Krew – jaka jest jej rola w naszym organizmie?

Krew jest tkanką łączną, która krąży po organizmie każdego człowieka i jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania wszystkich narządów. Składa się z osocza, którego głównym składnikiem jest woda oraz komórek krwi, czyli jej elementów morfotycznych.

 

  26 listopada 2021

Krew – jaka jest jej rola w naszym organizmie?
Spis treści
Funkcje krwi Grupy krwi Układ AB0 Grupa krwi A Grupa krwi B Grupa krwi AB Grupa krwi 0 Grupy krwi układu Rh Układ krwi Kell Jak rozpoznać grupę krwi?

Główne komórki krwi to:

 

  • erytrocyty – czyli krwinki czerwone, których funkcją jest transportowanie tlenu i dwutlenku węgla,
  • leukocyty – czyli krwinki białe, których zadaniem jest wspieranie odporności organizmu,
  • trombocyty – czyli płytki krwi, odpowiedzialne za jej krzepnięcie.

 

Funkcje krwi

 

  • transport gazów,
  • transport substancji odżywczych, hormonów i innych substancji między organami,
  • funkcja obronna organizmu,
  • utrzymanie stałej temperatury ciała,
  • procesy krzepnięcia krwi.

 

Grupy krwi

 

Nie każda krew jest taka sama, a różnica ta zależy od antygenu, jaki występuje na powierzchni erytrocytu. Ma to bardzo istotne znaczenie podczas transfuzji krwi.

 

Dotychczas opisano 32 grupy krwi, które mogą występować u człowieka. Z medycznego punktu widzenia wyróżnić możemy trzy najważniejsze układy krwi:

 

  • AB0,
  • RH,
  • Kell.

 

Układ AB0

 

Jest on najważniejszym układem grupowym krwi obecnym u człowieka. Antygeny są rozmieszczone na erytrocytach oraz wszystkich komórkach organizmu poza tkanką nerwowa. Antygeny pojawiają się w 5- 6. tyg. życia płodu, natomiast ich ekspresja następuje w okolicach  6- 18. miesięcy po narodzinach, dlatego nie powinno oznaczać się krwi dziecka zaraz po urodzeniu, ponieważ może ona ulec zmianie.

 

W każdej z grup poza danym antygenem obecne są w osoczu przeciwciała skierowane przeciw nieobecnemu na erytrocytach antygenowi.

 

W obrębie układu wyróżniamy:

 

  • grupę A – występuje antygen A oraz przeciwciała anty-B,
  • grupę B – obecny jest antygen B oraz przeciwciała anty-A,
  • grupę AB – występuje antygen A oraz antygen B, w osoczu nie ma przeciwciał,
  • grupę 0 – nie występuje żaden antygen, w osoczu obecne są przeciwciała anty-A oraz anty-B.

 

Każdą z grup krwi można scharakteryzować na podstawie tego, jak powstała.

 

Grupa krwi A

 

Powstała na bazie grupy 0, w czasach kiedy ludzie zaczęli trudnić się zbieractwem oraz koczownictwem. Zjadali oni duże ilości roślin, dlatego układ pokarmowy osób z tą grupą krwi zdecydowanie lepiej radzi sobie z przyswajaniem białka z roślin strączkowych. Występuje u 38 proc. osób.

 

Osoby z grupą krwi A, czują się zdecydowanie lepiej na diecie wegańskiej i wegetariańskiej, bo spożywanie mięsa i ciężkostrawnych pokarmów najzwyczajniej im nie służy.

 

Niestety układ odpornościowy tych osób jest najsłabszy, a oni bardziej podatni na choroby, w tym nowotwory.

 

Grupa krwi B

 

Jej powstanie wiąże się z mutacjami genów, które miały miejsce na przestrzeni stuleci, a jej pierwsi posiadacze spożywali zarówno rośliny, jak i mięso, dlatego nie mają oni problemów z dietą mieszaną.

 

Występuje u 18 proc. populacji, a osoby te  mają bardzo silną odporność i rzadko chorują. Z łatwością przyswajają również białko i nabiał, dlatego ich dieta powinna być bogata w te produkt.

