1. Artykuły
  2. Choroba Alzheimera - jak powstaje?

Choroba Alzheimera - jak powstaje?

W przebiegu choroby Alzheimera dochodzi do degeneracji neuronów cholinergicznych w ośrodkowym układzie nerwowym, a dolegliwość ta to najczęstsza przyczyna otępienia u osób po 65. roku życia. Według badań statystycznych w Polsce cierpi na nią ponad 200 tysięcy osób, a zapadalność podwaja się co niecałe 5 lat po 65. rż.

Choroba Alzheimera - jak powstaje?
Spis treści
Czym jest choroba Alzheimera? Przyczyny choroby Alzheimera Objawy choroby Alzheimera Stadium łagodne Stadium umiarkowane Stadium zaawansowane Leczenie choroby Alzheimera Zapobieganie chorobie Alzheimera Jak lekarz stawia diagnozę?

Czym jest choroba Alzheimera?

 

Dolegliwość ta należy do grupy chorób neurodegeneracyjnych ośrodkowego układu nerwowego, w której dochodzi do zwyrodnień w OUN prowadzących do znacznego i postępującego zmniejszenia komfortu życia pacjenta. W przebiegu choroby Alzheimera w mózgu odkłada się patologiczne białko, tzw. beta-amyloid, co prowadzi do śmierci neuronów i zaburza prawidłowe funkcjonowanie. Uszkodzone zostają głównie neurony cholinergiczne unerwiające korę czołową i hipokamp, które to obszary odpowiadają za pamięć i myślenie twórcze.

 

arrow ADD. Dlaczego nie mogę się skupić? Na deficyty uwagi cierpią nie tylko dzieci
arrow Już to widziałem. Czym jest zjawisko déjà vu?
arrow HaloDoctor patronem kongresu poświęconego medycynie sportowej
arrow Napięciowy ból głowy. Większość z nas doświadcza go przynajmniej raz w życiu
arrow Wirus HPV. Czy mężczyźni powinni się badać na obecność wirusa HPV?
arrow Angina. Dlaczego nie należy jej lekceważyć?

Przyczyny choroby Alzheimera

 

Dokładna przyczyna ujawnienia się choroby Alzheimera nie jest znana, uważa się jednak, że tylko 5% zachorowań może wynikać ze skłonności genetycznych. Znane są jednak czynniki ryzyka, które zwiększają prawdopodobieństwo zapadnięcia na chorobę Alzheimera:

 

  • wiek,
  • płeć żeńska,
  • jakikolwiek zespół otępienny w rodzinie (ryzyko zwiększone 2-krotnie),
  • cukrzyca typu 2,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • niewydolność serca,
  • niska aktywność fizyczna,
  • brak kontaktów społecznych,
  • poziom wykształcenia.

 

W przypadku choroby Alzheimera występującej rodzinnie, pierwsze symptomy pojawiają się stosunkowo wcześnie, bo już przed 60. rokiem życia i postępują szybciej. Jak do tej pory, zlokalizowano 3 geny, które odpowiedzialne są za rozwój choroby.

 

Objawy choroby Alzheimera

 

Objawy towarzyszące chorobie Alzheimera mają zwykle charakter narastający, a jej przebieg dzielimy na 3 stadia:

 

Stadium łagodne

 

Początkowe stadium choroby Alzheimera charakteryzuje się następującymi objawami:

 

  • obniżenie sprawności procesów mentalnych,
  • stopniowa zmiana osobowości,
  • zaburzenia pamięci (częste gubienie przedmiotów),
  • zagubienie w czasie (częste pytanie o aktualną datę),
  • zaburzenia wzrokowo-przestrzenne),
  • apatia i przygnębienie,
  • myśli samobójcze,
  • trudność w nawiązywaniu kontaktu z innymi ludźmi,
  • spadek pewności siebie,
  • osłabienie zainteresowań,
  • nadmierna wesołość w nieodpowiednich sytuacjach.

 

Przykłady zachowań:

 

  • zapominanie o przekazaniu ważnych informacji,
  • trudności w nauczeniu się obsługi nowych sprzętów użytku codziennego (np. piekarnik),
  • problemy z odtworzeniem zdarzeń sprzed kilku godzin,
  • powtarzanie tego samego tematu w trakcie jednej rozmowy,
  • zapominanie słów.

