1. Artykuły
  2. Ból ucha u dziecka. Laryngolog: jak się przed nim chronić?

Ból ucha u dziecka. Laryngolog: jak się przed nim chronić?

Ból ucha u dziecka to jeden z najczęstszych powodów wizyt małych pacjentów u laryngologa. Czy można uchronić przed nim naszą pociechę? - Nie całkowicie, ale można podjąć szereg kroków, aby zminimalizować częstość jego występowania - mówi laryngolog, dr n. med. Marta Bembnowska-Zelek. I przestrzega, aby nigdy nie ignorować bólu ucha u dziecka.

Ból ucha u dziecka. Laryngolog: jak się przed nim chronić? Ból ucha u dziecka. Laryngolog: jak się przed nim chronić?
Spis treści
Jak rozpoznać ból ucha u dziecka? Jakie są przyczyny bólu ucha u dziecka? Konieczne szczegółowe badania Kiedy ból ucha jest problemem nawracającym? Ból ucha u dziecka. Jak go uniknąć?

Jak rozpoznać ból ucha u dziecka?

 

Jakie są objawy bólu ucha u dziecka? Nasz ekspert Marta Bembnowska-Zelek wylicza:

 

Starsze dzieci zwykle zgłaszają dolegliwości bólowe rodzicom czy opiekunom i opisują charakter i dokładne umiejscowienie bólu, natomiast u młodszych dzieci objawy sugerujące ból ucha to m.in.: niepokój, drażliwość płaczliwość, niespokojny sen, wybudzanie w nocy ze snu, niechęć do ssania, do jedzenia, ból brzuszka, wymioty.

 

Jeśli dziecko nie potrafi jeszcze zakomunikować w jasny sposób, że coś mu dolega, wówczas na ból ucha może wskazywać niepokojące zachowanie dziecka: trzymanie za uszko, ból przy dotyku uszka, różnego rodzaju wydzielina wypływająca z uszka, obrzęk okolicy ucha, niedosłuch.

 

Dziecko może gorączkować, bólowi ucha często towarzyszy katar i przytkanie nosa, czasami występują nudności, wymioty, zawroty głowy - tłumaczy laryngolog.

arrow Pseudokrup. Jak ulżyć dziecku ze „szczekającym” kaszlem?
arrow Jak spędzić z dzieckiem Wielkanoc? Psycholog podpowiada rodzicom
arrow Krztusiec. Szczególnie niebezpieczny u niemowląt
arrow Drgawki gorączkowe u dziecka. Co robić? Zachować spokój
arrow Kolka niemowlęca. Mały czy duży problem?
arrow Straszenie dzieci. Kiedy rodzice serwują dzieciom lęki i nieufność

Jakie są przyczyny bólu ucha u dziecka?

 

Ból ucha jest jedynie objawem, a przyczyn może być bardzo wiele.

 

Możemy wyróżnić ból związany ze schorzeniami samego ucha, czyli otalgię pierwotną, bądź ból, który może mieć charakter wtórny, wówczas jest on przeniesiony do ucha z innych narządów głowy i szyi - wyjaśnia Marta Bembnowska-Zelek.

 

I jak dodaje:

 

U dzieci zdecydowanie częściej występuje otalgia pierwotna i jest ona przede wszystkim skutkiem ostrego zapalenia ucha środkowego.

 

Do innych często występujących przyczyn bólu ucha u dzieci należą:

  • zapalenie ucha zewnętrznego, krwiaki małżowiny usznej,
  • czop woskowinowy,
  • urazy głowy, ucha zewnętrznego czy środkowego,
  • ciało obce w uchu,
  • zaostrzenie przewlekłego stanu zapalnego,
  • urazy ciśnieniowe ucha,
  • rzadko nowotwory, guzy ucha zewnętrznego czy środkowego.

 

Schorzenia mogące natomiast wywoływać otalgię wtórną u dzieci to m.in.: ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych, zapalenia i choroby jamy ustnej, zaawansowana próchnica, wyrzynanie się zębów trzonowych, zapalenie ślinianek, urazy gardła, schorzenia stawu skroniowo – żuchwowego.

 

Konieczne szczegółowe badania

 

Jak zauważa nasz ekspert, ból ucha to objaw, który powinien być sygnałem, że dzieje się coś niepokojącego w organizmie i nigdy nie powinien być ignorowany.

