1. Artykuły
  2. Krztusiec. Szczególnie niebezpieczny u niemowląt

Krztusiec. Szczególnie niebezpieczny u niemowląt

W obliczu wzrostu liczby przypadków krztuśca w ostatnich latach, istnieje pilna potrzeba zwiększenia świadomości społecznej na temat tej choroby i roli szczepień w zapobieganiu jej rozprzestrzenianiu się. Artykuł ten podejmuje temat krztuśca, od charakterystycznych objawów i faz przebiegu choroby po skuteczność szczepionek. Szczepienia są kluczowe dla ochrony jednostek i społeczności przed poważnymi konsekwencjami krztuśca.

Krztusiec. Szczególnie niebezpieczny u niemowląt Krztusiec. Szczególnie niebezpieczny u niemowląt
Spis treści
Krztusiec. Szczególnie niebezpieczny dla dzieci Krztusiec. Objawy Krztusiec. Najczęściej występuje zimą i wiosną Krztusiec. Leczenie Krztusiec. Szczepmy się

Krztusiec. Szczególnie niebezpieczny dla dzieci

 

Krztusiec, znany również jako tężec krztuścowy, to bakteryjna choroba układu oddechowego wywołana przez bakterię Bordetella pertussis. Choroba ta jest bardzo zakaźna i atakuje głównie drogi oddechowe. Objawy krztuśca obejmują okres inkubacji, podczas którego osoba zakażona może być bezobjawowa, a następnie rozwija się fazę kataralną, w której objawy przypominają przeziębienie, takie jak kichanie, katar i kaszel.

 

Kaszel w krztuścu przechodzi jednak przez kilka faz, w tym fazę paroksysmalną, charakteryzującą się gwałtownymi napadami intensywnego kaszlu, który kończy się charakterystycznym świszczącym oddechem wdechowym, nazywanym „krztusem”. Te paroksysmy mogą prowadzić do wymiotów i wyczerpania.

 

Krztusiec może być szczególnie niebezpieczny dla niemowląt i małych dzieci, zwłaszcza przed zaszczepieniem. Szczepionka przeciwko krztuścowi jest skutecznym środkiem ochrony przed tą chorobą. Współcześnie wiele krajów rutynowo szczepi dzieci przeciwko krztuścowi jako część programu szczepień dziecięcych.

arrow Pseudokrup. Jak ulżyć dziecku ze „szczekającym” kaszlem?
arrow Jak spędzić z dzieckiem Wielkanoc? Psycholog podpowiada rodzicom
arrow Drgawki gorączkowe u dziecka. Co robić? Zachować spokój
arrow Kolka niemowlęca. Mały czy duży problem?
arrow Straszenie dzieci. Kiedy rodzice serwują dzieciom lęki i nieufność
arrow Uzależnienie dziecka od gier komputerowych. Jak je rozpoznać?

Krztusiec. Objawy

 

Objawy krztuśca (tężca krztuścowego) mogą obejmować trzy główne fazy:

 

Faza kataralna:

 

  • Trwa zazwyczaj 1-2 tygodnie.
  • Objawy są podobne do objawów przeziębienia, takich jak katar, kichanie, podwyższona temperatura ciała i lekki kaszel.

 

Faza paroksysmalna:

 

  • W tej fazie pojawiają się intensywne napady kaszlu, nazywane paroksysmami.
  • Kaszel staje się gwałtowny i wydłużony, z serią szybkich, płytkich oddechów, a następnie nagłym głębokim wdechem, co prowadzi do charakterystycznego dźwięku zwłaszcza przy próbie wzięcia głębokiego oddechu po serii kaszlu, znanej jako „krztusiec”.

 

Faza rekonwalescencji:

 

  • Kaszel stopniowo słabnie, ale może utrzymywać się przez kilka tygodni.
  • Faza ta może być mniej intensywna, ale osoba zakażona nadal może być zaraźliwa.

 

W przypadku niemowląt i małych dzieci objawy mogą być mniej charakterystyczne, a choroba może przebiegać z zapaleniem oskrzeli lub zapaleniem płuc. Niemowlęta mogą także mieć okresy apnei (przerw w oddychaniu) związane z napadami kaszlu.

 

W pierwszym etapie choroby, trwającym do dwóch tygodni, pojawiają się symptomy, takie jak zaczerwienienie nosa, spojówek, gardła i oskrzeli. Ostra infekcja dróg oddechowych wynika z przenikania bakterii do komórek błon śluzowych i ich toksycznego wpływu. Narastające działanie toksyn prowadzi do przejścia do kolejnej fazy choroby, charakteryzującej się nagłym napadowym kaszlem, dusznością, wydzielaniem śluzu i ewentualnym wymiotowaniem. U niemowląt poniżej 6 miesiąca życia, zamiast kaszlu, może wystąpić bezdech, utrata przytomności z powodu niedoboru tlenu, a brak skutecznego leczenia może prowadzić do zgonu. Dzieci dotknięte chorobą mogą także doświadczać powikłań, takich jak ropne zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, trwałe uszkodzenie mózgu i utrata masy ciała.

