1. Artykuły
  2. Konflikt serologiczny w ciąży. Kiedy jest groźny dla dziecka?

Konflikt serologiczny w ciąży. Kiedy jest groźny dla dziecka?

Konflikt serologiczny, potocznie określany konfliktem krwi to nic innego jak nieprawidłowa reakcja immunologiczna organizmu kobiety w czasie ciąży. W jakich sytuacjach występuje, jakie niesie zagrożenia dla płodu i jak wygląda profilaktyka - na te pytania odpowiada ginekolog-położnik Michał Kaszubski. 

Konflikt serologiczny w ciąży. Kiedy jest groźny dla dziecka? Konflikt serologiczny w ciąży. Kiedy jest groźny dla dziecka?
Spis treści
Konflikt serologiczny - co to takiego? Co dzieje się podczas konfliktu serologicznego? Kiedy konflikt serologiczny jest niebezpieczny? Konflikt serologiczny - profilaktyka

Konflikt serologiczny - co to takiego?

 

W skrócie: konflikt serologiczny jest patologią, w której na skutek niezgodności antygenowej między matką a płodem, w organizmie matki dochodzi do wytwarzania przeciwciał, skierowanych przeciwko antygenom płodu. Jego następstwem jest choroba hemolityczna płodu/ noworodka czyli niedokrwistość i niedotlenienie.

 

Jak to objaśnić w praktyce? Jak tłumaczy nasz specjalista Michał Kaszubski, konflikt serologiczny związany jest bezpośrednio z grupami krwi:

 

Obok układu grupowego AB0, który jest powszechnie znany jako grupy krwi A, B , AB oraz 0, istnieje wiele innych układów grupowych krwi, z których najważniejsze znaczenie ma układ Rhesus, czyli Rh. Wyróżnić można osoby posiadające antygen D na krwinkach czerwonych czyli tzw. osoby Rh dodatnie oraz te, u których antygen ten nie występuje czyli Rh ujemne.

 

I dodaje:

 

Jeżeli Rh ujemna kobieta zajdzie w ciążę z Rh dodatnim mężczyzną, to najczęściej dziecko jest Rh dodatnie. Co nie wyklucza, że według zasad dziedziczenia może być również Rh ujemne.

arrow Bezpłatne badania prenatalne dla wszystkich ciężarnych. Ważne zmiany
arrow Poród przedwczesny. O czym każda ciężarna powinna wiedzieć
arrow Nie każda ciąża kończy się porodem. Ginekolog wyjaśnia czym jest obumarcie płodu
arrow Jakie badania przed zajściem w ciążę?
arrow USG w ciąży. Czego mogą dowiedzieć się rodzice i lekarz?
arrow Poród naturalny czy cesarskie cięcie? Kto podejmuje decyzję?

Co dzieje się podczas konfliktu serologicznego?

 

Jeżeli do układu krążenia Rh- ujemnej matki dostaną się krwinki Rh- dodatniego płodu to wystąpi reakcja immunologiczna w organizmie kobiety.

 

Rozpoczyna się produkcja przeciwciał skierowanych przeciwko krwinkom dziecka, które traktuje jak „ ciała obce”. Powstające przeciwciała atakują znajdujące się w organizmie matki „obce” krwinki czerwone dziecka, powodując ich rozpad. Przeciwciała te przechodzą również przez łożysko powodując rozpad krwinek i rozwój anemii u płodu - wyjaśnia nasz specjalista.

 

Ponadto układ odpornościowy matki zdolny jest do wytworzenia tzw. komórek pamięci, które mają ogromne znaczenie w kolejnych ciążach.

 

Zjawisko to sprawia, że podczas kolejnego kontaktu z krwią osoby Rh- dodatniej np. podczas kolejnej ciąży, reakcja obronna w układzie odpornościowym matki będzie o wiele szybsza i silniejsza. Prowadzi to do poważniejszych następstw w kolejnych ciążach.

Kiedy konflikt serologiczny jest niebezpieczny?

 

W okresie ciąży krwiobieg matki jest oddzielony od krwiobiegu dziecka dzięki barierze łożyskowej.

 

Nie znaczy że niewielka ilość krwi dziecka może przedostać  się do krążenia matki. Zazwyczaj tak niewielki przeciek nie stanowi wielkiego zagrożenia - uspokaja ginekolog.

