1. Artykuły
  2. Cukier: jak ograniczyć spożycie? Jakie zamienniki wybierać?

Cukier: jak ograniczyć spożycie? Jakie zamienniki wybierać?

Cukier dostarcza dużo kalorii, ale niewiele wartości odżywczych. Spożywany w zbyt dużych ilościach może zwiększać ryzyko nadwagi, otyłości i związanych z nimi chorób, takich jak cukrzyca typu 2, choroby serca, a także wpływać na rozwój próchnicy. Ma również negatywny wpływ na funkcjonowanie mózgu i nasz nastrój. Z tego powodu zaleca się ograniczenie spożycia cukru w diecie. O tym jak to zrobić i jakie zamienniki wybierać mówi nasza ekspertka, dietetyk Dagmara Sulak. ​

Cukier: jak ograniczyć spożycie? Jakie zamienniki wybierać? Cukier: jak ograniczyć spożycie? Jakie zamienniki wybierać?
Spis treści
Dlaczego cukier jest niezdrowy? Dietetyk radzi jak ograniczyć spożycie cukru Jakie słodziki wybrać?

Dlaczego cukier jest niezdrowy?

 

Cukier jest uważany za niezdrowy z kilku powodów: nadmiar kalorii, który z kolei może zwiększać rozwój nadwagi i otyłości oraz chorób z nimi związanych, ryzyko cukrzycy, próchnicy, chorób dziąseł, a także chorób serca.

 

Badania sugerują ponadto, że nadmiar cukru może wpływać na funkcjonowanie mózgu i nastrój. Krótkotrwałe skoki cukru we krwi mogą powodować wahania energii i nastroju, podczas gdy długotrwałe spożycie dużych ilości cukru może wpływać na funkcje poznawcze i być powiązane z depresją i innymi zaburzeniami nastroju.

 

Jak tłumaczy nasza specjalistka, dietetyk Dagmara Sulak:

 

Cukier pod względem chemicznym zaliczamy do węglowodanów, czyli grupy związków organicznych zbudowanych z atomów węgla, wodoru i tlenu. Zgodnie z aktualnie przyjętą terminologią cukier to termin określający sacharozę, czyli disacharyd, składający się z cząsteczki glukozy i fruktozy. Węglowodany są głównym źródłem energii dla ludzkiego organizmu. Jednak istotne jest, jaką formę węglowodanów spożywamy – czy są to węglowodany proste czy złożone.

 

I dodaje:

 

Węglowodany złożone trawione są dłużej, stężenie glukozy we krwi po ich spożyciu rośnie powoli, a następnie powoli opada. W konsekwencji jesteśmy dłużej syci. Inaczej jest w przypadku spożywania cukrów prostych czy też disacharydów, jakim jest popularny cukier. Dostarczamy do organizmu zastrzyk łatwo dostępnej energii, która równie szybko znika, co może doprowadzać do uczucia wilczego głodu.

arrow Ozempic. Stosowanie, wskazania, skutki uboczne, powikłania
arrow Cukrzyca - czy zawsze można jej zapobiec?
arrow Hipoglikemia. Dlaczego jest niebezpieczna?
arrow Ozempic. Niebezpieczne podróbki leku
arrow Hemoglobina glikowana (HbA1C) i jej rola w diagnozowaniu i leczeniu cukrzycy typu 2
arrow Próchnica zębów mlecznych. Dieta malucha pod lupą stomatologa

Dietetyk radzi jak ograniczyć spożycie cukru

 

Duży dodatek cukru w jadłospisie będzie sprzyjał powstawaniu zaburzeń gospodarki węglowodanowej. Zaleca się ograniczenie cukrów prostych w diecie do 10% całodziennej energii.

 

W przypadku cukrów wolnych, do jakich zaliczamy cukier biały – do 5%, jednakże ze względu na aktualny brak regulacji prawnych dotyczący znakowania etykiet produktów spożywczych w tym zakresie jest to zalecenie trudne do zrealizowania - zauważa dietetyk Dagmara Sulak.

 

Warto jednak próbować ograniczać dosładzanie metodą małych kroków.

 

Nasze kubki smakowe przyzwyczajają się do dużej ilości cukru w pożywieniu. Jeśli stopniowo będziemy zmniejszać ilość cukru, którym słodzimy np. herbatę czy kawę, po jakimś czasie może się okazać, że ta ograniczona ilość cukru jest zupełnie wystarczająca. Można również próbować zamienić cukier na inne produkty, w zależności od tego, jakie danie akurat chcemy przygotować.