 

Chociaż może to być przejściowe, niewielkie pobolewanie, które niebawem samo ustąpi, związane np. z wyrzynaniem się zębów trzonowych, drobnym urazem skóry przewodu słuchowego, bądź zaostrzeniem wysiękowego zapalenia ucha, to zdarza się również, że dyskretny ból może towarzyszyć ostremu ropnemu zapaleniu ucha lub bardzo poważnym przewlekłym zmianom zapalnym czy nowotworowym.

 

Laryngolog podkreśla jak istotne jest, aby zawsze zebrać szczegółowy wywiad chorobowy i wykonać badanie otoskopowe, a także pełne badanie laryngologiczne z dokładną oceną nosa, nosogardła, jamy ustnej, gardła i krtani.

 

Nieleczony ból ucha może prowadzić do niebezpiecznych powikłań.

 

W przypadku zaniechania szczegółowego badania laryngologicznego można przeoczyć poważne stany chorobowe, które mogą doprowadzić do groźnych powikłań, takich jak: stany zapalne ucha zewnętrznego, środkowego, zapalenie wyrostka sutkowatego, zapalenie błędnika, niedowład nerwu twarzowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zakrzepica czy ropnie mózgu bądź powikłania związane z innymi narządami głowy i szyi wywołującymi ból ucha - wylicza Marta Bembnowska-Zelek.

 

Kiedy ból ucha jest problemem nawracającym?

 

Ból ucha u dziecka może wystąpić incydentalnie lub może mieć tendencję do nawrotów w zależności od przyczyny.

 

W przypadku zalegania ciała obcego w uchu mamy do czynienia najczęściej z jednorazowym epizodem i po jego usunięciu dolegliwości zwykle mijają bezpowrotnie. Jeśli natomiast ból ucha związany jest przewlekłym procesem zapalnym jak np. w wysiękowym lub perlakowym zapaleniu ucha, wówczas problem może nawracać - zauważa nasz ekspert.

 

Jak przebiega leczenie bólu ucha? To zależy od jego przyczyny.

 

Jeśli jest on wynikiem np. zalegania woskowiny czy ciała obcego, należy oczyścić przewód słuchowy,  usunąć ciało obce. W przypadku toczącego się procesu zapalnego w obrębie gardła, migdałków czy samego ucha, najczęściej stosuje się leczenie przeciwzapalne i przeciwbólowe, w niektórych przypadkach konieczna jest antybiotykoterapia, leki douszne, bądź donosowe, z kolei ból ucha wywołany przewlekłym procesem zapalnym lub guzem, nowotworem wymaga zwykle leczenia operacyjnego - tłumaczy laryngolog.

 

Ból ucha u dziecka. Jak go uniknąć?

 

Nasz ekspert przyznaje, że nie ma możliwości, żeby całkowicie uchronić dziecko przed bólem ucha. Można jednak podjąć szereg  kroków, aby zminimalizować częstość jego występowania.

 

W związku z tym, iż najczęstszą przyczyną bólu ucha u dziecka jest zapalenie ucha środkowego, należy przede wszystkim zapobiegać infekcjom górnych dróg oddechowych, których skutkiem jest katar i niedrożność trąbki słuchowej. Zatem utrzymanie drożności nosa i systematyczna toaleta nosa ma kluczowe znaczenie w aspekcie profilaktyki chorób uszu, podobnie jak stymulowanie odporności dziecka czy szczepienia ochronne - podkreśla.

 

Istotne znaczenie ma również ubieranie dziecka stosownie do warunków atmosferycznych. Nie tylko ważna jest ciepła odzież, która ochroni przed chłodną aurą, ale także nieprzegrzewanie dziecka. 

 

Należy pamiętać, że palenie tytoniu, zarówno czynne jak i bierne oraz sztuczne karmienie ma niekorzystny wpływ na choroby ucha środkowego. Warto podkreślić istotę karmienia piersią przez pierwsze miesiące życia dziecka.

 

Trzeba również uważać na czyszczenie ucha patyczkami kosmetycznymi.

 

Delikatne oczyszczanie samego wejścia do przewodu nie powoduje negatywnych następstw, jednak głębsze oczyszczanie może sprzyjać ugniataniu woskowiny w przewodzie, co skutkuje powstaniem korka/czopu woskowinowego i może zatkać ucho lub dodatkowo przyczynić się do zapalenia przewodu słuchowego - uczula Marta Bembnowska-Zelek.

 

Zdarza się również, że przypadkowo podczas badania laryngologicznego można znaleźć ciało obce w uchu (zwykle mały klocek lego, drobna kulka, koralik itp.). Należy zwracać więc szczególną uwagę i kontrolować czym bawią się młodsze dzieci.

