Chłopcy jak „małe niedźwiadki”? Psychoterapeuta: ten mit szkodzi mężczyznom na całe życie

Wypowiedź prezydenta wywołała burzę

Kilka dni temu prezydent Andrzej Duda, w rozmowie na antenie Radia ZET, odniósł się do młodzieńczych bójek w kontekście „ustawek”, w których uczestniczył Karol Nawrocki:

- Wszyscy wiedzą, że chłopcy, zwłaszcza mocni, męscy, jak są młodzi, to lubią się poszarpać i zachowują się jak małe niedźwiadki, małe tygrysy, walczą ze sobą.

Wypowiedź ta została szeroko skomentowana w mediach i środowiskach specjalistycznych. Zdaniem wielu ekspertów, to banalizowanie przemocy i utrwalanie toksycznych wzorców męskości.

Gwałtowną odpowiedź wystosował psychoterapeuta i seksuolog Andrzej Gryżewski. W swoim liście otwartym do Prezydenta RP napisał:

- Ten cytat, wypowiedziany w przestrzeni publicznej przez głowę państwa, nie tylko banalizuje przemoc, ale — w szerszym kontekście — racjonalizuje udział w brutalnych bójkach tzw. 'ustawkach'. [...] Utrwala Pan społecznie szkodliwy mit, że agresja jest nieodłącznym elementem męskości, a przemoc to forma dojrzewania — a to, Panie Prezydencie, jest głęboko niebezpieczne.

Stres wymyka się spod kontroli – jak ciało i umysł reagują i jak przywrócić równowagę

Tokofobia – gdy lęk przed ciążą i porodem zaczyna rządzić życiem

Pokolenie pod presją. Dlaczego młodzi nie potrafią przestać od siebie wymagać

Samotność po 30., 40., 50. Jak budować relacje, gdy dotychczasowa sieć społeczna się kurczy?

Święta bez stresu? Psycholog zdradza, jak przeżyć ten czas w spokoju

Rozstanie jak żałoba – jak przeżyć stratę i odbudować siebie

Eksperci alarmują: przemoc to nie etap dorastania

Z perspektywy psychologicznej i terapeutycznej, traktowanie przemocy jako „naturalnego” elementu chłopięcego dorastania jest fałszywe i bardzo szkodliwe. To nie tylko nieprawda — to mit, który ma realne, długofalowe konsekwencje dla zdrowia psychicznego mężczyzn.

Andrzej Gryżewski, pracując z mężczyznami w gabinecie psychoterapeutycznym, zauważa, że wielu z nich zmaga się z traumami wyniesionymi z dzieciństwa:

- Codziennie spotykam pacjentów, którzy w dzieciństwie i młodości nauczyli się, że złość trzeba wyładowywać ciosami, a męskość buduje się przez dominację i strach. Dziś płacą za to wysoką cenę: samotnością, depresją, uzależnieniami, niezdolnością do tworzenia bliskich relacji.

Toksyczna męskość — czym jest i jak działa?

Toksyczna męskość to społecznie utrwalany model, który zakłada, że „prawdziwy mężczyzna” musi być silny, twardy, nieokazujący emocji, gotowy do walki i dominacji. Choć często jest on promowany jako wzór, jego skutki są dramatyczne:

• tłumienie emocji i nieumiejętność ich nazywania,
• przemoc wobec siebie i innych (w tym partnerek i dzieci),
• problemy w relacjach,
• zaburzenia psychiczne: depresja, lęki, uzależnienia,
• brak umiejętności proszenia o pomoc i korzystania z terapii.

To nie są indywidualne przypadki. To efekty społecznie wspieranego wychowania w duchu „bądź twardy, nie płacz”.

Dlaczego słowa osób publicznych mają znaczenie?

Andrzej Gryżewski w swoim liście wskazuje, że prezydent — jako ojciec, obywatel i głowa państwa — ma szczególną odpowiedzialność za kształtowanie norm społecznych:

- Pańska narracja ma wpływ na postawy milionów chłopców i mężczyzn w Polsce.

Zdrowa męskość – nowy model

Coraz więcej ekspertów mówi dziś o potrzebie zmiany społecznych oczekiwań wobec mężczyzn. Męskość nie musi oznaczać siły fizycznej i przewagi. Może, a nawet powinna, oznaczać:

• umiejętność nazywania emocji,
• wrażliwość i empatię,
• odpowiedzialność za siebie i innych,
• zdolność budowania bliskich relacji bez przemocy.

Jak pisze psychoterapeuta:

- Męskość może być dojrzała, świadoma, empatyczna. I Polska potrzebuje właśnie takich mężczyzn.