 

Dietetyk daje konkretne wskazówki:

 

  1. Koktajle można dosładzać słodkimi owocami, jak banan czy mango. Owoce te świetnie zastępują też część cukru w wielu ciastach.
  2. Zamiast gotowych dżemów czy słodkich past do smarowania świetnie sprawdzają się duszone dojrzałe owoce albo domowe kremy z orzechów i suszonych owoców.

 

Pomysły te nie są co prawda przykładem potraw, które nie zawierają cukru, natomiast cukier w nich pochodzi głównie z owoców, które są zasobne w witaminy, składniki mineralne czy przeciwutleniacze.

 

Jakie słodziki wybrać?

 

Innym sposobem na ograniczenie ilości cukru w diecie jest stosowanie słodzików. Do naturalnych zamienników cukru należą m.in. ksylitol, stewia czy erytrol, natomiast sztuczne słodziki to m.in. aspartam, acesulfam K, sukraloza czy cyklaminiamy.

 

Słodziki stanowią bardzo niejednorodną grupę i różnią się nie tylko budową chemiczną, ale też kalorycznością, słodkością czy właściwościami technologicznymi - przyznaje nasza specjalistka.

 

Słodziki będące chemicznie alkoholami wielowodorotlenowymi, takie jak ksylitol, sorbitol czy erytrol to związki, które są mniej słodkie od cukru, w organizmie człowieka są inaczej metabolizowane, a część z nich nie wchłania się w jelicie cienkim, tylko przechodzi do jelita grubego, gdzie ulega fermentacji.

 

Przy stosowaniu tych substancji zalecany jest umiar, gdyż ich nadmierna ilość może powodować wzdęcia, bóle brzucha i biegunki. Z kolei warto zwrócić uwagę, że alkohole wielowodorotlenowe nie ulegają utlenianiu przez bakterie wywołujące próchnicę, dzięki czemu stosowanie ich zamiast cukru może być jednym z elementów profilaktyki przeciwpróchniczej - zwraca uwagę Dagmara Sulak.

 

Sztuczne słodziki cechują się wyższą od cukru słodkością, dzięki czemu można stosować je w ilościach mniejszych w porównaniu do cukru.

 

W większości są odporne na wysokie temperatury, co pozwala na ich wykorzystanie do potraw wymagających obróbki termicznej. Właściwości tej nie ma jednak aspartam, więc mimo że uznany za bezpieczny, nie będzie się sprawdzał np. do wypieków - dopowiada.

 

Dietetyk podkreśla na koniec:

 

Wybranie zamiennika cukru jest kwestią indywidualną i wieloczynnikową. Jednakże fundamentem racjonalnej diety powinny być zdrowe nawyki żywieniowe i bez ich wypracowania jedna zmiana nie wpłynie znacząco na nasz stan zdrowia.

Dagmara Sulak dietetyk, dietetyk kliniczny, dietetyk pediatryczny 5.00 / 1 opinia artykuły 1 artykuł więcej informacji Umów wizytę więcej informacji