 

Ponadto przekłuwanie uszu małym dzieciom powinno być przemyślaną i odpowiedzialną decyzją rodziców i opiekunów, gdyż urazy małżowiny usznej spowodowane pociągnięciem lub zerwaniem kolczyka nie należą do rzadkości.

 

Nasz ekspert zauważa jak niebagatelne znaczenie ma również dieta z ograniczeniem spożywania węglowodanów i mleka krowiego, które skutkują  nadmiarem śluzu.

 

Z kolei w grupie najmłodszych dzieci bardzo istotne znaczenie ma prawidłowa pozycja podczas karmienia dziecka piersią czy butelką oraz odbijanie dziecka po karmieniu, by zapobiec ulewaniu pokarmu, przedostaniu się go przez trąbkę słuchową do ucha środkowego, co sprzyja zapaleniu ucha - mówi laryngolog.

 

I podkreśla:

 

Każdy ból ucha zgłaszany przez dziecko, który nie przechodzi po lekach przeciwbólowych lub nawraca, czy też powoduje inne dodatkowe dolegliwości, a także zachowanie dziecka mogące sugerować ból ucha, zawsze wymaga konsultacji i dokładnego badania laryngologicznego.

Marta Bembnowska-Zelek laryngolog 5.00 / 18 opinii artykuły 5 artykułów więcej informacji Umów wizytę więcej informacji

Laryngolog, laryngolog dziecięcy. Jest absolwentką studiów medycznych na Wydziale Lekarskim Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Pracuje na Oddziale Otolaryngologii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Rybniku. Posiada wieloletnie doświadczenie w leczeniu dorosłych i dzieci. Specjalizuje się w diagnozowaniu i leczeniu chorób uszu, nosa, zatok przynosowych, jamy ustnej, gardła, krtani i gruczołów ślinowych. 
W 2016 roku otrzymała tytuł doktora nauk medycznych. Jest uczestnikiem licznych kursów, szkoleń, sympozjów i kongresów, zarówno w Polsce, jak i za granicą. 

