1. Artykuły
  2. DDA, czyli Dorosłe Dzieci Alkoholików. Z jakimi problemami się zmagają?

DDA, czyli Dorosłe Dzieci Alkoholików. Z jakimi problemami się zmagają?

Nadużywanie alkoholu to problem dotykający setek tysięcy rodzin w Polsce. Niestety, zjawisko to niejednokrotnie pozostawia trwały ślad w psychice dzieci wychowujących się w domach, w których opiekunowie zbyt często sięgali po kieliszek. Z jakimi problemami zmagają się w dorosłym życiu?

DDA, czyli Dorosłe Dzieci Alkoholików. Z jakimi problemami się zmagają?
Spis treści
Kim są DDA? Jak wygląda dzieciństwo DDA? Dziecko we mgle Bohater Maskotka Kozioł ofiarny Trudności, z jakimi zmagają się DDA Czy DDA również zostają alkoholikami? Bliskie relacje Uwypuklone poczucie winy Terapia DDA

Kim są DDA?

 

“Dorosłe Dzieci Alkoholików” to określenie osób pochodzących z rodzin, w których występował problem alkoholowy, lecz nie jest to jednostka chorobowa czy oficjalne zaburzenie. Termin ten to konstrukt pozwalający opisać i usystematyzować trudności, z jakimi zmagają się dorośli, w których rodzinach najbliższe osoby (najczęściej rodzice) nadużywali alkoholu.

 

Jak wygląda dzieciństwo DDA?

 

Dzieci w rodzinie, w której występuje problem alkoholowy odczuwają stały lęk i napięcie, nie wiedzą co się wydarzy - ich poczucie bezpieczeństwa jest znacząco zachwiane. Dominujące jest poczucie samotności, gdyż dzieci te nie dzielą się zwykle ze swoim otoczeniem tym, co dzieje się u nich w domu, ze względu na strach przed odrzuceniem przez rówieśników. Rodzice nie zaspokajają potrzeb miłości i akceptacji swoich dzieci, co skutkuje poważnymi dysfunkcjami emocjonalnymi w dorosłym życiu.

 

W rodzinach, w których występuje alkoholizm, dzieci przyjmują zwykle określone role:

 

Dziecko we mgle

 

Dzieci odgrywające tę rolę są zwykle wycofane i brak im pewności siebie. Z zewnątrz często można stwierdzić iż są smutne, a w stosunku do rówieśników wycofane, najlepiej czują się same, żyją w świecie fantazji.

 

Bohater

 

To zwykle najstarsze dziecko w rodzinie, najmniej uwagi skupia na sobie, a najchętniej zajmuje się wszystkimi wokół. Jest w stanie zrezygnować z ważnych dla siebie celów, aby zająć się młodszym rodzeństwem czy rodzicami. Dzieci takie zazwyczaj nie sprawiają problemów, są wzorowymi uczniami, a swoje emocje i uczucia silnie tłumią.

 

Maskotka

 

Dziecko przyjmujące tę rolę ma poczucie, że to od niego zależy aby utrzymywać dobrą atmosferę w domu, jest ozdobą rodziny. W konfliktach rodzinnych staje się pośrednikiem i podobnie jak w przypadku roli “bohatera”, dba głównie o potrzeby innych.

 

Kozioł ofiarny

 

Dziecko w roli kozła ofiarnego to najczęściej ofiara przemocy, a rodzice obwiniają go o problemy wychowawcze i poniżają. Jednostki wychowywane w takiej atmosferze niejednokrotnie buntują się przeciw zasadom narzuconym przez dorosłych i wcześnie sięgają po używki.

 

Trudności, z jakimi zmagają się DDA

 

Osoby, które dorastały w rodzinie, w której występował problem z alkoholem, w życiu dorosłym zmagają się z różnymi trudnościami, które swój początek miały w dzieciństwie i są spowodowane tym, w jaki sposób były traktowane przez swoich rodziców i na jakie sytuacje były narażone.

 

Czy DDA również zostają alkoholikami?

 

Z badań wynika, że osoby, których rodzice byli uzależnieni od alkoholu są 4 razy bardziej podatne na wykształcenie u siebie alkoholizmu w dorosłym życiu niż ci, którzy wychowywali się w domach, gdzie problem ten nie występował. Z kolei wnukowie alkoholików na ten sam problem narażone są 3 razy bardziej. Należy pamiętać, iż mamy tu do czynienia z większym prawdopodobieństwem, a nie pewnym związkiem przyczynowo-skutkowym.

