DDA, czyli Dorosłe Dzieci Alkoholików. Z jakimi problemami się zmagają?

Nadużywanie alkoholu to problem dotykający setek tysięcy rodzin w Polsce. Niestety, zjawisko to niejednokrotnie pozostawia trwały ślad w psychice dzieci wychowujących się w domach, w których opiekunowie zbyt często sięgali po kieliszek. Z jakimi problemami zmagają się w dorosłym życiu?

 

  31 stycznia 2022

DDA, czyli Dorosłe Dzieci Alkoholików. Z jakimi problemami się zmagają?
Spis treści
Kim są DDA? Jak wygląda dzieciństwo DDA? Dziecko we mgle Bohater Maskotka Kozioł ofiarny Trudności, z jakimi zmagają się DDA Czy DDA również zostają alkoholikami? Bliskie relacje Uwypuklone poczucie winy Terapia DDA

Kim są DDA?

 

“Dorosłe Dzieci Alkoholików” to określenie osób pochodzących z rodzin, w których występował problem alkoholowy, lecz nie jest to jednostka chorobowa czy oficjalne zaburzenie. Termin ten to konstrukt pozwalający opisać i usystematyzować trudności, z jakimi zmagają się dorośli, w których rodzinach najbliższe osoby (najczęściej rodzice) nadużywali alkoholu.

 

Jak wygląda dzieciństwo DDA?

 

Dzieci w rodzinie, w której występuje problem alkoholowy odczuwają stały lęk i napięcie, nie wiedzą co się wydarzy - ich poczucie bezpieczeństwa jest znacząco zachwiane. Dominujące jest poczucie samotności, gdyż dzieci te nie dzielą się zwykle ze swoim otoczeniem tym, co dzieje się u nich w domu, ze względu na strach przed odrzuceniem przez rówieśników. Rodzice nie zaspokajają potrzeb miłości i akceptacji swoich dzieci, co skutkuje poważnymi dysfunkcjami emocjonalnymi w dorosłym życiu.

 

W rodzinach, w których występuje alkoholizm, dzieci przyjmują zwykle określone role:

 

Dziecko we mgle

 

Dzieci odgrywające tę rolę są zwykle wycofane i brak im pewności siebie. Z zewnątrz często można stwierdzić iż są smutne, a w stosunku do rówieśników wycofane, najlepiej czują się same, żyją w świecie fantazji.

 

Bohater

 

To zwykle najstarsze dziecko w rodzinie, najmniej uwagi skupia na sobie, a najchętniej zajmuje się wszystkimi wokół. Jest w stanie zrezygnować z ważnych dla siebie celów, aby zająć się młodszym rodzeństwem czy rodzicami. Dzieci takie zazwyczaj nie sprawiają problemów, są wzorowymi uczniami, a swoje emocje i uczucia silnie tłumią.

 

Maskotka

 

Dziecko przyjmujące tę rolę ma poczucie, że to od niego zależy aby utrzymywać dobrą atmosferę w domu, jest ozdobą rodziny. W konfliktach rodzinnych staje się pośrednikiem i podobnie jak w przypadku roli “bohatera”, dba głównie o potrzeby innych.

 

Kozioł ofiarny

 

Dziecko w roli kozła ofiarnego to najczęściej ofiara przemocy, a rodzice obwiniają go o problemy wychowawcze i poniżają. Jednostki wychowywane w takiej atmosferze niejednokrotnie buntują się przeciw zasadom narzuconym przez dorosłych i wcześnie sięgają po używki.

 

Trudności, z jakimi zmagają się DDA

 

Osoby, które dorastały w rodzinie, w której występował problem z alkoholem, w życiu dorosłym zmagają się z różnymi trudnościami, które swój początek miały w dzieciństwie i są spowodowane tym, w jaki sposób były traktowane przez swoich rodziców i na jakie sytuacje były narażone.

 

Czy DDA również zostają alkoholikami?

