieczorem 38. 
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazana wizyta stacjonarna u lekarza. Po zbadaniu wdroży odpowiednie leczenie, właściwe dla Pani stanu.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
W ciąży leczenie kobiet jest mocno ograniczone ze względu na szereg działań teratogennych leków. Wskazana jest badanie fizykalne w Poradni POZ.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Wskazana wizyta stacjonarna u lekarza rodzinnego.
Daniel Biesiada
lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecam wizytę stacjonarną u lekarza
Czy jest szansa na kolejną zdrową ciążę?
Pierwsza ciąża — poronienie (puste jajo płodowe) druga — zdrowe dziecko ciąża idealna, wyniki książkowe, trzecia poronienie. Co może być nie tak? 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy w tej sprawie skonsultować się z ginekologiem prowadzącym ciążę.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Wskazana konsultacja stacjonarna z lekarzem ginekologiem.
Czy powinniśmy szukać już pomocy lekarskiej?
Staramy się o dziecko od 5 miesięcy. Wcześniej była ciąża 2 miesiącach starań, która skończyła się poronieniem. Żona miała zabieg łyżeczkowania macicy, a teraz ma drobne krwawienia przed okresem. Mamy po 35 lat. 
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Zalecana wizyta u ginekologa, który po zebraniu szczegółowego wywiadu, zapoznaniu się z dokumentacją, zbadaniu żony - ukierunkuje dalsze postępowanie.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z ginekologiem prowadzącym.
Żaneta Petryka
dietetyk kliniczny, dietetyk
Umów wizytę
Należy udać się do lekarza prowadzącego oraz ginekologa. Często przygotowanie do ciąży wymaga także zmiany nawyków żywieniowych oraz diety. Pozdrawiam, mgr Żaneta Petryka
Ciąża, a kłucie w piersi.
Jestem w ciąży w 6 miesiącu. Dlaczego delikatne rwanie lub kłucie odczuwam w jednej piersi w okolicy sutka, a w drugiej piersi jest to bardzo sporadyczne?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z ginekologiem prowadzącym ciążę.
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
W ciązy ból sutka może występować najcześciej w I i II symestrze.
Plamienia w 7 tygodniu ciąży.
Witam. Jestem w 7 tygodniu ciąży, która przebiega prawidłowo, serduszko bije. Jedyną ciekawostką jest to, że pojawiają się plamienia, ale ewidentnie są one spowodowane tym, że zrobię przysłowiową "dwójkę" bo pojawiają się tylko raz lub dwa razy w ten dzień, kiedy jest ta...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja ginekologiczna.
Czy w ciąży można chodzić na solarium?
Jestem w 13 tygodniu i się zastanawiam właśnie czy można.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Proszę skonsultować się z lekarzem ginekologiem prowadzącym ciążę
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się z ginekologiem prowadzącym ciążę.
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Działanie solarium jest szkodliwe w każdym przypadku.
Czy to wczesny objaw poronienia? Bądź początek poronienia?
Dzień dobry, jestem w 6 tygodniu ciąży. 4 dni temu potwierdziłam ciążę. Dolegliwości takie jak ból podbrzusza oraz tkliwość piersi ustały wczoraj. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u ginekologa prowadzącego ciążę.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Proszę umówić wizytę stacjonarną u lek ginekologa.
Czy powinnam przyjąć szczepionkę? 
Na co dzień pracuje i mieszkam w Wielkiej Brytanii. Aktualnie jestem w 18 tygodniu ciąży. Przychodnia rodzinna i położne (ponieważ od początku ciąży nie miałam ani jednej wizyty z ginekologiem) bombardują mnie zaproszeniami na szczepienie różnej maści oraz na krztusiec już od 16 tygodnia...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się z ginekologiem prowadzącym ciążę.
Daniel Biesiada
lekarz rodzinny
Umów wizytę
Szczepienia te są zalecane w trakcie ciąży. Należy skonsultować się z ginekologiem prowadzącym ciążę.
Czy leczenie zęba tzn. borowanie, plombowanie albo usuwanie kamienia może mi zaszkodzić, pogorszyć krwiaka?
Jestem w 18 tygodniu ciąży i mam 8 cm krwiaka podkosmówkowego. Mogę się ruszać, ale oszczędzać. Mam za kilka dni zaplanowaną wizytę u dentysty i nie wiem, czy mogę iść. Wizytę u mojego ginekologa mam dopiero za miesiąc. Proszę o poradę, nie wiem, co robić.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z ginekologiem prowadzącym.
Czy można nam współżyć podczas mojej miesiączki? 
Jestem nosicielką wirusa HIV, wykryty szybko i podjęte zostało leczenie lekami. Aktualnie HIV RNA - nie wykryto. Mój partner nie jest nosicielem, zabezpieczamy się prezerwatywa, ale chcieliśmy przestać (planujemy niedługo starania o dziecko), czy gdybyśmy przestali używać prezerwatywy to,...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.
Czy podwyższona temperatura w czasie gorączki występuje także w drogach rodnych i może tam zniszczyć plemniki?
Staramy się z mężem o dziecko. Do współżycia doszło raz ok 2 dni przed spodziewaną owulacją, a ja na drugi dzień dostałam gorączki 38,0 która trwała dwie doby. W czasie gorączki najprawdopodobniej wystąpiła owulacja (dużo płynnego śluzu i czułam pęknięcie pęcherzyka). Czy moja...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z ginekologiem prowadzącym.
Czy jest się czym denerwować?
Jestem w 10+5 tc ciąży zauważyłam dziś niewielkie plamienie na bieliźnie w kolorze brązowym dosłownie dwie plamki. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u ginekologa prowadzącego ciążę.
Co mam dalej robić? Czy może cierpliwie czekać?
Pod koniec sierpnia albo początek września 2023 odstawiłam tabletki antykoncepcyjne, dlatego że zaczęliśmy z mężem starać się o dziecko. Pierwsze 2 miesiączki były regularne, a później się zaczęło przesuwanie o parę dni, a ostatnie miesiączki po ponad tydzień się poprzesuwały. W lutym...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u ginekologa prowadzącego.
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
Umów wizytę
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4 Umów wizytę