 

Należy pamiętać, że szczepienia przeciwko krztuścowi są skutecznym środkiem ochrony przed chorobą. Objawy krztuśca u zaszczepionych osób są zazwyczaj łagodniejsze, a ryzyko powikłań jest znacznie mniejsze. Warto skonsultować się z lekarzem, jeżeli podejrzewamy krztusiec lub mamy obawy dotyczące swojego zdrowia lub zdrowia swojego dziecka.

 

Krztusiec. Najczęściej występuje zimą i wiosną

 

Krztusiec może występować przez cały rok, ale najczęściej zgłaszane przypadki pojawiają się w okresie zimowym i wczesną wiosną. Chociaż bakteria Bordetella pertussis, która powoduje krztusiec, może atakować ludzi w każdym wieku, to jednak najbardziej narażone na ciężki przebieg choroby są niemowlęta i małe dzieci. Niemowlęta, które są zbyt młode, aby być w pełni zaszczepione, są szczególnie narażone na ciężkie powikłania związane z krztuścem.

 

Szczepionka przeciwko krztuścowi jest skutecznym środkiem ochrony przed chorobą. W wielu krajach rutynowo podaje się dzieciom serie szczepień, aby zapewnić im odporność na krztusiec. Jednak ochrona może stopniowo osłabiać się w czasie, dlatego zaleca się także tzw. dawkę przypominającą (booster) u starszych dzieci i dorosłych, aby utrzymać odporność.

 

Krztusiec. Leczenie

 

Krztusiec jest bakteryjną infekcją, ale leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów, wspomaganiu oddychania i kontrolowaniu ewentualnych powikłań. Antybiotyki są skuteczne, ale ich skuteczność jest większa, jeśli są podawane we wczesnych fazach choroby. Późne stosowanie antybiotyków może pomóc w zakażeniu, ale nie zmniejsza już ciężkości kaszlu.

 

Ogólne zasady leczenia krztuśca obejmują:

 

Antybiotyki

Najczęściej stosowanym antybiotykiem w leczeniu krztuśca jest azytromycyna, zwłaszcza u niemowląt i małych dzieci. Erytromycyna jest innym antybiotykiem stosowanym u osób, które nie mogą przyjmować azytromycyny. Leczenie antybiotykami powinno być rozpoczęte jak najszybciej, aby skrócić okres zakaźności i złagodzić objawy.

 

Łagodzenie objawów

Objawy kaszlu można łagodzić poprzez stosowanie leków przeciwkaszlowych, choć nie zawsze są one zalecane, zwłaszcza u dzieci. Nawilżacze powietrza w pomieszczeniach mogą pomóc w łagodzeniu podrażnienia dróg oddechowych.

 

Hospitalizacja

W przypadku ciężkiego krztuśca, zwłaszcza u niemowląt, może być konieczna hospitalizacja. Zaś w przypadku problemów z oddychaniem, konieczne może być dostarczenie tlenu.

 

Izolacja

Zarażone osoby powinny być izolowane od osób, które mogą być podatne na zakażenie, zwłaszcza niemowląt i niestety niezaszczepionych.

 

Należy pamiętać, że szczepionki przeciwko krztuścowi są skutecznym środkiem zapobiegawczym. W przypadku jakichkolwiek objawów krztuśca lub podejrzenia zakażenia, ważne jest skonsultowanie się z lekarzem w celu ustalenia diagnozy i rozpoczęcia odpowiedniego leczenia.

 

Krztusiec. Szczepmy się

 

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania rozprzestrzenianiu się krztuśca w populacji jest podniesienie odporności poprzez aktywne uodpornienie za pomocą szczepionki przeciwkrztuścowej. Szczepienia ochronne przeciwko tej chorobie zostały wprowadzone po raz pierwszy na świecie w 1931 roku przez brytyjskiego bakteriologa Artura Gardnera i amerykańskiego biologa Lawrence'a D. Lesliego, a powszechnie zaczęto je stosować w 1950 roku. Od 1960 roku dzieci w Polsce są obowiązkowo szczepione przeciwko krztuścowi przy użyciu szczepionki skojarzonej z anatoksyną błoniczą i tężcową, znanej jako DiTePer lub DTPw, w ramach rutynowych szczepień ochronnych. Dzięki temu, na przestrzeni lat, odnotowano znaczny spadek zachorowalności na tę chorobę.