Dietetyk, dietetyk kliniczny, dietetyk pediatryczny. Absolwentka Śląskiego Uniwersytetu
Medycznego w Katowicach. Specjalizuje się w dietoterapii chorób krążenia i zaburzeń
hormonalnych. Współpracuje z osobami cierpiącymi na nadwagę lub otyłość a także
stosującymi diety roślinne oraz kobietami przygotowującymi się do ciąży i karmiącymi. Jest uczestnikiem kursów i konferencji. Brała udział m.in. w szkoleniu dotyczącym interpretacji wyników badań laboratoryjnych, dietoterapii dny moczanowej, żywienia w zaburzeniach miesiączkowania. Posiada tytuł Specjalisty przyjaznego Insulinoopornym.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
Nie wiem, czy udać się z tym do lekarza i nie wiem do jakiego.
Od jakiegoś czasu są momenty, że ręce robią mi się kompletnie lodowate i zaczynają sinieć, czasami przechodzi samoistnie, czasami sama muszę się ogrzać wtedy. Kompletnie nie wiem, co może to powodować, mam 18 lat i choruje na cukrzycę typu 1, może to mieć jakieś powiązanie? Problemów z...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy w tek sprawie skonsultować się z lekarzem prowadzącym leczenie cukrzycy, on podejmie decyzję co do ewentualnej dalszej diagnostyki.
Co to może być oraz co tymczasowo stosować?
Wyskoczyła mi mała czerwona plama przy czubku języka, która od paru dni szczypie, do tego pojawił się lekki biały nalot na języku oraz język jest po bokach pofalowany. Aktualnie nie mam jak pójść z tym do lekarza. Dodam, że choruje na cukrzycę, mam problemy hormonalne i...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska celem wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Dawid Luwański
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska celem wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Czy mogłoby to jakoś mocno wpłynąć na moje zdrowie?
Mam cukrzyce typu 1, chciałbym zacząć kuracje testosteronem. Nie dużo chciałbym raz na tydzień podawać sobie niedużą dawkę, abym poczuć się lepiej mentalnie. Badałem kiedyś około roku temu mój stan testosteronu, był niby w górnej normie nie wyższy. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja u endokrynologa.
Daniel Biesiada
lekarz rodzinny
Umów wizytę
wskazana jest konsultacja z endokrynologiem/diabetologiem.
Czy paski do niego nie są refundowane?
Witam. Muszę zmienić glukometr na nowy. Lekarka nie miała ich na liście w systemie do wystawiania recept (jedynie inne tej firmy, które są z nim niestety niekompatybilne). W internecie poza ofertami na Allegro itp. trudno znaleźć konkretne informacje. Czy pozostaje mi zatem tylko zakup za...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy w tej sprawie zwrócić się do lekarza prowadzącego.
Czy jest dla mnie jeszcze jakaś nadzieja? Czy oprócz zdrowej diety i codzienny spacerów mam dodać coś jeszcze?
Około 10 lat temu wykryto u mnie insulinooporność. Byłam wtedy na tyle młoda, że lekarz nie chciał przepisać mi żadnych leków. Dopiero 4 lata temu zaczęłam przyjmować lek na cukrzycę typu 2. Dodatkowo zdiagnozowany wtedy u mnie zespół policystycznych jajników (miesiączka co 6...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Istnieją skuteczne metody leczenia opisanych dolegliwości. Być może należy zmienić specjalistę, a następnie postępować ściśle wg wskazań lekarskich.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Dzień dobry, Rozumiem Pani zaniepokojenie i trudności, z jakimi się Pani boryka. Insulinooporność i zespół policystycznych jajników (PCOS) to schorzenia, które wymagają kompleksowego podejścia, zarówno pod względem dietetycznym, jak i farmakologicznym. Podejście, które Pani dotychczas stosowała – zdrowa dieta i regularna aktywność fizyczna – to bardzo ważne elementy w zarządzaniu tymi schorzeniami. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę Pani sytuację, warto rozważyć bardziej zindywidualizowane podejście terapeutyczne. Nowoczesna farmakoterapia otyłości i insulinooporności oferuje szereg opcji leczenia, które mogą być bardziej skuteczne w przypadku, gdy tradycyjne metody nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Leki te często działają poprzez poprawę wrażliwości na insulinę oraz regulację apetytu i metabolizmu. Również w przypadku PCOS istnieją specyficzne terapie, które mogą regulować cykl menstruacyjny i łagodzić objawy. Warto rozważyć konsultację z ginekologiem, który specjalizuje się w leczeniu PCOS i insulinooporności. Profesjonalista ten może zasugerować optymalną strategię leczenia, uwzględniającą Pani