Depresja poporodowa. Kiedy radość miesza się z cieniem

Czym jest depresja poporodowa?

Depresja poporodowa to stan, który dotyka niektóre kobiety po porodzie i wykracza poza tzw. "baby blues", który jest dość powszechnym doświadczeniem.

- "Baby blues" zwykle trwa kilka dni i objawia się zmiennością nastroju czy płaczliwością, natomiast depresja poporodowa jest znacznie poważniejsza. Może wpływać na codzienne funkcjonowanie, poczucie więzi z dzieckiem, a nawet na relacje z bliskimi – wyjaśnia Barbara Wesołowska-Budka.

Jak przyznaje, zjawisko to niestety nie jest rzadkie: 

- Depresja poporodowa dotyka około 10-20% kobiet, które urodziły dziecko. W moim gabinecie zdarza się, że pacjentki zgłaszają się z tym problemem. Czasem przychodzą z pełną świadomością swoich objawów, ale częściej początkowo mówią o zmęczeniu, poczuciu winy czy braku radości w nowej roli. Warto podkreślać, że depresja poporodowa nie wynika z tego, że ktoś jest "złą matką".

Ekspertka zauważa, że depresja poporodowa nadal jest tematem tabu w wielu środowiskach.

- Kobiety boją się mówić o swoich trudnych emocjach z obawy przed oceną. A przecież jest to choroba, którą można leczyć – zarówno poprzez terapię, jak i wsparcie farmakologiczne, jeśli to konieczne. Najtrudniejsze jest, gdy ktoś czeka zbyt długo z sięgnięciem po pomoc, dlatego tak ważna jest edukacja i otwarta rozmowa na ten temat.

Samotność po 30., 40., 50. Jak budować relacje, gdy dotychczasowa sieć społeczna się kurczy?

Święta bez stresu? Psycholog zdradza, jak przeżyć ten czas w spokoju

Rozstanie jak żałoba – jak przeżyć stratę i odbudować siebie

Przemoc emocjonalna, love bombing, kontrola: te mechanizmy obnaża film „Dom dobry”

Jesienna chandra czy depresja sezonowa? Kiedy warto porozmawiać z psychologiem

Syndrom pustego gniazda – jak poradzić sobie, gdy dzieci opuszczają dom?

Przyczyny depresji poporodowej

Psycholog Barbara Wesołowska-Budka przyznaje, że depresja poporodowa często wynika z mieszanki biologii, emocji i realiów życia.

- Z jednej strony mamy burzę hormonalną – gwałtowny spadek hormonów po porodzie może znacząco wpłynąć na nastrój. Z drugiej strony życie po porodzie to wielka zmiana – pojawia się ogromna odpowiedzialność, nowe wyzwania, czasem też poczucie przytłoczenia.

Jeśli chodzi o ryzyko, dużą rolę odgrywa historia wcześniejszych trudności emocjonalnych, brak wsparcia od bliskich czy samotność w nowej roli. 

- Presja społeczna, żeby być „idealną mamą”, dokłada swoje. Każda mama ma prawo do swoich emocji – nie ma jednego „właściwego” sposobu na przeżywanie tego czasu – zwraca uwagę ekspertka.

Dodaje również:

- Warto zwrócić uwagę na sytuacje, w których kobieta wcześniej miała epizody depresyjne, boryka się z problemami w związku albo doświadcza trudności w nawiązaniu więzi z dzieckiem. To wszystko może zwiększać ryzyko.

Objawy: czego nie ignorować?

Psycholog wylicza typowe objawy depresji poporodowej, które często przypominają klasyczne symptomy depresji: przewlekłe uczucie smutku, brak energii, trudności z koncentracją, płaczliwość czy poczucie winy.

- Mamy też problemy ze snem – choć czasami trudno je odróżnić od tych, które wynikają z opieki nad noworodkiem. 

Jednak są też mniej oczywiste sygnały: 

- Niektóre kobiety czują się odcięte od swojego dziecka – jakby między nimi była niewidzialna bariera. Pojawia się nadmierne poczucie odpowiedzialności albo strach przed „zrobieniem czegoś źle”. Niektóre mamy stają się bardziej drażliwe, wycofują się z kontaktów z bliskimi, a nawet czują złość wobec partnera czy otoczenia.