 

Szczepienia obowiązkowe obejmują podanie szczepionki DTP w sposób domięśniowy według określonego schematu.

 

Podstawowe szczepienia:

 

  • Pierwsza dawka w 2. miesiącu życia,
  • Druga dawka w 3-4. miesiącu życia,
  • Trzecia dawka w 5-6. miesiącu życia,
  • Czwarta dawka w 16-18. miesiącu życia.

 

Szczepienia uzupełniające:

 

  • W 6. roku życia, używając szczepionki DTaP zawierającej bezkomórkowy składnik krztuścowy.
  • W 14. roku życia, stosując szczepionkę dTap ze zmniejszoną zawartością komponentu krztuścowego, również zawierającą bezkomórkowy składnik krztuścowy.

 

Dodatkowo, zaleca się szczepienia z dawką przypominającą dla osób dorosłych powyżej 19. roku życia (szczepionych w dzieciństwie) co 10 lat oraz dla osób w podeszłym wieku, które ze względu na swoje zajęcia są bardziej narażone na zakażenie, takie jak pracownicy oddziałów neonatologicznych i pediatrycznych.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
Co robić? U jakiego specjalisty szukać pomocy?
Córka obecnie 4 lata - od 2,5 roku codziennie w nocy płacze krzyczy i mówi przez sen.  
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u pediatry prowadzącego, który podejmie decyzję co do dalszego postępowania.
zalecam wizytę w poradni psychologicznej dla dzieci
Proszę o wskazówki czy jest to konieczne?
Mam pytanie odnośnie endokrynologa dziecięcego. Chodzę z 11 synem od ok 2 lat z powodu niskiego wzrostu. Na ostatniej wizycie lekarz kazał ściągnąć dziecku bieliznę, co wydawało mi się dziwne, jednak nie jestem specjalistą. Wydaje mi się, że powinien uprzedzić, bym mogła wcześniej dziecku...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy stosować się do zaleceń lekarskich.
Czy takie wady u dużego dziecka wymagają operacji?
Synek lat 9 zdiagnozowano stopa serpentynowa, lekarz zaleca korektę - operacje. Jakie są konsekwencje zdrowotne i czy operacja jest nieunikniona w dorosłym życiu?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym leczenie.
Czy dziecko po złamaniu ręki z tytanowymi prętami w ręce po dwóch miesiącach po złamaniu może korzystać z basenu?
Lekarz pozwolił już jej wrócić do przedszkola. Pręty będą wyjątek z ręki najwcześniej pod koniec maja.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy skonsultować się w tej sprawie z lekarzem prowadzącym leczenie.
Czy to może jakoś zaszkodzić dziecku?
Zaczęłam trzeci trymestr. Podczas świąt zjadłam kawałek babki gotowanej (w zamkniętym naczyniu w wodzie), do której jak się okazało, zostało dodane 50 ml spirytusu. Czy jest szansa, że, mimo że to naczynie było zamknięte, to ten alkohol wyparował? Bardzo się martwię, że mogłam...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Alkohol w ciąży jest szkodliwy i należy unikać jego spożywania w każdej formie.
Jak w tej sytuacji najlepiej postąpić? 
Dziecko 4,5 ma kaszel trwający tydzień, żadnych innych objawów. Jeden lekarz stwierdził obustronne zapalenie płuc i antybiotyk na 2 tygodnie, a inny lekarz 4 godziny później nic nie słyszał, zalecił syrop wykrztuśny. Dziecko nigdy nie brało antybiotyków, na co dzień nie ma...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wszelkie wątpliwości można wyjaśnić jedynie z lekarzami, którzy przeprowadzili badanie dziecka.
Proszę o pomoc i udzielenie wskazówek co mam zrobić, bardzo się martwię. 
Chciałabym skonsultować się w sprawie dziecka. Syn ma 9 lat, od 4 r.ż. posiada diagnozę CAPD (centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego), a od 7 r.ż. ADHD (hiperkinetyczne zaburzenia zachowania) oraz ODD (zaburzenia opozycyjno-buntownicze) z aktualnie nasilonymi objawami agresji. W tej chwili...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy skonsultować się ze specjalistami prowadzącymi terapię.
Jakie buty dla dziecka najlepiej wybrać?
Córka 4,5 roku. Diagnoza ortopedy - lekka koślawości kolan. Zalecenie - ćwiczenia + buty z klinem 0,5cm od wewnątrz. Pytanie odnośnie obuwia - czy zamawiając nowe, profilaktyczne (typu Danielki, Mrugała) mają mieć obcas Thomasa plus klin, czy sam klin? Na stronie można to modyfikować, ale...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się z ortopedą prowadzącym leczenie.
Czy to już jest powód do niepokoju?