 

Niebezpieczne są natomiast sytuacje, w których to znacznie większe ilości krwi dziecka przedostają się do krwiobiegu matki.

 

Sytuacja ta może wystąpić na skutek zabiegów inwazyjnych takich jak amniopunkcja, obrót zewnętrzny płodu, jak również krwawienia z dróg rodnych oraz urazy brzucha w ciąży stanowią niebezpieczeństwo - wylicza Michał Kaszubski.

 

Najczęściej jednak do przedostania się krwi dziecka do krwiobiegu matki dochodzi podczas porodu lub poronienia.

 

Konflikt serologiczny - profilaktyka

 

Matka u której doszło do „uczulenia” czynnikiem Rh wymaga podczas ciąży częstszych badań i oceny stanu jej nienarodzonego dziecka.

 

Do najczęstszych powikłań u noworodka należy niedokrwistość i żółtaczka, jednakże w najcięższych nieleczonych prenatalnie przypadkach może dojść do uogólnionego obrzęku, drgawek, uszkodzenia narządów i mózgu - przyznaje Michał Kaszubski.

 

Dużą rolę w ocenie dobrostanu płodu podczas konfliktu serologicznego odgrywa badanie USG z oceną wartości szczytowej prędkości skurczowej przepływu krwi w tętnicy środkowej mózgu (MCA PSV).

 

W najcięższych przypadkach aby zapobiec poważnym powikłaniom u płodu, przeprowadza się wewnątrzmaciczne transfuzje krwi. Zabieg ten wykonuje się w ośrodku referencyjnym, gdzie pobiera się próbkę krwi płodowej i na jej podstawie kwalifikuje się do ewentualnej dopłodowej transfuzji krwi - dodaje.

 

Istotną rolę w profilaktyce konfliktu serologicznego odgrywa również podanie immunoglobuliny anty- D. Podanie takiego preparatu powoduje unieszkodliwienie Rh- dodatnich krwinek czerwonych, które przedostały się do krwiobiegu matki, co zapobiega „ uczuleniu” matki antygenem D.

 

Zgodnie z polskimi wytycznymi każdej Rh – ujemnej ciężarnej między 28- 30 tygodniem ciąży zaleca się 300 mikrogramów immunoglobuliny anty-D. Przed wykonaniem tego zabiegu konieczne jest zrobienie badań z krwi celem określenia obecności alloprzeciwciał w krwiobiegu matki - wyjaśnia nasz specjalista.

 

Ponadto immunoglobulinę należy podać do 72 godzin po porodzie siłami natury w dawce 150 mikrogramów natomiast po zakończeniu ciąży przez cięcie cesarskie w dawce 300 ug.

 

W przypadku wystąpienia poronienia samoistnego, ciąży pozamacicznej, poronienia zagrażającego,  krwawienia z dróg rodnych, po inwazyjnych diagnostykach  prenatalnych (np. biopsja kosmówki) wymagane jest podanie odpowiedniej  dawki w zależności od dojrzałości ciąży, tj 50 ug do 20 tygodnia ciąży oraz 150 ug po 20 tygodniu ciąży.

 

Dzięki stosowaniu profilaktyki w postaci immunoglobuliny, systematycznie zmniejsza się częstość występowania konfliktów serologicznych i będącej ich następstwem ciężkiej choroby hemolitycznej płodu - przekonuje nasz specjalista.

 

W Polsce liczba ciąż w których doszło do immunizacji wynosi między 3-5 na 1000 żywych urodzeń. Postacie przebiegające z ciężką niedokrwistością dotyczą ok 10-15 % płodów.