Jak podkreśla Barbara Wesołowska-Budka, objawy mogą być różne – u jednej kobiety depresja poporodowa objawi się w postaci wyczerpania i apatii, a u innej jako ciągły niepokój czy poczucie przytłoczenia. 

- Kluczowe jest, żeby nie ignorować tych sygnałów i szukać wsparcia, bo z depresją poporodową nie trzeba mierzyć się samemu – akcentuje.

Dowiedz się więcej

o zdrowiu psychicznym i pomocy psychologicznej

Sprawdź

Konsekwencje depresji poporodowej

Depresja poporodowa może wpływać na wiele obszarów życia – zarówno mamy, jak i całej rodziny.

- Dla kobiety oznacza to przede wszystkim ogromne obciążenie emocjonalne, które może prowadzić do trudności w codziennym funkcjonowaniu, poczucia izolacji czy niskiej samooceny. Jeśli depresja nie zostanie zauważona i przepracowana, może się pogłębiać, wpływając negatywnie na zdrowie psychiczne i fizyczne – zauważa psycholog.

Relacja z dzieckiem to kolejny ważny aspekt.

- Depresja poporodowa może utrudniać budowanie więzi – mama może czuć się odłączona emocjonalnie od swojego malucha albo przytłoczona odpowiedzialnością. To może odbić się na rozwoju dziecka, bo bliskość i poczucie bezpieczeństwa są fundamentem jego zdrowego wzrastania – przyznaje. 

Warto też pamiętać, że depresja poporodowa wpływa na całą rodzinę. Partnerzy często nie wiedzą, jak pomóc, co prowadzi do napięć i konfliktów.

- Dlatego wsparcie dla mamy w tym czasie jest tak istotne – terapia, zrozumienie i obecność bliskich naprawdę mogą zrobić różnicę. Wczesna reakcja pozwala uniknąć wielu trudności i przywrócić równowagę w życiu rodziny – przypomina Barbara Wesołowska-Budka.

Czy można sobie z tym poradzić samodzielnie?

Na to pytanie nasza ekspertka odpowiada następująco:

- Oczywiście, zdarza się, że niektóre mamy z czasem czują poprawę dzięki wsparciu bliskich, odpoczynkowi czy zmianie codziennych nawyków. Jednak depresja poporodowa nie jest czymś, co można „przetrwać” czy „przeczekać”. Bagatelizowanie jej objawów może tylko pogorszyć sytuację.

Jednym z kluczowych aspektów w radzeniu sobie z depresją poporodową jest zrozumienie, że proszenie o pomoc to nie oznaka słabości, ale odwagi.

- Psychoterapia może pomóc zrozumieć emocje, które pojawiły się w nowej roli mamy, i nauczyć się je regulować. Wsparcie farmakologiczne bywa konieczne w cięższych przypadkach – i tu także warto zaufać lekarzowi.

Nie można zapominać o codziennym wsparciu ze strony bliskich.

- Czasem nawet drobne gesty – chwila rozmowy, przejęcie opieki nad dzieckiem na kilka godzin czy po prostu obecność – mogą dać mamie chwilę oddechu i poczucie, że nie jest z tym wszystkim sama. Dlatego tak ważne jest, aby otoczenie nie bagatelizowało sygnałów, które wskazują na trudności.

Jeśli więc ktoś zastanawia się, czy można poradzić sobie z depresją poporodową samodzielnie, odpowiedź brzmi: być może, ale nie zawsze i nie warto ryzykować. 

- Zamiast próbować mierzyć się z tym samotnie, lepiej otworzyć się na wsparcie – zarówno specjalistów, jak i bliskich. Właśnie w tym tkwi największa siła: w budowaniu siatki wsparcia, która pomoże mamie przejść przez trudny czas i odzyskać równowagę emocjonalną. Depresja poporodowa to choroba, którą można pokonać, ale wymaga to otwartości na pomoc oraz wyrozumiałości – zarówno wobec siebie, jak i otoczenia - kończy psycholog Barbara Wesołowska-Budka.