1. Artykuły
  2. Ból ucha u dziecka. Laryngolog: jak się przed nim chronić?

Ból ucha u dziecka. Laryngolog: jak się przed nim chronić?

Ból ucha u dziecka to jeden z najczęstszych powodów wizyt małych pacjentów u laryngologa. Czy można uchronić przed nim naszą pociechę? - Nie całkowicie, ale można podjąć szereg kroków, aby zminimalizować częstość jego występowania - mówi laryngolog, dr n. med. Marta Bembnowska-Zelek. I przestrzega, aby nigdy nie ignorować bólu ucha u dziecka.

Ból ucha u dziecka. Laryngolog: jak się przed nim chronić?
Spis treści
Jak rozpoznać ból ucha u dziecka? Jakie są przyczyny bólu ucha u dziecka? Konieczne szczegółowe badania Kiedy ból ucha jest problemem nawracającym? Ból ucha u dziecka. Jak go uniknąć?

Jak rozpoznać ból ucha u dziecka?

 

Jakie są objawy bólu ucha u dziecka? Nasz ekspert Marta Bembnowska-Zelek wylicza:

 

Starsze dzieci zwykle zgłaszają dolegliwości bólowe rodzicom czy opiekunom i opisują charakter i dokładne umiejscowienie bólu, natomiast u młodszych dzieci objawy sugerujące ból ucha to m.in.: niepokój, drażliwość płaczliwość, niespokojny sen, wybudzanie w nocy ze snu, niechęć do ssania, do jedzenia, ból brzuszka, wymioty.

 

Jeśli dziecko nie potrafi jeszcze zakomunikować w jasny sposób, że coś mu dolega, wówczas na ból ucha może wskazywać niepokojące zachowanie dziecka: trzymanie za uszko, ból przy dotyku uszka, różnego rodzaju wydzielina wypływająca z uszka, obrzęk okolicy ucha, niedosłuch.

 

Dziecko może gorączkować, bólowi ucha często towarzyszy katar i przytkanie nosa, czasami występują nudności, wymioty, zawroty głowy - tłumaczy laryngolog.

arrow Jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci? Psychoonkolog: nie warto tego odwlekać
arrow Długie karmienie piersią. Położna, pediatra: dlaczego tak, dlaczego nie
arrow Przebodźcowanie. Psycholog: im mniej czynności na raz, tym lepiej
arrow 8 najczęstszych błędów wychowawczych. Psycholog: niekiedy staramy się za bardzo
arrow Co na wigilię dla dzieci? Dietetyk: tego nie serwuj
arrow Dziecko moczy się w nocy. Kiedy do lekarza?

Jakie są przyczyny bólu ucha u dziecka?

 

Ból ucha jest jedynie objawem, a przyczyn może być bardzo wiele.

 

Możemy wyróżnić ból związany ze schorzeniami samego ucha, czyli otalgię pierwotną, bądź ból, który może mieć charakter wtórny, wówczas jest on przeniesiony do ucha z innych narządów głowy i szyi - wyjaśnia Marta Bembnowska-Zelek.

 

I jak dodaje:

 

U dzieci zdecydowanie częściej występuje otalgia pierwotna i jest ona przede wszystkim skutkiem ostrego zapalenia ucha środkowego.

 

Do innych często występujących przyczyn bólu ucha u dzieci należą:

  • zapalenie ucha zewnętrznego, krwiaki małżowiny usznej,
  • czop woskowinowy,
  • urazy głowy, ucha zewnętrznego czy środkowego,
  • ciało obce w uchu,
  • zaostrzenie przewlekłego stanu zapalnego,
  • urazy ciśnieniowe ucha,
  • rzadko nowotwory, guzy ucha zewnętrznego czy środkowego.

 

Schorzenia mogące natomiast wywoływać otalgię wtórną u dzieci to m.in.: ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych, zapalenia i choroby jamy ustnej, zaawansowana próchnica, wyrzynanie się zębów trzonowych, zapalenie ślinianek, urazy gardła, schorzenia stawu skroniowo – żuchwowego.

 

Konieczne szczegółowe badania

 

Jak zauważa nasz ekspert, ból ucha to objaw, który powinien być sygnałem, że dzieje się coś niepokojącego w organizmie i nigdy nie powinien być ignorowany.

 

Chociaż może to być przejściowe, niewielkie pobolewanie, które niebawem samo ustąpi, związane np. z wyrzynaniem się zębów trzonowych, drobnym urazem skóry przewodu słuchowego, bądź zaostrzeniem wysiękowego zapalenia ucha, to zdarza się również, że dyskretny ból może towarzyszyć ostremu ropnemu zapaleniu ucha lub bardzo poważnym przewlekłym zmianom zapalnym czy nowotworowym.