 

Bliskie relacje

 

Osoby, które wychowywały się w rodzinach alkoholowych w dorosłym życiu często narażone są na trudności w obszarze funkcjonowania w bliskich relacjach z innymi ludźmi. Samotność, której doświadczyły w dzieciństwie może przekładać się na strach przed odrzuceniem, mimo pragnienia bycia kochanym. Jako, że pierwszy i najważniejszy związek uczuciowy w życiu takich osób nauczył ich, iż ludzie, którzy są dla nich ważni i których kochają mogą ich zranić i porzucić, obawiają się oni zbliżenia do innych. Poczuciu temu towarzyszy zwykle niska samoocena, marginalizowanie własnych potrzeb oraz trudności w wyrażaniu i okazywaniu emocji.

 

Wstyd jakiego doświadczają dzieci osób uzależnionych, może w życiu dorosłym doprowadzić trudności z “otwarciem się” przed drugą osobą, towarzyszy im ciągłe poczucie odrzucenia. W psychice takich ludzi dominuje przekonanie o tym, iż skoro nie były ważne dla najbliższych osób, to znaczy że są bezwartościowe i niewarte przyszłych relacji.

 

DDA mają także trudności z zaufaniem. Zwykle nikomu bezgranicznie nie ufają, gdyż obawiają się, że osoba ta wykorzysta ich słabości i doznają zranienia.

 

Uwypuklone poczucie winy

 

Osoba, która w dzieciństwie doświadczyła niestabilnej więzi z rodzicami i ciągłego odrzucania, prawdopodobnie w przyszłości będzie próbowała udowodnić, że jest cokolwiek warta. U jednostek takich niejednokrotnie rozwija się niezdrowa ambicja i pracoholizm, czemu towarzyszą samokrytycyzm i niskie poczucie własnej wartości. Dodatkowo, trudność sprawia im wyrażanie uczuć i egzekwowanie swoich praw, co wydaje się być pokłosiem nadmiernego poczucia winy.

 

Terapia DDA

 

Mimo, iż osoby wychowywane w domu z problemem alkoholowym narażone są na trudności emocjonalne, nie każda z nich będzie potrzebowała pomocy psychologa. Pamiętajmy, iż DDA nie jest określeniem stricte medycznym, nie istnieje więc określony schemat leczenia. Jednak większość ludzi, którzy wykształcili cechy DDA w celu pokonania trudności, z którymi sobie nie radzą, tj. zwiększone napięcie emocjonalne, smutek, lęki, obniżone poczucie własnej wartości jest zachęcana do skorzystania z pomocy psychologa.

 

Celem terapii jest zrozumienie trudnych doświadczeń i wyciągnięcie z nich niezbędnych wniosków, które umożliwią wprowadzenie pożądanych zmian w funkcjonowaniu emocjonalnym.

 

Z konsultacji psychologicznej możesz skorzystać online, bez konieczności wychodzenia z domu. Możliwość ta skraca czas oczekiwania na wizytę, a wielu pacjentów docenia, iż odbywa ją w domowym zaciszu. Jeśli odczuwasz ostatnio obniżenie nastroju, wzmożoną nerwowość, problemy ze snem, narastający niepokój czy lęk, być może to dobry czas na skorzystanie z pomocy psychologa. Pamiętaj, że sięganie po profesjonalną pomoc jest przejawem troski o własne zdrowie.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
depresja, psychiatra, lekarz rodzinny
Depresja i traumatyczne dzieciństwo - jak sobie pomóc?
Witam, mam 23 lata. Mialam traumatyczne dzieciństwo oraz dalszą przeszłość, cierpię na...
2022-08-26 08:56:11
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Konieczna jest stała opieka zarówno psychiatry jak i psychologa, włączenie leczenia. Doraźnie można skorzystać z dostępnych bezpłatnych linii konsultacyjnych. Dodatkowo wskazane są kontrolne badania zarówno laboratoryjne jak i obrazowe typu usg, rtg, badania endoskopowe.
Beata Lipska
psycholog, terapeuta
Umów wizytę
Sugerowana konsultacja z psychiatrą i objęcie opieką oraz skierowanie na terapię i praca z psychoterapeutą.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja psychiatryczna.
psychiatra, padaczka, psycholog
Jak należy odstawiać alkohol, żeby dojść do abstynencji bez napadów padaczkowych?
Syn nie chce poddać się terapii, a miał już napad. Ze strachu przed następnym napadem...
2022-01-15 11:53:07
Sylwester Król
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Należy skierować się się oddziału uzależnień
Tomasz Szalewski
lekarz, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Oddział leczenia uzależnień
Natalia Osika
lekarz, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Zalecane podjęcie leczenia na Oddziale Leczenia Uzależnień
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
4.91 / 517 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.91 / 146 opinii
Sylwia Dżaman
lekarz
4.99 / 269 opinii
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 11034 opinie
Umów wizytę