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
Czy może być to afta?
Tydzień temu zostałam zarażona anginą, mam czerwone gardło, powiększony prawy migdał i na nim taką białą krostkę. Antybiotyk pomógł na ból, ale ta krostka i obrzęk nadal się utrzymuje. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja lekarska celem przepisania leku na receptę.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazana wizyta kontrolna u lekarza.
Czym może być spowodowany ból ucha?
Mianowicie silniejszy ból pojawia się po naciśnięciu na skrawek (tragus) ucha. Jest wrażenie - jakby bolało ono w środku.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazana wizyta stacjonarna u lekarza (lekarz rodzinny/laryngolog).
Co to może być i czy ma związek ze sobą?
Odczuwam bardzo dziwne uczucie na końcu języka, które zaczęło się w poniedziałek, podobnie jak po znieczuleniu u dentysty, mam spuchnięte wargi górne i dolne wewnątrz, dziwne uczucie w gardle i uszach - uszy nie bolą stale, ale co jakiś czas, węzły po obu stronach też jakby...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Niezbędna wizyta u lekarza w warunkach stacjonarnych (lekarz rodzinny/internista).
Czy jest możliwość uzyskania wniosku na aparaty słuchowe i wkładki uszne na wizycie online?
 Mam aktualne badanie słuchu wykonane w profesjonalnym punkcie. 
Nie ma takiej możliwości. Pozdrawiam.
Kto może podjąć decyzję o formie operacji (tradycyjnie czy laparoskopowo)?
Mama ma guzka w gardle. 
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazana konsultacja laryngologiczna.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Stacjonarna wizyta u laryngologa, który podejmie decyzję co do dalszej diagnostyki i ewentualnego leczenia.
Czy to powód do obawy?
Zastanawia mnie zgrubienie kości zaraz przy lewym nozdrzu. Po prawej stronie moje kości są jakby usadowione normalnie, natomiast po lewej jest bardzo duże zgrubienie tej kości w dotyku. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u laryngologa.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazana konsultacja laryngologiczna w warunkach stacjonarnych (można też w pierwszej kolejności zgłosić się na badanie do lek.rodzinnego, który ukierunkuje dalszą diagnostykę).
Czym może być spowodowana moja dolegliwość?
Od 2 tygodni bardzo boli mnie przełyk, odczuwam "gule" nie mogę nic jeść, ani pić nic gorącego. Mam też bardzo bolesne pęcherzyki na języku, jamie ustnej, wszystko jest zaczerwienione. Najbardziej boli boczna część języka. Nie jest to żadne przeziębienie. Jest to 1 raz kiedy takie coś...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Proszę zgłosić się na wizytę stacjonarną np.do lekarza rodzinnego, który będzie mógł przeprowadzić badanie.
Czy mam powody do obaw, czy jest to zupełnie normalne zachowanie organizmu?
Od jakiegoś tygodnia zmagam się z szumem w lewym uchu. Nie mam zielonego pojęcia, co jest tego przyczyną. Bardzo doskwiera mi to w życiu codziennym, ale najbardziej przed zaśnięciem kiedy jest już zupełnie cicho. 
Mateusz Wysocki
logopeda, terapeuta miofunkcjonalny
Umów wizytę
W takim przypadku konieczna jest wizyta u laryngologa, który zleci niezbędne badania i wskaże przyczynę szumów usznych.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
W pierwszej kolejności wskazana wizyta u laryngologa; jeżeli przyczyny będą miały podłoże laryngologiczne-lekarz wdroży leczenie, jeśli przyczyny laryngologiczne się nie potwierdzą-lekarz ukierunkuje dalsze postępowanie.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u laryngologa.
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Jeżeli objawy trwa do powyżej tygodnia należy zgłosić się do Poradni Otolaryngologicznej oraz ew. Por. Neurologicznej.
Jakie badanie wykonać, aby możliwa była operacja przegrody nosowej?
Mam 24 lata. W wieku niemowlęcym byłam podłączona do rurki intubacyjnej, bo miałam poważne problemy zdrowotne. Często jestem przeziębiona. Zawsze mam katar koloru przezroczystego, który po kilku dniach zmienia się w zielony. Do tego dochodzi silny ból zatok. Kilka lat temu robiłam...
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Proszę zgłosić się na konsultację do laryngologa, który zadecyduje o dalszym postępowaniu, zarówno w zakresie diagnostyki jak i leczenia.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u laryngologa.
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Wskazane jest wykonanie TK zatok obocznych nosa.
Czy taka ziarnina może się sama wchłonąć?
Jak leczyć ziarninę wewnątrz tchawicy, która znajduje się za rurką tracheostomijną? 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z lekarzem prowadzącym.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Na to pytanie może odpowiedź lekarz prowadzący pacjenta, który zna całość obrazu klinicznego (stan pacjenta, historia choroby, badanie).
Co może być przyczyną takiego uczucia w uszach?
Od 4 dni mam uczucie ucisku, rozpierania w uszach. Rano jest dobrze, problem zaczyna się w południe i trwa przez cały dzień, jakby było za wysokie ciśnienie w uszach. Lekarz nie potrafił odpowiedzieć. Zbadał tylko, że nie ma zapalenia uszu oraz stanu zapalnego gardła, ciśnienie bardzo dobre....
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u laryngologa.
Czy powinienem umówić się na wizytę do lekarza? Czy jest to może podrażnienie?
Mam 30 lat. Od małego chorowałem na Anginę. Jestem wcześniakiem, wiec moja odporność jest dosyć słaba. Wczoraj zauważyłem dużą plamę obok dziąsła na górnej części jamy ustnej. Następnego dnia zrobiło się to białe z zakrwawionym środkiem i czuje ból. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Czy mogło dojść do uszkodzenia przewodu słuchowego?
Miałam płukane i czyszczone ucho, było zatkane i bolało, po kilku godzinach zaczęło wypływać trochę jasnej krwi z ucha, lekarz kazał zakraplać, ale wtedy piecze i boli ucho. Na drugi dzień dalej wycieka trochę krwi. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana kontrolna wizyta u lekarza prowadzącego leczenie.
Ból ucha podczas lotu samolotem.
Jak ograniczyć ból i zagrożenie w trakcie lotu długodystansowego gdy ma się akustyczny uraz ucha wewnętrznego? Nie jestem w stanie lotu odwołać.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Niezbędna stacjonarna wizyta u laryngologa.
Czy niedosłuch będzie trwały?
W styczniu miałem zapalenie ucha środkowego, brałem antybiotyk, następnie dalej miałem problem i w marcu stwierdzono zapalenie trąbki słuchowej. Od 1,5 miesiąca biorę steryd do nosa. W uchu dalej czuję „trzeszczenie” podczas wykonywania ćwiczenia wypuszczania powietrza przez nos....
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym leczenie.
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4