indywidualną sytuację, oraz zaproponować nowoczesne metody leczenia. Leczenie PCOS i zaburzeń metabolicznych powinno być traktowane jako jedność, ponieważ obie te kwestie wzajemnie na siebie wpływają. Proszę pamiętać, że utrata masy ciała i leczenie PCOS to proces, który wymaga czasu i cierpliwości. Niezmiernie ważne jest, aby nie obwiniać się za trudności w osiągnięciu celów terapeutycznych. Proszę pamiętać, aby dbać o wsparcie emocjonalne i ewentualnie skonsultować się z psychologiem, zwłaszcza że wspomniała Pani o wcześniejszych problemach związanych z odżywianiem i stanem psychicznym. Proszę również rozważyć regularne pobieranie wymazów oraz konsultacje z dietetykiem, aby dopasować dietę do Pani aktualnego stanu zdrowia i potrzeb metabolicznych. Indywidualne podejście w leczeniu oraz wsparcie specjalistów mogą znacząco poprawić jakość Pani życia i pomóc w osiągnięciu lepszych wyników terapeutycznych.
Czy w związku z tym lekarz może wystawić zaświadczenie o niezdolności męża do podróżowania?
Mąż od lat choruje na cukrzyce typu 2, ma również zdiagnozowaną retinopatie cukrzycową i nefropatie. Jest cały czas pod stałą opieką lekarską, przyjmuje leki i robi regularne badania. Pół roku temu wykupiliśmy bilety lotnicze na wyjazd wakacyjny - niestety wyniki...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
To jest pytanie do linii lotniczych, nie do lekarzy.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zaświadczenie lekarskie jest konieczne w tej sytuacji, aby przedstawić firmie organizującej przelot. Na tej podstawie podejmą decyzję o zwrocie kosztów , jednak nie wiadomo czy w 100%, to zależy od ich Regulaminu.
Czy ciśnienie 136 na 63 jest w normie?
Mam 70 lat oraz cukrzycę typ 2.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z lekarzem prowadzącym.
Czy po kolejnej insulinie nie spadnie mi za bardzo cukier?
Mam cukrzycę i wziąłem insulinę nocną, a cukier mam po 2 godzinach wynosi 420. Czy powinnam wziąć dodatkową insulinę szybko działająca, żeby obniżyć? 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z lekarzem prowadzącym.
Czy możliwe, że kołatania mają związek ze stresem lub niedoborami witamin?
Raz na jakiś czas doświadczam kołatań serca z jednocześnie niskim pulsem. Odczuwam wówczas silne, mocne uderzenia serca. Kołatania nasilają się w sytuacjach stresowych. Czasami przy odchrząknięciu, kaszlnięciu, sytuacja się normuje. Miałam robione EKG, które wykazało, że wszystko...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u kardiologa.
Karolina Raczyńska
lekarz
Umów wizytę
Z dużym prawdopodobieństwem EKG nie objęło czasowo momentu kiedy było kołatanie. Należy wykonać holter EKG aby wykluczyć napadowe zaburzenia rytmu serca. Dodatkowo warto udać się ponownie do lekarza POZ aby zebrał dokładny wywiad i wykluczył m.in. zaburzenia tarczycy czy niedokrwistość.
Karolina Raczyńska
lekarz
Umów wizytę
Z dużym prawdopodobieństwem EKG nie objęło czasowo momentu kiedy było kołatanie. Należy wykonać holter EKG aby wykluczyć napadowe zaburzenia rytmu serca. Dodatkowo warto udać się ponownie do lekarza POZ aby zebrał dokładny wywiad i wykluczył m.in. zaburzenia tarczycy czy niedokrwistość.
Jaki jest prawidłowy poziom cukru przy cukrzycy ciążowej?
Mam insulinooporność a teraz stwierdzoną cukrzycę ciążową. Wiem, że 1 godzin po posiłku cukier poniżej 140, ale mam pytanie do tej godz. czy cukier może być wyższy? Mam czasem 150 do 180, tak 30 min po posiłku.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja diabetologiczna.
Czy kwalifikuje się na operacje zmniejszenia żołądka?
Ważę 85 kg, mam bmi 33 i cukrzycę. Bolą mnie stawy, gdyż mam pracę stojącą i otyłość brzuszną (mam brzuch jak 9 miesiącu ciąży). Tyje na dietach i środkach odchudzających (jem mało, a tyje).
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska
Sebastian Łaźniak
lekarz
Umów wizytę
wizyta u lekarza rodzinnego , na badania i kontrole.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana wizyta stacjonarna u lekarza POZ oraz u gastroenterologa, wykonanie ukierunkowanych badań.
Sylwester Król
ginekolog - położnik
Umów wizytę
konieczna wizyta stacjonarnie u lekarza rodzinnego.
Wzmożony apetyt i szybkie zmęczenie - czego mogą być objawami?
Bardzo martwię się o mojego chłopaka, co mu może być. On nie chce się badać ani iść do lekarza. Jego objawy to od kilku dni wzmożony apetyt i pragnienie. Boli go głowa, jest zmęczony, często robi sobie drzemki w ciągu dnia. Od kilku dni szybko się męczy, nawet...
