1. Artykuły
  2. Niedoczynność tarczycy - jakie są jej przyczyny?

Niedoczynność tarczycy - jakie są jej przyczyny?

Niedoczynność tarczycy to zaburzenie coraz częściej diagnozowane w gabinetach lekarskich, a ujawnia się ono 5 razy częściej u kobiet niż u mężczyzn. Co wywołuje niedoczynność tarczycy, jakie są jej objawy i w jaki sposób ją leczyć?

Niedoczynność tarczycy - jakie są jej przyczyny?
Spis treści
Rola tarczycy Niedoczynność tarczycy, czym jest? Przyczyny niedoczynności tarczycy Przyczyny pierwotne Przyczyny wtórne Objawy niedoczynności tarczycy Badania biochemiczne Diagnostyka obrazowa Leczenie niedoczynności tarczycy

Rola tarczycy

 

Tarczyca, czyli narząd wydzielania wewnętrznego usytuowany u podstawy szyi, przylegający do tchawicy. Gruczoł ten produkuje 3 rodzaje niezwykle istotnych dla metabolizmu hormonów: 

 

  • trójjodotyroninę (T3),
  • tyroksynę (T4),
  • kalcytoninę.

 

Aby mogła zachodzić sprawna synteza ww. związków, niezbędne jest dostarczenie odpowiednich ilości jodu z pożywieniem.

 

Funkcjonowanie tarczycy podlega regulacji ze strony przysadki produkującej TSH (tyreotropinę), który to hormon stymujuje tarczycę do produkcji i wydzielania T3 i T4.

 

arrow Nadczynność tarczycy – czym jest spowodowana?
arrow HaloDoctor patronem kongresu poświęconego medycynie sportowej
arrow Jak długo ważna jest e-Recepta?
arrow E-recepta: wszystko co musisz wiedzieć
arrow Jaką dietę stosować przy chorobie Hashimoto?
arrow Wirus HPV. Czy mężczyźni powinni się badać na obecność wirusa HPV?

Niedoczynność tarczycy, czym jest?

 

O niedoczynności tarczycy mowa wtedy, gdy występuje znaczny niedobór tyroksyny (T4), który wynika z niedostatecznego działania trójjodotyroniny (T3), co skutkuje uogólnionym spowolnieniem procesów metabolicznych. Jest to jedno z najczęściej występujących zaburzeń funkcjonowania tarczycy, a choruje 5% kobiet i 1% mężczyzn w populacji.

 

Wyróżniamy dwa rodzaje niedoczynności tarczycy:

 

  • kliniczna (pełnoobjawowa) - o dużym nasileniu, objawy są widoczne i łatwe do wykrycia,
  • subkliniczna (utajona) - trudna do wykrycia, objawy są skąpe i często ciężkie do wykrycia. Wskazówką mogą być obniżony nastrój oraz podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego oraz LDL w osoczu krwi.

 

Przyczyny niedoczynności tarczycy

 

Przyczyny pierwotne

 

Czyli takie, które są pierwotnie zlokalizowane w tarczycy:

 

  • choroba Hashimoto (przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy) - razem z przyczynami jatrogennymi odpowiada za 90% przypadków niedoczynności tarczycy,
  • leczenie radiojodem (stosowany w niektórych nowotworach czy przy nadczynności),
  • usunięcie tarczycy (całości lub jej części),
  • stosowanie leków przeciwtarczycowych (np. tiamazol, lit, amiodaron) - jeśli dochodzi do ich przedawkowania, to niedoczynność powinna ustąpić po odstawieniu,
  • niedobór jodu,
  • podostre zapalenie tarczycy,
  • choroba Gravesa-Basedowa,
  • amyloidoza,
  • sarkoidoza.

 

UWAGA! Nie powinno się stosować suplementacji jodu bez konsultacji z lekarzem. Zbyt duża podaż tego pierwiastka może skutkować poważnymi zaburzeniami funkcjonowania tarczycy.