 

Z badań wynika, że osoby, których rodzice byli uzależnieni od alkoholu są 4 razy bardziej podatne na wykształcenie u siebie alkoholizmu w dorosłym życiu niż ci, którzy wychowywali się w domach, gdzie problem ten nie występował. Z kolei wnukowie alkoholików na ten sam problem narażone są 3 razy bardziej. Należy pamiętać, iż mamy tu do czynienia z większym prawdopodobieństwem, a nie pewnym związkiem przyczynowo-skutkowym.

 

Bliskie relacje

 

Osoby, które wychowywały się w rodzinach alkoholowych w dorosłym życiu często narażone są na trudności w obszarze funkcjonowania w bliskich relacjach z innymi ludźmi. Samotność, której doświadczyły w dzieciństwie może przekładać się na strach przed odrzuceniem, mimo pragnienia bycia kochanym. Jako, że pierwszy i najważniejszy związek uczuciowy w życiu takich osób nauczył ich, iż ludzie, którzy są dla nich ważni i których kochają mogą ich zranić i porzucić, obawiają się oni zbliżenia do innych. Poczuciu temu towarzyszy zwykle niska samoocena, marginalizowanie własnych potrzeb oraz trudności w wyrażaniu i okazywaniu emocji.

 

Wstyd jakiego doświadczają dzieci osób uzależnionych, może w życiu dorosłym doprowadzić trudności z “otwarciem się” przed drugą osobą, towarzyszy im ciągłe poczucie odrzucenia. W psychice takich ludzi dominuje przekonanie o tym, iż skoro nie były ważne dla najbliższych osób, to znaczy że są bezwartościowe i niewarte przyszłych relacji.

 

DDA mają także trudności z zaufaniem. Zwykle nikomu bezgranicznie nie ufają, gdyż obawiają się, że osoba ta wykorzysta ich słabości i doznają zranienia.

 

Uwypuklone poczucie winy

 

Osoba, która w dzieciństwie doświadczyła niestabilnej więzi z rodzicami i ciągłego odrzucania, prawdopodobnie w przyszłości będzie próbowała udowodnić, że jest cokolwiek warta. U jednostek takich niejednokrotnie rozwija się niezdrowa ambicja i pracoholizm, czemu towarzyszą samokrytycyzm i niskie poczucie własnej wartości. Dodatkowo, trudność sprawia im wyrażanie uczuć i egzekwowanie swoich praw, co wydaje się być pokłosiem nadmiernego poczucia winy.

 

Terapia DDA

 

Mimo, iż osoby wychowywane w domu z problemem alkoholowym narażone są na trudności emocjonalne, nie każda z nich będzie potrzebowała pomocy psychologa. Pamiętajmy, iż DDA nie jest określeniem stricte medycznym, nie istnieje więc określony schemat leczenia. Jednak większość ludzi, którzy wykształcili cechy DDA w celu pokonania trudności, z którymi sobie nie radzą, tj. zwiększone napięcie emocjonalne, smutek, lęki, obniżone poczucie własnej wartości jest zachęcana do skorzystania z pomocy psychologa.

 

Celem terapii jest zrozumienie trudnych doświadczeń i wyciągnięcie z nich niezbędnych wniosków, które umożliwią wprowadzenie pożądanych zmian w funkcjonowaniu emocjonalnym.

 

Z konsultacji psychologicznej możesz skorzystać online, bez konieczności wychodzenia z domu. Możliwość ta skraca czas oczekiwania na wizytę, a wielu pacjentów docenia, iż odbywa ją w domowym zaciszu. Jeśli odczuwasz ostatnio obniżenie nastroju, wzmożoną nerwowość, problemy ze snem, narastający niepokój czy lęk, być może to dobry czas na skorzystanie z pomocy psychologa. Pamiętaj, że sięganie po profesjonalną pomoc jest przejawem troski o własne zdrowie.

Najnowsze pytania pacjentów
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
5.00 / 73 opinie
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
4.99 / 9943 opinie
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
4.90 / 1818 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.79 / 647 opinii