 

Stadium umiarkowane

 

W drugim stadium choroby Alzheimera poza pogłębianiem się objawów występujących w stadium początkowym, pojawiają się symptomy takie jak:

 

  • agresja słowna (bywa też, że fizyczna),
  • nagłe wybuchy złości,
  • urojenia (dotyczą często poczucia zagrożenia fizycznego, okradania),
  • trudności w rozpoznawaniu członków rodziny,
  • senność w dzień i zwiększona aktywność w nocy,
  • nadmierny apetyt (chory często gryzie i żuje przy tym różne przedmioty, niekoniecznie jadalne).

 

W tym stadium choroby pacjent wymaga stałej opieki i pomocy w podstawowych czynnościach, tj. jedzenie posiłków, ubieranie się czy kąpiel.

 

Stadium zaawansowane

 

W ostatnim stadium choroby u pacjentów ujawniają się:

 

  • spowolnienie ruchowe,
  • wzrost napięcia mięśniowego,
  • nietrzymanie moczu i stolca,
  • utrata kontroli nad własnym ciałem,
  • problemy z rozpoznaniem własnego odbicia w lustrze,
  • trwałe unieruchomienie w łóżku.

 

Najbardziej charakterystycznymi objawami dla choroby Alzheimera są afazja, apraksja i agnozja:

 

  • afazja - polega na zaburzeniach mowy, które to dotyczą mówienia, rozumienia, czytania, pisania i liczenia,
  • apraksja - upośledzenie precyzyjnych, celowych ruchów, które wymagają zapamiętania podstawowych umiejętności i kolejności ich wykonania,
  • agnozja - zaburzona zdolność rozpoznawania znanych elementów otoczenia (rozpoznawanie twarzy, gestów, barw).

 

Leczenie choroby Alzheimera

 

Ze względu na brak wystarczającej ilości informacji dotyczących przyczyn powstawania choroby Alzheimera, możliwe jest wyłącznie leczenie objawowe. Większość leków stosowanych w tej dolegliwości to inhibitory cholinesterazy mózgowej, podawanie ich w sposób ciągły i długotrwały umożliwia znaczne złagodzenie objawów i opóźnienie neurodegeneracji.

 

Stosuje się:

 

  • donepezil - swoisty odwracalny inhibitor cholinesterazy mózgowej,
  • rywastygminę - inhibitor pseudonieodwracalny acetylocholinoesterazy,
  • galantaminę - wybiórczy, kompetycyjny inhibitor cholinesterazy, a także agonista receptorów N.

 

Dostępna jest także memantyna, która działa w nieco odmiennym mechanizmie. Jest zależnym od potencjału, niekompetytywnym antagonistą receptorów NMDA, przez co blokuje efekty patologicznie zwiększonego stężenia glutaminianu.

 

Należy jednak pamiętać, że przyjmowanie leków jest tylko częścią leczenia choroby Alzheimera. Skuteczność w łagodzeniu zaburzeń wykazują terapie psychologiczne, tj.:

 

  • kognitywna (trenowanie pamięci i orientacji w rzeczywistości),
  • reminiscencyjna (wywoływanie wspomnień),
  • zajęciowa,
  • środowiskowa.

 

Zapobieganie chorobie Alzheimera

 

Zapobieganie chorobie Alzheimera czy zmniejszenie nasilenia objawów jeśli wystąpi ona w przyszłości, opiera się głównie na ograniczaniu narażenia na czynniki ryzyka tej choroby:

 

  • wysiłek umysłowy: np. wyższe wykształcenie lub praca wymagająca wysiłku umysłowego - zwiększony potencjał mózgu ma większe możliwości kompensacji zaburzeń poznawczych,
  • regularny wysiłek fizyczny: 3 lub więcej razy w tygodniu, o większym nasileniu niż chodzenie,
  • właściwa dieta: w kontekście chorób układu sercowo-naczyniowego i cukrzycy typu 2, które są czynnikami ryzyka choroby Alzheimera.

 

Jak lekarz stawia diagnozę?

 

Podstawą w rozpoznaniu choroby Alzheimera jest wywiad z pacjentem i osobami z jego otoczenia (w tym testy psychologiczne oceniające funkcje poznawcze) oraz badanie fizykalne, zwłaszcza badanie neurologiczne.