 

Przyczyny wtórne

 

Te z kolei występują dużo rzadziej i mają swoją genezę w niedoczynności przysadki (niedobór TSH):

 

  • nowotwory przysadki,
  • choroby zapalne i naciekowe (np. sarkoidoza),
  • uszkodzenia popromienne,
  • uszkodzenia pooperacyjne.

 

Wyróżniamy także niedoczynność tarczycy trzeciorzędową, która wynika z niedoboru TRH (tyreoliberyna), która to jest hormonem podwzgórza działającym na przysadkę. Przyczyną najczęściej jest uszkodzenie podwzgórza lub szypuły przysadki.

 

Objawy niedoczynności tarczycy

 

Do głównych symptomów wskazujących na niedoczynność tarczycy zaliczamy:

 

  • przyrost masy ciała,
  • pogrubienie rysów twarzy,
  • nietolerancję niskich temperatur,
  • suchą skórę,
  • wypadanie włosów,
  • obrzęk rąk i powiek,
  • spowolnienie psychoruchowe,
  • osłabienie odruchów,
  • senność,
  • zmniejszoną tolerancję na wysiłek,
  • zaburzenia depresyjne,
  • zaburzenia pamięci,
  • osłabienie słuchu,
  • spowolnienie akcji serca <60 uderzeń/min.,
  • słabo wyczuwalne tętno,
  • niedociśnienie,
  • zmniejszenie częstotliwości oddechów,
  • powiększenie języka,
  • pogrubienie fałdów głosowych (może skutkować chrypką),
  • zaparcia,
  • bóle mięśniowe,
  • obrzęk stawów,
  • obniżone libido,
  • obfite miesiączki,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • niepłodność u kobiet,
  • zaburzenia wzwodu.

 

Badania biochemiczne

 

Niezwykle pomocną wskazówką w diagnozowaniu niedoczynności tarczycy, a także ustalaniu jej przyczyn są wyniki badań biochemicznych. Na te parametry warto zwrócić uwagę:

 

  • podwyższony poziom TSH,
  • fT4 (wolne T4) obniżone,
  • fT3 najczęściej prawidłowe, rzadko obniżone,
  • przeciwciała anty-TPO podwyższone (jeśli podłoże autoimmunologiczne),
  • cholesterol całkowity podwyższony,
  • frakcja LDL podwyższona,
  • triglicerydy podwyższone,
  • niedokrwistość.

 

Diagnostyka obrazowa

 

Niezwykle istotnym badaniem w diagnozowaniu niedoczynności tarczycy, a przede wszystkim jej przyczyny jest USG. Na podstawie wielkości i echogeniczności gruczołu, lekarz jest w stanie określić etiologię tego zaburzenia.

 

Leczenie niedoczynności tarczycy

 

W zakresie działań profilaktycznych nie ma zbyt dużego pola manewru, bowiem za ujawnienie niedoczynności tarczycy w dużej mierze odpowiadają predyspozycje genetyczne pacjenta. Osobom, u których w rodzinie występują choroby tarczycy, zaleca się jednak okresowo badać poziom TSH (warto zapytać lekarza POZ).

 

Schorzenie to leczy się natomiast substytuując tyroksynę lewotyroksyną (syntetyczny analog T4). Jej dawki dobierane są ze względu na stadium choroby, etap leczenia, a także biorąc pod uwagę podłoże zaburzenia. Hormony tarczycy należy przyjmować tylko i wyłącznie po konsultacji z lekarzem, a środki te przepisywane są wyłącznie na receptę. Przyjmuje się, że po prawidłowo dobranej terapii farmakologicznej samopoczucie powinno ulec unormowaniu.