Michał Kaszubski ginekolog - położnik 5.00 / 12 opinii artykuły 6 artykułów więcej informacji Umów wizytę więcej informacji

Ginekolog-położnik. Jest absolwentem Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Doświadczenie zawodowe zdobywał w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Tychach. Aktualnie jest lekarzem rezydentem w PPZOZ w Wodzisławiu Śląskim. Posiada doświadczenie zawodowe w zakresie operacji laparoskopowych i klasycznych, laparoskopowego sprawdzania drożności jajowodów, HSG, histeroskopii, torbieli jajnika, mięśniaków macicy, amputacji nadszyjkowej macicy, cięć cesarskich, operacji przy wysiłkowym nietrzymaniu moczu, wypadania narządów rodnych oraz plastyki ścian pochwy i krocza.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
Czy mogli się pomylić? Może wykonać dodatkowo test z krwi? 
9 dni po spóźnionym okresie zrobiłam test ciążowy z porannego moczu - wyszedł negatywny. Byłam na 2 usg .jeden lekarz powiedział, że ciąży w macicy nie ma tylko jakiś tan zapalny. Drugi też nie widział ciąży, tylko jakąś jasną plamę. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana wizyta u ginekologa z badaniem USG.
wczoraj moje 8 miesięczne niemowle kopnelo mnie w
Wczoraj moje 8-miesięczne niemowlę kopnęło mnie w brzuch - zrobiło mi się nie dobrze i przeszły mnie dreszcze, dodam że jestem 8 miesięcy po cięciu cesarskim, od tamtego momentu odczuwam bardzo silne skurcze podobne do skurczy na początku porodu lub bardzo silnej miesiączki dziś ból zaczął...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Stacjonarna wizyta u ginekologa, w przypadku nasilenia objawów - SOR.
Krążek antykoncepcyjny, a ciąża.
Czy mogę zajść w ciążę podczas 7-dniowej przerwy od stosowania krążka antykoncepcyjnego?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Jest to mało prawdopodobne. Należy w tej sprawie skonsultować się z lekarzem ginekologiem prowadzącym, który przepisał antykoncepcję.
Czy na usg już powinna być widoczna ciąża? Co może hamować okres?
Od 9 dni spóźnia mi się okres, robiłam 3 testy wszystkie negatywne. Dziś byłam u lekarza - ciąży w macicy nie widzi, ale powiedział, że widzi jakąś plamkę i nie jest pewien czy to stan zapalny, czy ciąża pozamaciczna. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się WYŁĄCZNIE z lekarzem, który wykonywał USG.
Czy to normalne, że jak przyklejam plastry te dwuskładnikowe estrogen z progesteronem, to pojawia się bardzo złe samopoczucie, potworne migreny, rozdrażnienie, problem z koncentracją podwyższone ciśnienie?
Miałam założona na 5 lat wkładkę hormonalną i od roku stosowałam plastry antykoncepcyjne, ponieważ miałam masę objawów menopauzowych, ledwo zipałam, nie mogłam spać, pociłam się w nocy, miałam migreny, rozdrażnienie itd. W maju ginekolog usunęła mi po 5 latach wkładkę hormonalną i zapisała...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja ginekologiczna.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Niezbędna wizyta stacjonarna u ginekologa; jeśli lekarz prowadzący niedostępny-z posiadaną dokumentacją medyczną, stosowanymi obecnie preparatami i historią dotychczasowego leczenia-proszę zgłosić się do innego lekarza ginekologa na konsultację.
Czy jest konieczność odstawiania antykoncepcji przed operacją?
Za miesiąc ma zabieg odbarczenia kręgosłupa lędźwiowego, ale stosuję tabletki antykoncepcyjne. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym leczenie.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Proszę skonsultować to z lekarzem prowadzącym leczenie.
Miałam tylko jednego partnera, więc to pewnie on mnie ponownie zaraził HPV?
Mam HPV, 3 lata temu pierwszy raz wyszły negatywne wyniki cytologii, później przez dwa lata były poprawne, w tym roku znowu negatywne. Czy jeśli posiada on klykciny to one są drogą zarażenia? Powinny być usunięte i dopiero wtedy może dojść do współżycia? Nigdzie nie mogę...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wyniki cytologii należy skonsultować z ginekologiem prowadzącym. Partner powinien udać się do dermatologa/wenerologa celem leczenia.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazana konsultacja u lekarza ginekologa prowadzącego-ocena wyniku cytologii i wydanie stosownych zaleceń dla Pani i partnera. Partner powinien zgłosić się do dermatologa-wenerologa.
Co może być przyczyną takiego stanu?