Klaudia Ułamek
dietetyk, psychodietetyk
Umów wizytę
Rozumiem, że martwisz się o swojego chłopaka i jego zdrowie. Objawy, które opisujesz, mogą wskazywać na różne choroby, ale niestety, bez dokładnej diagnozy i badań nie można dokładnie określić przyczyny jego dolegliwości. Jednakże, sugerowałabym, abyś zachęciła swojego chłopaka do skonsultowania się z lekarzem, aby móc wykluczyć poważne choroby i zdiagnozować jego stan zdrowia. Wzmożony apetyt, pragnienie, zmęczenie, bóle głowy, drzemki w ciągu dnia, szybkie męczenie się, a także bóle serca i mrowienie w rękach, to objawy, które mogą być związane z cukrzycą, ale również z innymi chorobami, takimi jak choroby tarczycy, niedokrwistość, problemy z sercem i wiele innych. Warto jednak pamiętać, że te same objawy mogą wystąpić również w stresujących sytuacjach i w przypadku braku odpowiedniej ilości snu. Pamiętaj, że dbanie o swoje zdrowie jest bardzo ważne, szczególnie w młodym wieku. Zachęć swojego chłopaka do zrobienia badań i konsultacji z lekarzem, aby móc wykluczyć poważne choroby i ustalić odpowiednie leczenie, jeśli to konieczne. Przypominam, że tylko lekarz może zdiagnozować chorobę, a informacje uzyskane w internecie lub od innych osób, mogą być niewystarczające i mylące. Jeśli Twoje obawy się potwierdzą, to istotne będzie również zwrócenie uwagi na dietę i styl życia Twojego chłopaka, które mogą przyczynić się do poprawy stanu zdrowia. W przypadku podejrzenia cukrzycy, ważne jest przestrzeganie odpowiedniej diety i regularna aktywność fizyczna np. spacery. Mam nadzieję, że Twój chłopak jak najszybciej skonsultuje się z lekarzem i uzyska odpowiednią pomoc medyczną. Pozdrawiam mgr Klaudia Ułamek Dietetyk kliniczny, psychodietetyk Częstochowa oraz online
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Bez badania lekarskiego i poszerzonej diagnostyki jakakolwiek odpowiedź nie jest możliwa.
Jaki wynik badania cukru u 6-latka powinien być wskazaniem do wizyty u lekarza?
Chłopiec 6 lat miał zrobione badanie cukru z urządzenie domowego z palca - wynik wynosił 103. Czy jest to już wskazanie do pójścia do lekarza i zrobienia badań laboratoryjnych czy na razie wystarczy tylko dieta i zmiana trybu życia?
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana konsultacja u pediatry , Należy sobie odpowiedzieć na pytania: Czy badanie było wykonane na czczo i czy było prawidłowo wykonane?
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zapraszam na konsultacje online - przeprowadzimy diagnostykę i wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Od czego zależy wynik glukozy na czczo?
Czy przed badaniem należy zmienić nawyki żywieniowe? Np. jeżeli na codzień jem słodycze lub ciężkie kolacje to jeżeli dzień wcześniej tego nie zrobię, to wynik będzie fałszywie niski? Czy zdrowy organizm powinien sobie poradzić nawet z tym i cukier powinien wyjść w normie? Obawiam się,...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Na badanie laboratoryjne należy zgłosić się na czczo
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Dobrze byłoby wieczorem zjeść lekką kolację i odstęp od jedzenia do badania : 10-12 godzin.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny
Umów wizytę
Na badanie z reguły zgłaszamy się na czczo - zapraszam na konsultacje online - przeprowadzimy diagnostykę i włączymy odpowiednie leczenie - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Zbigniew Walter
internista, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
do pobranie krwi należy się zgłosić na czczo, po lekkiej kolacji w dniu poprzednim
Czy podczas teleporady otrzymam zaświadczenie o przewozie insuliny samolotem?
Czy jest możliwość otrzymania zaświadczenia o przewozie insuliny w samolocie? Insulinę przyjmuję od 15 lat, ale niestety mój lekarz jest niedostępny przez 2 tygodnie i nie może mi wystawić takiego zaświadczenia, a muszę pilne wylecieć w ten weekend na około 5 dni.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Zaświadczenia tego typu wydawane są jedynie w formie papierowej - nie ma możliwości wystawienia go w formie cyfrowej przez co o ile mi wiadomo nie da się go uzyskać na drodze porady zdalnej. Proszę zgłosić się do lekarza na wizytę w gabinecie.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Proszę w tej sprawie skonsultować się z lekarzem, który wypisał receptę na lek.
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
Umów wizytę
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4 Umów wizytę