 

Jeśli podejrzewasz u siebie niedoczynność tarczycy i potrzebujesz skonsultować swoje wątpliwości z endokrynologiem, możesz umówić się na e-Wizytę bez wychodzenia z domu. Wielu pacjentów i lekarzy docenia ten sposób komunikacji, bowiem pozwala on zaoszczędzić sporo czasu i jest doskonałą alternatywą dla wizyt stacjonarnych w dobie pandemii.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Wypełnij formularz recepty i przejdź do konsultacji lekarskiej.

e-Recepta w 5 minut / 59zł

pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
Lekarz po zapoznaniu się z danymi każdorazowo decyduje o zasadności wystawienia recepty.
Najnowsze pytania pacjentów
endokrynolog
Czy hashimoto może powodować dyskomfort pod żuchwą?
Od prawie tygodnia doskwiera mi dyskomfort, a czasami ból po prawej stronie szyi tuż pod...
12.01.2023
Zapraszam na konsultacje online - przeprowadzimy diagnostykę i włączymy odpowiednie leczenie - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana wizyta u stomatologa, laryngologa lub wykonanie usg szyi.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Zapraszam na konsultacje online - przeprowadzimy diagnostykę i włączymy odpowiednie leczenie - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
endokrynolog
Czy po wykryciu guzka przez endokrynologa warto zrobić biopsję, żeby wykluczyć nowotwór?
Mam 27 lat, a w grudniu na kontroli u endokrynologa w usg wykryto guzek na lewym płacie (zapisany...
08.01.2023
Zapraszam na konsultacje online - proszę przesłać dokumentację - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Proszę stosować się do zaleceń lekarza prowadzącego.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazane trzymanie się zaleceń lekarza prowadzącego.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Zapraszam na konsultacje online - proszę przesłać dokumentację - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
endokrynolog, internista, niedoczynność tarczycy, lekarz rodzinny
Wpływ niedoczynności tarczycy na osłabienie organizmu i opuchliznę.
Wczoraj pojawiła się opuchlizna na górnej części uda oraz zaczerwienienie z...
16.12.2022
Te objawy nie są związane z niedoczynnością tarczycy. Opuchlizna i zaczerwienienie górnej części uda może być związane ze stanem zapalnym skóry i tkanki podskórnej, może być też związane ze zmianą w naczyniach żylnych, jeśli występują żylaki, i inne. Ten problem najlepiej konsultować na wizycie stacjonarnej u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Najpewniej objawy te nie mają ze sobą związku. Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Te objawy nie są związane z niedoczynnością tarczycy. Opuchlizna i zaczerwienienie górnej części uda może być związane ze stanem zapalnym skóry i tkanki podskórnej, może być też związane ze zmianą w naczyniach żylnych, jeśli występują żylaki, i inne. Ten problem najlepiej konsultować na wizycie stacjonarnej u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Te objawy nie są związane z niedoczynnością tarczycy. Opuchlizna i zaczerwienienie górnej części uda może być związane ze stanem zapalnym skóry i tkanki podskórnej, może być też związane ze zmianą w naczyniach żylnych, jeśli występują żylaki, i inne. Ten problem najlepiej konsultować na wizycie stacjonarnej u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.
ginekolog, antykoncepcja, endokrynolog, onkolog
Wpływ tabletek hormonalnych na leczenie raka podstawnokomórkowego.
Od roku zmagam się z rakiem podstawnokomórkowym skóry rozsianym. Jestem po 16...
08.12.2022
Odpowiedź na to pytanie wymaga szerszej wiedzy o Pani stanie zdrowia. Proszę skonsultować się z lekarzem prowadzącym Pani leczenie onkologiczne celem uzyskania wiążącej opinii.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Proszę się skonsultować z onkologiem prowadzącym leczenie.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana konsultacja z lekarzem prowadzącym chorobę nowotworową skóry.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Odpowiedź na to pytanie wymaga szerszej wiedzy o Pani stanie zdrowia. Proszę skonsultować się z lekarzem prowadzącym Pani leczenie onkologiczne celem uzyskania wiążącej opinii.
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 13362 opinie
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
4.95 / 77 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.96 / 467 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę