Cukrzyca nie boli, ale może zniszczyć zdrowie. 14 listopada przypominamy, jak jej zapobiegać

Choroba, która atakuje po cichu

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że pierwsze fazy cukrzycy mogą trwać nawet kilkanaście lat, a organizm w tym czasie nie wysyła alarmujących sygnałów. Czasem pojawia się większe pragnienie, częstsze oddawanie moczu czy nieuzasadnione zmęczenie, ale symptomy te bywają bagatelizowane lub tłumaczone stresem, pracą czy zbyt małą ilością snu.

Właśnie dlatego cukrzyca typu 2 bywa diagnozowana dopiero wtedy, gdy w organizmie zaszły już poważne zmiany. Przewlekle podwyższony poziom glukozy uszkadza naczynia krwionośne, co z czasem sprzyja chorobom sercowo-naczyniowym, pogarsza funkcję nerek i wzroku, a u niektórych pacjentów prowadzi do rozwoju tzw. stopy cukrzycowej – powikłania, które może zakończyć się amputacją.

To, co zaczyna się niewinnie, z czasem może stać się realnym zagrożeniem dla zdrowia i życia.

Kompleksowe leczenie zespołu stopy cukrzycowej: 5 placówek w programie

Stopa cukrzycowa. 11 zasad codziennej diety

Ozempic. Stosowanie, wskazania, skutki uboczne, powikłania

Cukier: jak ograniczyć spożycie? Jakie zamienniki wybierać?

Cukrzyca - czy zawsze można jej zapobiec?

Trzustka z drukarki 3D z tytułem „Polski Produkt Przyszłości”. Co to oznacza dla osób z cukrzycą?

Kto powinien uważać szczególnie?

Choć cukrzyca typu 2 najczęściej kojarzona jest z osobami w średnim i starszym wieku, statystyki pokazują, że choroba wyraźnie „odmłodniała”. Coraz częściej diagnozuje się ją u osób w wieku 30–40 lat, a nawet u nastolatków.

Największe ryzyko dotyczy osób z nadwagą lub otyłością, prowadzących siedzący tryb życia, nadużywających wysoko przetworzonej żywności i słodzonych napojów. Na rozwój choroby wpływają także geny, dlatego jeśli w rodzinie pojawiały się przypadki cukrzycy, czujność powinna być podwójna.

Znaczenie mają również inne choroby cywilizacyjne: nadciśnienie, zaburzenia lipidowe, insulinooporność czy przebyta cukrzyca ciążowa. Wszystkie te czynniki tworzą złożoną układankę, którą warto umieć odczytać, zanim pojawią się pierwsze powikłania.

Profilaktyka – najlepsza forma leczenia

Choć wizja powikłań cukrzycy może budzić niepokój, istnieje także dobra wiadomość: rozwój cukrzycy typu 2 można w dużej mierze zatrzymać, a nawet odwrócić, zanim się w pełni rozwinie. Podstawą jest aktywność fizyczna i zdrowa dieta.

Nie chodzi tu jednak o rewolucję z dnia na dzień, lecz o stopniowe wprowadzanie zmian, które realnie wpisują się w nasz styl życia. Wystarczy pół godziny umiarkowanego ruchu dziennie – spacer, rekreacyjna jazda na rowerze czy pływanie – aby metabolizm zaczął pracować inaczej, a komórki stały się bardziej wrażliwe na insulinę.

Równie ważna jest dieta oparta na świeżych, nieprzetworzonych produktach. Warzywa, pełne ziarna, ryby i zdrowe tłuszcze wspierają stabilny poziom cukru we krwi, natomiast słodkie napoje, fast-foody i słodycze sprzyjają jego gwałtownym wahaniom, które obciążają trzustkę.

Ogromne znaczenie ma również sen – jego niedobór zwiększa ryzyko insulinooporności – oraz radzenie sobie ze stresem, który może wpływać na metabolizm równie silnie, jak nieprawidłowa dieta.

Badania, które mogą uratować zdrowie

Profilaktyka cukrzycy to nie tylko zdrowy styl życia, ale też regularne badania, które pozwalają wykryć nieprawidłowości na najwcześniejszym etapie. Nawet osoby czujące się świetnie powinny raz w roku zbadać poziom glukozy na czczo, a u pacjentów z grupy ryzyka warto rozszerzyć diagnostykę o hemoglobinę glikowaną (HbA1c) lub test obciążenia glukozą (OGTT).

Tak proste badania potrafią dać jasny sygnał, że w organizmie zaczynają zachodzić zmiany wymagające korekty stylu życia – zanim dojdzie do nieodwracalnych uszkodzeń.

14 listopada – dzień, który przypomina o zdrowiu

Światowy Dzień Cukrzycy to nie tylko symboliczna data w kalendarzu. To moment, w którym wiele organizacji zdrowotnych podkreśla, że cukrzyca jest chorobą powszechną, ale nie musi być nieunikniona. To także okazja do zachęcenia do badań, rozmowy ze specjalistą, a przede wszystkim – do bardziej świadomych wyborów każdego dnia.

Profilaktyka nie wymaga specjalistycznej wiedzy ani restrykcyjnych diet. Wymaga jedynie uważności na swoje ciało i gotowości do małych kroków, które z czasem przynoszą ogromne korzyści.