Boli mnie podbrzusze lewą stroną w okolicy jajnika I kręgosłup w części lędźwiowej. Ponadto zatrzymanie okresu. Dodam, że przez cały miesiąc był bardzo stresowy. Okres powinnam dostać 27 czerwca, chociaż moje cykle nie są regularne. Zrobiłam 2 testy ciążowe oby dwa negatywne. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u ginekologa.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
W pierwszej kolejności-wskazana konsultacja ginekologiczna w warunkach stacjonarnych.
Dlaczego tak się dzieje?
Miałam wczoraj wizytę u ginekolożki. Było wykonywane badanie USG. Po wizycie miałam plamienia, a dzisiaj cały dzień krwawię, jak przy normalnym okresie. 
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazana stacjonarna kontrola ginekologiczna.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u ginekologa.
Czy wysiłek fizyczny może pogorszyć mój stan i sprawić, że szyjka będzie wypadać jeszcze bardziej?
Mam stwierdzone obniżenie narządów i wypadanie szyjki macicy 2go stopnia jak również obniżone napięcie mięśniowe przedniej i tylnej ściany pochwy (nie mam jednak problemów z nie trzymaniem moczu) czy w związku z tym schorzeniem mogę uprawiać sport tj. Biegać, czy...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się ze swoim ginekologiem prowadzącym.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Zalecenia proszę omówić z lekarzem ginekologiem Panią prowadzącym (w tym przeciwwskazania do uprawiania sportu, wysiłku fizycznego itp.)
Czy można spodziewać się, że będę mieć plamienie w trakcie lub inne problemy? 
Zaczynam brać tabletki antykoncepcyjne w zaleceniu lekarza w sposób 63-4-63 63 dni bez przerwy tabletki 4 dni przerwa 63 dni tabletki. Zastanawia mnie, jak wygląda w tym czasie krwawienie? 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy skonsultować się z lekarzem ginekologiem, który przepisał antykoncepcję i zalecił taki sposób przyjmowania tabletek.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wszystkie kwestie dotyczące działania leku należy omówić z lekarzem, który włączył dany preparat i zalecił jego przyjmowanie w określonym schemacie.
Jakie mogą być negatywne skutki po podaniu takiego znieczulenia przy takiej przepuklinie?
Czy przy przepuklinie piersiowej kręgosłupa, która uciska na worek oponowy oraz na rdzeń kręgowy podczas cesarskiego cięcia można podać znieczulenie podpajęczynówkowe czy lepiej jest wykonać inne? 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Decyzję podejmie specjalista anestezjolog wykonujący znieczulenie.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
O sposobie i rodzaju znieczulenia decyduje anestezjolog, uwzględniając wszystkie schorzenia współistniejące u pacjenta.
Tabletki antykoncepcyjne, a inny lek.
Czy węgiel aktywny wpływa na skuteczność tabletek antykoncepcyjnych?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Oczywiście, węgiel jest sorbentem. Należy stosować odstęp w czasie pomiędzy preparatami.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Tak, należy zachować odpowiedni odstęp pomiędzy przyjęciem węgla aktywnego a innych leków, w tym antykoncepcyjnych.
W czym leży problem? Jak mogę temu zaradzić?
Dobry wieczór, od prawie roku mam stałego partnera seksualnego i to jest mój 3 partner seksualny (zawsze to byli stali, nigdy "przygodni"). Nie stosowałam nigdy mechanicznej antykoncepcji, tylko hormonalną bądź naturalną. Ponad miesiąc temu byłam u ginekologa w związku z...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u ginekologa celem wdrożenia odpowiedniego leczenia dla Pani i partnera.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Niezbędna wizyta kontrolna u ginekologa.
Czy grozi to zakażeniem jakąś chorobą?
Uprawiając stosunek płciowy z mężem, doszło do wypadku, w którym pękło mu wędzidełko i zaczął krwawić. Dość sporo krwi pozostało w moim organizmie w macicy.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Jeśli partner jest chory lub jest nosicielem jakichś chorób, to oczywiście tak.
Adam Garstka
stomatolog, fizjoterapeuta, fizjoterapeuta neurologiczny, fizjoterapeuta ortopedyczny, chirurg stomatologiczny
Umów wizytę
W przypadku stosunku oralnego istnieje możliwość zakażenia, tym większe jeśli dojdzie do urazu tkanek i kontaktu z płynami. W przypadku obaw warto się udać do lekarza chorób zakaźnych.
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
Umów wizytę
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4 Umów wizytę