Córka 11 lat, ma podwyższone płytki krwi. Inne parametry wyników dobre.
podwyższone płytki krwi mogą świadczyć o nadpłytkowości lub trombocytozie w zależności jak duży jest nadmiar możliwę że jeśli nadmiar jest niewielki tpo może byc zwykłe odwodnienie organizmu - zalecam wizytę stacjonarnie u pediatry
Czy to może być astma?
Córka ma dwa lata, od roku choruje często na krtań prawie 90 % przeziębień kończy się stridorem/dusznością, kaszel raczej mało uporczywy. Dodam, że choruje wteyd gdy brat przyniesie coś z przedszkola tak to zdrowa. Czy jest się czym martwić? 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Niezbędna stacjonarna wizyta u pediatry.
Piotr Matysik
lekarz rodzinny, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Wizyta stacjonarna z badaniem lekarski.
Wyjazd na basen po chorobie.
Czy po wyleczonej bakterii Enterococcus faecalis można jechać na basen? (Dziecko 10 miesięcy)
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z pediatrą prowadzącym leczenie.
Czy może to być po prostu przerośnięte wędzidełko lub opuchnięte przez chorobę?
Córka 5 lat mówi, że boli ją przy dotykaniu wędzidełko wargi górnej. Zaczęłam się bardziej przeglądać i wędzidełko jest grube, wcześniej mniej zwracałam uwagę. Zgrubienie przechodzi nawet między jedynkami, a na podniebieniu kończy się kulką. Bardzo się niepokoje. Mamy sterydy...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u laryngologa dziecięcego.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Zalecam wizytę stacjonarną u laryngologa
Proszę o informację czy to zgrubienie zniknie?
Trzy tygodnie temu mój 1,5 roczny synek w przeciągu dwóch miesięcy nabił sobie dwa duże guzy na czole w tym samym miejscu. Siniak i opuchlizna zeszła, ale niestety pozostało twarde podskórne zgrubienie. Oczywiście byłam na badaniu USG, wykazało ono pogrubienie okostnej (2...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Kontrolna wizyta u pediatry prowadzącego.
Czy też leczenie powinno wyglądać inaczej?
Czy dla dziecka poniżej 2 lat przy stwierdzonym nieropnym zapaleniu uszu powinno się wdrożyć antybiotyk? 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Decyzję podejmuje lekarz po przeprowadzonym badaniu dziecka.
Czy jest możliwość, że owulacja wyszła w tych dniach?
Staram się o ciążę 4 miesiąc. Mój cykl trwa 28 dni. Test owulacyjny wyszedł pozytywny w 11 i 12 dniu cyklu. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z ginekologiem prowadzącym leczenie.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Dzień dobry, Jeśli Pani cykl trwa regularnie 28 dni, a test owulacyjny wyszedł pozytywny w 11 i 12 dniu cyklu, jest to bardzo prawdopodobne, że owulacja miała miejsce w tym okresie. Owulacja zazwyczaj występuje około 14 dni przed następną miesiączką, co w przypadku 28-dniowego cyklu wskazuje na środek cyklu, czyli około 14 dnia. Jednakże, owulacja może niekiedy wystąpić wcześniej lub później, zależnie od indywidualnych różnic w cyklu każdej kobiety. Pozytywny wynik testu owulacyjnego wskazuje, że stężenie hormonu luteinizującego (LH) w Pani organizmie wzrosło, co jest sygnałem do uwolnienia jajeczka z jajnika. Zazwyczaj owulacja następuje w ciągu 24-36 godzin po wzroście LH, co czyni ten czas oraz dzień po nim najbardziej płodnymi dniami w Pani cyklu. Jeśli stara się Pani o ciążę, to właśnie te dni (11, 12 i kolejne po pozytywnym teście owulacyjnym) są najlepszym okresem do prób zajścia w ciążę, ponieważ szanse na zapłodnienie są wtedy najwyższe. Ważne jest również, aby pamiętać o regularnym współżyciu przez cały cykl, nie tylko w dni uznane za najbardziej płodne, co zwiększa ogólne szanse na ciążę. Jeśli Pani i Pani partner staracie się o dziecko już od pewnego czasu, zachęcam do utrzymania pozytywnego nastawienia i cierpliwości. Jeśli po roku regularnego starania się o ciążę bez użycia środków antykoncepcyjnych nie dojdzie do zapłodnienia, warto wtedy skonsultować się z lekarzem ginekologiem specjalizującym się w dziedzinie medycyny rozrodczej. Czy ma Pani jeszcze jakieś pytania czy wątpliwości, które mogę dla Pani wyjaśnić? Z poważaniem, dr n. med. Łukasz Blukacz
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4