 

Wadą jest wytwarzanie bardzo dużych dawek kortyzolu w sytuacjach stresujących, dlatego te osoby narażone są na biegunki oraz nieprzyjemne dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

 

Grupa krwi AB

 

Jest najrzadziej spotykaną grupą krwi oraz najmłodszą, ponieważ powstała ok. tysiąca lat temu. Posiada ją jedynie 8 proc. populacji i osoby te są uważane za najlepiej przystosowane do obecnych warunków środowiskowych. Są również uniwersalnymi biorcami, co znaczy, że w przypadku transfuzji mogą otrzymać każdą krew.

 

Osoby z tą grupą krwi nie mają problemów związanych ze spożywaniem produktów roślinnych oraz mięsnych. Ponieważ nie posiadają w osoczu przeciwciał skierowanych na antygeny A oraz B, ich system immunologiczny pracuje bardzo sprawnie, przez co są bardziej odporne na wszelakie infekcje.

 

Charakteryzuje je również większa sprawność fizyczna.

 

Grupa krwi 0

 

Jest najbardziej pierwotną grupą krwi, która wykształciła się najwcześniej w toku ewolucji człowieka. Jej pierwsi posiadacze żywili się upolowanym mięsem, owadami, korzeniami oraz owocami znalezionymi w lesie. Obecnie posiada ją 37 proc. ludzi żyjących na świecie i charakteryzują się oni bardzo mocnym układem odpornościowym, w skrajnych wypadkach może on atakować własne komórki, co skutkuje wystąpieniem chorób autoimmunologicznych.

 

Posiadacze tej grupy, są szczęściarzami z wysoką odpornością na stres, dobrą przemianą materii oraz dużą sprawnością fizyczną.

 

Grupy krwi układu Rh

 

Jest to drugi niezwykle istotny układ krwi człowieka, który określa wystąpienie najważniejszego i najbardziej immunogennego antygenu D we krwi. Poza nim w układzie krwi występuje ponad 49. różnych antygenów zlokalizowanych na erytrocytach.

 

Jeżeli u danej osoby występuje we krwi antygen D, mówimy, że taka osoba jest Rh-dodatnia, jeżeli natomiast antygen D nie występuje, nazywamy ją Rh-ujemną. Jedynie 15 proc. ludności wykazuje brak antygenu D. Często można o nim usłyszeć w kontekście konfliktu serologicznego.

 

Konflikt serologiczny jest reakcją immunologiczną matki i występuje, kiedy ona jest Rh- dodatnia, ojciec Rh-ujemny, a dziecko dziedziczy czynnik D po ojcu. Aby organizm matki zaczął wytwarzać wrogie przeciwciała, wystarczy aby bardzo mała ilość krwi dziecka dostała się do krwiobiegu matki.

 

Jest to sytuacja bardzo niebezpieczna dla płodu lub noworodka. Krwinki atakowane przez przeciwciała zaczynają się rozpadać, co prowadzi do hemolizy, w tym procesie rozwija się anemia hemolityczna   i dochodzi do wzmożonej produkcji bilirubiny. W konsekwencji wątroba nie jest w stanie poradzić sobie, z tak szybko zachodzącymi procesami hemolizy i staje się niewydolna. Na skutek tego dochodzi do ostrej żółtaczki, która może doprowadzić do śmierci. 

 

Układ krwi Kell

 

Chodzi tutaj o silnie immunogenny antygen K, który może być przyczyną konfliktu serologicznego, odczynu poprzetoczeniowego oraz choroby hematologicznej u noworodków.

 

Przeciwciała anty-K powstają w wypadku transfuzji krwi, gdy biorca K-ujemny otrzymał krew zawierającą antygen K.

 

Jak rozpoznać grupę krwi?

 

W celu określenia swojej grupy krwi wystarczy wykonać podstawowe badanie morfologii krwi. Zostaną podczas niego określone układy AB0 i Rh.

 

Wiedza na temat swojej grupy krwi jest bardzo ważna i może przydać się, w najmniej spodziewanym momencie. Przed każdą transfuzją określa się ją na nowo, natomiast dokument potwierdzający grupę krwi mógłby przyspieszyć ten proces.

 

Takim dokumentem może być legitymacja honorowego krwiodawcy, badania krwi z pieczątką laboratorium lub karta KIGK.

Najnowsze pytania pacjentów
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
4.90 / 1826 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.79 / 648 opinii
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
5.00 / 73 opinie
Sylwia Dżaman
lekarz
4.99 / 216 opinii