Alkohol w ciąży: „co druga” to nie clickbait – tłumaczy ginekolog

- Zamiast ankiet wykorzystano obiektywny marker biologiczny w próbce włosów. Takie badanie wykrywa kontakt organizmu z alkoholem w długim oknie czasowym, omija wstyd, presję społeczną i zawodną pamięć. Wynik jest przez to surowszy, ale uczciwszy — a nam pozwala lepiej chronić zdrowie dziecka i mamy – wyjaśnia.

Co naprawdę pokazało polskie badanie?

W tradycyjnym wywiadzie lekarskim żadna z uczestniczek nie zadeklarowała spożycia alkoholu. Jednak analiza markeru EtG (glukuronidu etylu) we włosach wykazała, że około połowa kobiet w ciąży miała kontakt z alkoholem, a około 10% – w ilościach uznawanych za nadmierne.

- Ten rozdźwięk między deklaracjami a wynikiem laboratoryjnym dobrze pokazuje, jak bardzo ankiety potrafią zaniżać skalę zjawiska – komentuje specjalista. – Nie chodzi o oskarżanie kobiet, lecz o to, by lepiej rozumieć rzeczywistość i skuteczniej chronić przyszłe dzieci.

Szczepienie przeciwko RSV w ciąży – kiedy najlepiej je wykonać?

Nowe zasady opieki okołoporodowej. Co czeka przyszłe mamy?

Ciąża pod szczególnym nadzorem – co oznacza „ciąża wysokiego ryzyka”?

Niepłodność to nie wyrok: kiedy zgłosić się do specjalisty? Wywiad z ginekologiem

Mleko matki pełne emocji. Jak psychika kobiety wpływa na zdrowie dziecka?

Połóg. Co warto wiedzieć o tym czasie po porodzie?

Czym jest EtG i dlaczego jest tak wiarygodny?

EtG to metabolit alkoholu etylowego powstający w wątrobie. Ponieważ włosy rosną średnio ok. 1 cm na miesiąc, możliwe jest „odczytanie” historii ekspozycji organizmu na alkohol w konkretnym przedziale czasu.

- EtG potwierdza, że do kontaktu z alkoholem doszło, i pozwala w przybliżeniu ocenić jego nasilenie. Nie powie nam jednak, którego dnia kobieta piła, ani nie odróżni małych, częstych dawek od pojedynczego epizodu – tłumaczy ginekolog Łukasz Blukacz. – Warto też pamiętać, że intensywne zabiegi fryzjerskie mogą obniżać stężenia markera, dlatego tak ważne jest prawidłowe pobranie i walidowane metody analityczne.

Dlaczego to ma znaczenie kliniczne?

Nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu w ciąży. Każda ilość wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla rozwijającego się dziecka — od zaburzeń wzrastania po trwałe uszkodzenia układu nerwowego.

Najcięższą postacią skutków prenatalnej ekspozycji na alkohol jest FAS (Płodowy Zespół Alkoholowy), który obejmuje charakterystyczne cechy dysmorfii twarzy, zaburzenia wzrastania i uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. FASD (spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych) to szersze pojęcie, obejmujące również przypadki, w których nie występują wszystkie objawy FAS, ale skutki są równie realne.

- Diagnoza FASD jest złożona i wymaga oceny zespołu specjalistów, jednak najskuteczniejsza pozostaje profilaktyka – podkreśla ginekolog. – Najlepiej przyjąć prostą zasadę: zero alkoholu w ciąży i w okresie starań o dziecko.

Jak rozmawiać o alkoholu w ciąży?

Temat często budzi wstyd lub obawy przed oceną. Tymczasem, jak zaznacza Łukasz Blukacz, szczerość w gabinecie jest kluczowa.

- Jeśli do picia doszło, nie obwiniaj się. Powiedz o tym lekarzowi. Rzetelna rozmowa i ocena ryzyka naprawdę pomagają. Bliscy zaś niech wspierają, zamiast namawiać na „tylko łyczek” – mówi specjalista.

Wnioski: co naprawdę znaczy „co druga”?

Sformułowanie „co druga kobieta pije w ciąży” nie jest clickbaitem. To wynik obiektywnego badania, które odsłania to, czego nie widać w tradycyjnych ankietach.

- Dzięki takim metodom możemy uczciwiej spojrzeć na problem i skuteczniej działać profilaktycznie – podsumowuje Łukasz Blukacz. – Dla zdrowia dziecka i mamy najlepszym wyborem pozostaje całkowita abstynencja w ciąży oraz szczera, nieoceniająca rozmowa z lekarzem, jeśli do ekspozycji doszło.

Źródło: Okulicz-Kozaryn K. i wsp. The Prevalence and Changes in Alcohol Consumption across Three Trimesters of Pregnancy(EtG we włosach u kobiet w ciąży w Polsce)