 

Laryngolog podkreśla jak istotne jest, aby zawsze zebrać szczegółowy wywiad chorobowy i wykonać badanie otoskopowe, a także pełne badanie laryngologiczne z dokładną oceną nosa, nosogardła, jamy ustnej, gardła i krtani.

 

Nieleczony ból ucha może prowadzić do niebezpiecznych powikłań.

 

W przypadku zaniechania szczegółowego badania laryngologicznego można przeoczyć poważne stany chorobowe, które mogą doprowadzić do groźnych powikłań, takich jak: stany zapalne ucha zewnętrznego, środkowego, zapalenie wyrostka sutkowatego, zapalenie błędnika, niedowład nerwu twarzowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zakrzepica czy ropnie mózgu bądź powikłania związane z innymi narządami głowy i szyi wywołującymi ból ucha - wylicza Marta Bembnowska-Zelek.

 

Kiedy ból ucha jest problemem nawracającym?

 

Ból ucha u dziecka może wystąpić incydentalnie lub może mieć tendencję do nawrotów w zależności od przyczyny.

 

W przypadku zalegania ciała obcego w uchu mamy do czynienia najczęściej z jednorazowym epizodem i po jego usunięciu dolegliwości zwykle mijają bezpowrotnie. Jeśli natomiast ból ucha związany jest przewlekłym procesem zapalnym jak np. w wysiękowym lub perlakowym zapaleniu ucha, wówczas problem może nawracać - zauważa nasz ekspert.

 

Jak przebiega leczenie bólu ucha? To zależy od jego przyczyny.

 

Jeśli jest on wynikiem np. zalegania woskowiny czy ciała obcego, należy oczyścić przewód słuchowy,  usunąć ciało obce. W przypadku toczącego się procesu zapalnego w obrębie gardła, migdałków czy samego ucha, najczęściej stosuje się leczenie przeciwzapalne i przeciwbólowe, w niektórych przypadkach konieczna jest antybiotykoterapia, leki douszne, bądź donosowe, z kolei ból ucha wywołany przewlekłym procesem zapalnym lub guzem, nowotworem wymaga zwykle leczenia operacyjnego - tłumaczy laryngolog.

 

Ból ucha u dziecka. Jak go uniknąć?

 

Nasz ekspert przyznaje, że nie ma możliwości, żeby całkowicie uchronić dziecko przed bólem ucha. Można jednak podjąć szereg  kroków, aby zminimalizować częstość jego występowania.

 

W związku z tym, iż najczęstszą przyczyną bólu ucha u dziecka jest zapalenie ucha środkowego, należy przede wszystkim zapobiegać infekcjom górnych dróg oddechowych, których skutkiem jest katar i niedrożność trąbki słuchowej. Zatem utrzymanie drożności nosa i systematyczna toaleta nosa ma kluczowe znaczenie w aspekcie profilaktyki chorób uszu, podobnie jak stymulowanie odporności dziecka czy szczepienia ochronne - podkreśla.

 

Istotne znaczenie ma również ubieranie dziecka stosownie do warunków atmosferycznych. Nie tylko ważna jest ciepła odzież, która ochroni przed chłodną aurą, ale także nieprzegrzewanie dziecka. 

 

Należy pamiętać, że palenie tytoniu, zarówno czynne jak i bierne oraz sztuczne karmienie ma niekorzystny wpływ na choroby ucha środkowego. Warto podkreślić istotę karmienia piersią przez pierwsze miesiące życia dziecka.

 

Trzeba również uważać na czyszczenie ucha patyczkami kosmetycznymi.

 

Delikatne oczyszczanie samego wejścia do przewodu nie powoduje negatywnych następstw, jednak głębsze oczyszczanie może sprzyjać ugniataniu woskowiny w przewodzie, co skutkuje powstaniem korka/czopu woskowinowego i może zatkać ucho lub dodatkowo przyczynić się do zapalenia przewodu słuchowego - uczula Marta Bembnowska-Zelek.

 

Zdarza się również, że przypadkowo podczas badania laryngologicznego można znaleźć ciało obce w uchu (zwykle mały klocek lego, drobna kulka, koralik itp.). Należy zwracać więc szczególną uwagę i kontrolować czym bawią się młodsze dzieci.

 

Ponadto przekłuwanie uszu małym dzieciom powinno być przemyślaną i odpowiedzialną decyzją rodziców i opiekunów, gdyż urazy małżowiny usznej spowodowane pociągnięciem lub zerwaniem kolczyka nie należą do rzadkości.

 

Nasz ekspert zauważa jak niebagatelne znaczenie ma również dieta z ograniczeniem spożywania węglowodanów i mleka krowiego, które skutkują  nadmiarem śluzu.

 

Z kolei w grupie najmłodszych dzieci bardzo istotne znaczenie ma prawidłowa pozycja podczas karmienia dziecka piersią czy butelką oraz odbijanie dziecka po karmieniu, by zapobiec ulewaniu pokarmu, przedostaniu się go przez trąbkę słuchową do ucha środkowego, co sprzyja zapaleniu ucha - mówi laryngolog.