 

Na konsultację z neurologiem możesz umówić się bez wychodzenia z domu, korzystając z udogodnień oferowanych przez platformę haloDoctor.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
lekarz rodzinny
Jak pomóc mamie w wieku 78 lat, która jest nerwowa, wystraszona i mało je?
Proszę o informację, czy w ramach teleporady uzyskam jakiejś porady jak pomóc swojej...
05.09.2022
Wskazana byłaby wizyta lekarza w warunkach stacjonarnych (np. wizyta domowa) z możliwością zbadania mamy, a następnie zlecenia kontrolnych badań (należy wykluczyć nieprawidłowości w bad.lab. mogące dawać zaburzenia zachowania) i konsultacji specjalistycznych (np.neurologicznej).
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazana byłaby wizyta lekarza w warunkach stacjonarnych (np. wizyta domowa) z możliwością zbadania mamy, a następnie zlecenia kontrolnych badań (należy wykluczyć nieprawidłowości w bad.lab. mogące dawać zaburzenia zachowania) i konsultacji specjalistycznych (np.neurologicznej).
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Proszę umówić wizytę domową dla mamy.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Proponuje zlecić dodatkową diagnostykę - zapraszam na konsultacje - zbierzemy dokładniejszy wywiad - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Woźniak Jakub
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Wskazane bezpośrednie badanie pacjentki np w ramach wizyty domowej.
depresja
Depresja i problemy z pamięcią
Mam 18 lat, a na depresję choruję od około 3. Przyzwyczaiłam się do problemów z pamięcią i...
02.08.2021
Proszę o konsultację z internistą i psychiatrą w celu diagnostyki i rozpoczęcia leczenia depresji. Jest możliwość skorzystania z porady na bezpłatnej infolinii 800 70 2222 - Linia wsparcia dla osób w stanie kryzysu psychicznego Jest linią całodobową i bezpłatną dla osób dzwoniących.
Beata Lipska
psycholog, terapeuta
Umów wizytę
Proszę o konsultację z internistą i psychiatrą w celu diagnostyki i rozpoczęcia leczenia depresji. Jest możliwość skorzystania z porady na bezpłatnej infolinii 800 70 2222 - Linia wsparcia dla osób w stanie kryzysu psychicznego Jest linią całodobową i bezpłatną dla osób dzwoniących.
neurolog, zaburzenia pamięci
Problemy z koncentracją i pamięcią - jak sprawdzić czy nie doszło do poważniejszego urazu?
Kilka dni temu zostałam pobita w głowę. Od tego czasu, poza punktowymi bólami zauważyłam...
01.04.2021
Wskazana pilna wizyta na SOR. Być może będzie potrzeba wykonania TK głowy.
Dariusz Jasonek
lekarz
Umów wizytę
Wskazana pilna wizyta na SOR. Być może będzie potrzeba wykonania TK głowy.
Katarzyna Lorentz-Nejno
lekarz rehabilitacji medycznej, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Trzeba wykonać badanie obrazowe głowy i pilnie zgłosić się do neurologa.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Zalecam pilną wizytę w szpitalu - SOR celem wykonania CT głowy.
zaburzenia pamięci
Problem z pamięcią krótkotrwałą. Co robić?
Zauważyłam u siebie problem z pamięcią, która dotyczy czynności wykonanej dosłownie w ostatniej...
19.01.2021
Witam bardzo serdecznie. Trudno określić bez wywiadu, najprawdopodobniej przyczyną jest stres, który skutecznie blokuje hipokamp oraz funkcje płata czołowego. Jeśli problem będzie się pogarszał a lekarze nie znajdą przyczyny proszę zadbać o jelita. Z Poważaniem Tomasz Kozieja
proszę z tym problemem zgłosić się do poradni neurologicznej lub zaburzeń pamięci
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Brakuje podstawowej informacji w jakim jest Pani wieku.
Witam bardzo serdecznie. Trudno określić bez wywiadu, najprawdopodobniej przyczyną jest stres, który skutecznie blokuje hipokamp oraz funkcje płata czołowego. Jeśli problem będzie się pogarszał a lekarze nie znajdą przyczyny proszę zadbać o jelita. Z Poważaniem Tomasz Kozieja
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 13416 opinii
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
4.95 / 77 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.96 / 475 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę