Rodzina patchworkowa – jak budować relacje bez napięć? Ekspertka wyjaśnia

Źródła napięć i konfliktów – co najczęściej dzieli rodzinę patchworkową?

- Jednym z najczęstszych źródeł napięć i konfliktów w takich rodzinach jest brak jasno określonych ról i granic między członkami nowo utworzonego systemu rodzinnego – wyjaśnia psycholożka.

Dzieci często nie wiedzą, jak odnosić się do nowego partnera lub partnerki rodzica, a mimo wspólnego zamieszkiwania nie czują z nim więzi czy bliskości.

- Dorośli nie zawsze są pewni, na ile mogą angażować się w wychowanie dzieci partnera, obawiając się przekroczenia granic lub odrzucenia – dodaje Agnieszka Dąbrowska.

Źródłem napięć bywają również różnice w stylach wychowawczych, oczekiwaniach czy niezałatwione konflikty z byłymi partnerami.

Lęk przed własnymi potrzebami – jak przeszłość blokuje nasze decyzje

Jak dbać o zęby u dzieci powyżej 6. roku życia? Najnowsze zalecenia na 2026 rok dla rodziców

Kalendarz szczepień dzieci i młodzieży 2026 – co musi wiedzieć każdy rodzic?

34. Finał WOŚP w niedzielę – wsparcie dla zdrowia dzieci i „zdrowych brzuszków”

Rozszerzanie diety a wiek skorygowany: kiedy jest najlepszy moment?

Wielka Brytania wprowadza zakaz reklamowania niezdrowej żywności. Nowe prawo ma chronić dzieci przed otyłością

Większe wyzwanie, niż się wydaje

Tworzenie rodziny patchworkowej często okazuje się znacznie trudniejsze, niż partnerzy się spodziewają.

- Rodzina patchworkowa nie funkcjonuje na takich samych zasadach jak tzw. „rodzina pierwotna” – jej członkowie nie mają wspólnej historii i naturalnych więzi, a zbudowanie ich wymaga czasu i wspólnej pracy - tłumaczy ekspertka.

Nie bez znaczenia są także kwestie prawne:

- Przybrani rodzice nie posiadają praw rodzicielskich wobec dzieci partnera, co sprawia, że ich rola i zakres obowiązków często są nieuregulowane i niejednoznaczne.

Emocje dzieci – lojalność, zazdrość, poczucie obcości

Dzieci w rodzinach patchworkowych często doświadczają złożonych emocji, których nie potrafią nazwać.

- Jednym z kluczowych mechanizmów jest lojalność wobec biologicznego i nieobecnego rodzica – dziecko może czuć się winne, że zbliża się do nowego partnera lub partnerki matki czy ojca, co prowadzi do dystansu, chłodu lub nawet buntu – zauważa psycholożka.

Zazdrość i rywalizacja z kolei wynikają z potrzeby bycia najważniejszym dla swojego rodzica.

- Dzieci mogą walczyć o uwagę, miłość i pozycję, zwłaszcza gdy w rodzinie pojawiają się inne dzieci z poprzednich związków lub nowe wspólne potomstwo.

Poczucie „obcości” jest również częste:

- Dzieci mogą mieć wrażenie, że są tylko „gośćmi” w nowej rodzinie lub że jest to jakiś moment przejściowy.

Jak podkreśla Agnieszka Dąbrowska – te mechanizmy są czymś naturalnym, lecz wymagają dużej uważności i wsparcia ze strony dorosłych.

Wsparcie terapeuty – jak pomaga specjalista?

- Terapeuta rodzinny pełni w rodzinie patchworkowej rolę przewodnika, który pomaga wszystkim członkom zrozumieć złożoność sytuacji, w jakiej się znaleźli – mówi psycholożka.

Kluczowym zadaniem terapeuty jest stworzenie bezpiecznej przestrzeni, w której każdy może wyrazić swoje emocje i potrzeby.

- Terapeuta pomaga ustalić jasne role i granice, co jest szczególnie ważne w kontekście wychowania dzieci i nowego układu rodziny - dodaje ekspertka.

Ważnym elementem pracy jest również pomoc w budowaniu realistycznych oczekiwań oraz wspieranie rodziny w rozwijaniu komunikacji i wzajemnego zaufania.

Jak chronić związek, dbając o relacje z dziećmi?

Równowaga między relacją partnerską a rodzicielską to podstawa.

- Partnerzy powinni świadomie dbać o relację między sobą, a jednocześnie o relacje z dziećmi – własnymi, jak i tymi, które dołączają do rodziny - podkreśla Agnieszka Dąbrowska.

Kluczowa jest otwartość, empatia i gotowość do słuchania tego, co trudne.

Wspólne ustalanie zasad i granic oraz wzajemne wspieranie się w podejmowaniu decyzji wychowawczych to według ekspertki fundament zdrowej relacji.

- Dobrze funkcjonująca para to fundament, na którym można budować zdrową rodzinę patchworkową.

Cierpliwość i elastyczność – klucz do harmonii

- Tworzenie harmonijnej rodziny patchworkowej wymaga pracy. Przede wszystkim potrzebna jest cierpliwość. Proces integrowania się rodziny może trwać miesiące, a nawet lata i nie zawsze przebiega liniowo – tłumaczy Agnieszka Dąbrowska.

Ważna jest również zdolność do rozumienia perspektywy innych osób, balans między elastycznością a granicami oraz dobra komunikacja.

- Dbanie o te wartości i umiejętności pomaga w tworzeniu bezpiecznej struktury rodzinnej, w której można budować zaufanie i bliskie relacje – podsumowuje ekspertka.