 

I podkreśla:

 

Każdy ból ucha zgłaszany przez dziecko, który nie przechodzi po lekach przeciwbólowych lub nawraca, czy też powoduje inne dodatkowe dolegliwości, a także zachowanie dziecka mogące sugerować ból ucha, zawsze wymaga konsultacji i dokładnego badania laryngologicznego.

Marta Bembnowska-Zelek laryngolog, laryngolog dziecięcy 5.00 / 2 opinie artykuły 1 artykuł więcej informacji Umów e‑wizytę więcej informacji

Laryngolog, laryngolog dziecięcy. Jest absolwentką studiów medycznych na Wydziale Lekarskim Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Pracuje na Oddziale Otolaryngologii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Rybniku. Posiada wieloletnie doświadczenie w leczeniu dorosłych i dzieci. Specjalizuje się w diagnozowaniu i leczeniu chorób uszu, nosa, zatok przynosowych, jamy ustnej, gardła, krtani i gruczołów ślinowych. 
W 2016 roku otrzymała tytuł doktora nauk medycznych. Jest uczestnikiem licznych kursów, szkoleń, sympozjów i kongresów, zarówno w Polsce, jak i za granicą. 

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
laryngolog, internista, lekarz rodzinny
Szumy w uszach - czy mogą być spowodowane przez mezoterapię?
Od 3-4 tygodni mam problem z szumami w uszach. W lewym uchu słysze szum przez cały czas i jest on...
25.01.2023
Trudno jednoznacznie stwierdzić iż zabieg mezoterapii są przyczyną tych dolegliwości. W pierwszej kolejności rozważyć proszę konsultację laryngologiczną celem poszerzenia diagnostyki.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Trudno jednoznacznie stwierdzić iż zabieg mezoterapii są przyczyną tych dolegliwości. W pierwszej kolejności rozważyć proszę konsultację laryngologiczną celem poszerzenia diagnostyki.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Proszę skontaktować się z lekarzem prowadzącym
laryngolog, internista, lekarz rodzinny
Stan podgorączkowy po zakończeniu antybiotykoterapii.
28.12.22 obudziłem się z zawrotami głowy. Na następny dzień pojawił się stan podgorączkowy 37...
10.01.2023
Zapraszam na konsultacje online - przeprowadzimy diagnostykę i włączymy odpowiednie leczenie - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana konsultacja u otolaryngologa, a w przypadku utrzymujących się zawrotów głowy- u neurologa.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Proszę skonsultować się ze swoim lekarzem prowadzącym.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Zapraszam na konsultacje online - przeprowadzimy diagnostykę i włączymy odpowiednie leczenie - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
laryngolog, internista, lekarz rodzinny
Ciągły szum w uszach - czy może być spowodowany przez słuchawki?
Od niedawna mam problem z szumami w uszach. Problem pojawił się kilka dni temu,...
28.12.2022
Zapraszam na konsultacje online - zmiany przeprowadzić dalszą diagnostykę - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Należy wykonać szczegółowa diagnostykę laryngologiczna
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Zapraszam na konsultacje online - zmiany przeprowadzić dalszą diagnostykę - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
laryngolog, internista, lekarz rodzinny
Zatkane ucho podczas anginy - jak można je odblokować?
Dostałam anginę i zatkało mi się lewe ucho. Cały czas jest szum, ucho jest zatkane i bardzo słabo...
23.12.2022
Początkowo dobrze zastosować Acustone lub Otinum, ale docelowo wskazana wizyta stacjonarna u otolaryngologa.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Początkowo dobrze zastosować Acustone lub Otinum, ale docelowo wskazana wizyta stacjonarna u otolaryngologa.
dermatolog, laryngolog
Czy na języku mogą pojawiać się polipy?
Mam na końcu języka z boku dziwną żółto-białą narośl, byłam u jednego lekarza i...
21.10.2022
Zapraszam na konsultacje, ocenimy zmianę online lub można wysłać zdjęcia - w razie potrzeby wytłumaczę dokładnie wytyczne dalszego postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Polip jest rozrostem błony śluzowej i może tyczyć się również języka. W razie wątpliwości proponuję zasięgnąć porady laryngologa, a w razie wątpliwości zmianę usunąć.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Ta zmiana wymaga konsultacji stacjonarnej w Poradni Chorób Jamy Ustnej lub w Poradni Onkologicznej.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Zapraszam na konsultacje, ocenimy zmianę online lub można wysłać zdjęcia - w razie potrzeby wytłumaczę dokładnie wytyczne dalszego postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna konsultacja laryngologiczna.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Wskazana konsultacja laryngologiczna. tak mogą
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 13274 opinie
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.96 / 462 opinie
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
4.95 / 75 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę