1. Artykuły
  2. Już to widziałem. Czym jest zjawisko déjà vu?

Już to widziałem. Czym jest zjawisko déjà vu?

Déjà vu doświadcza co drugi z nas, choć co ciekawe po 25 roku życia, zdecydowanie rzadziej. Jest zjawiskiem trudnym do opisania - niezapowiedzianie pojawia się na kilka sekund - i znika. Interesowali się nim już Platon i Arystoteles, do tej pory próbuje je wytłumaczyć nauka. Czy się udaje? Nie w pełni. Ale jesteśmy coraz bliżej - przyznaje neurolog Adrian Filipczak.

Już to widziałem. Czym jest zjawisko déjà vu? Już to widziałem. Czym jest zjawisko déjà vu?
Spis treści
Déjà vu. Wcale nierzadkie zjawisko Jamais vu. Kiedy mózg zapomina Padaczka a déjà vu Déjà vu a alkohol

Déjà vu. Wcale nierzadkie zjawisko

 

Déjà vu doświadczyła ponad połowa populacji ludzi.

 

Dotyczy zarówno dzieci i dorosłych - zaznacza nasz ekspert, neurolog Adrian Filipczak.

 

Ciekawostką może być jednak fakt, że po 25 roku życia zdarza się ono zdecydowanie rzadziej.

 

W filmie Matrix w reżyserii rodzeństwa Wachowskich główny bohater doświadcza déjà vu, widząc czarnego kota. W rzeczywistości filmowej zjawisko to nazwane zostaje zmianą kodu sugerującą błąd systemu, w rzeczywistości medycznej mówimy o błędzie w działaniu mózgu - obrazowo tłumaczy zjawisko déjà vu lekarz Adrian Filipczak.

 

I szczegółowo wyjaśnia:

 

Déjà vu oznacza z francuskiego stwierdzenie „już widziałem”. To uczucie pewności, że byliśmy świadkiem lub doświadczyliśmy już obecnej sytuacji, lub zdarzenia. Zjawisko temu towarzyszy uczucie „niesamowitości” lub „dziwności”.

 

Déjà vu pojawia się nagle, bez żadnej zapowiedzi, trwa bardzo krótko, a doświadczająca go osoba, odnosi wrażenie, że już sytuacja bądź wrażenie, którego teraz doznaje, miało miejsce już wcześniej i jest jej znajome. Jednocześnie ma świadomość, że jest to niemożliwe.

 

arrow Wstrząśnienie mózgu może być groźne. Działaj natychmiast
arrow Czy aura migrenowa jest niebezpieczna?
arrow Toksoplazmoza. Może być niebezpieczna
arrow Choroba lokomocyjna u dorosłych i dzieci. Co robić, aby podróż nie była udręką
arrow Zespół niespokojnych nóg odbiera szansę na spokojny sen
arrow Zaburzenia mowy. Pomoc musi być kompleksowa

Jamais vu. Kiedy mózg zapomina

 

Przeciwieństwem tego zjawiska jest jamais vu, czyli „nigdy nie widziałem”.

 

Osoba doświadczająca tego zjawiska nie jest w stanie rozpoznać sytuacji, miejsca lub osoby, pomimo że inni mówią inaczej - dodaje lekarz.

 

Na czas trwania jamais vu nasz mózg traci dostęp do informacji płynących z wcześniejszych doświadczeń. Wtedy może nam się zdarzyć, że nie rozpoznamy naszych najbliższych: małżonka, rodziców, dzieci. Nie rozpoznamy miejsca, w którym mogliśmy wcześniej niejednokrotnie bywać, dotyczy to również smaków, zapachów czy dźwięków.

 

Podobne objawy identyfikujemy w przebiegu zespołu Capgrasa, kiedy dobrze znaną nam osobę postrzegamy, jako kogoś obcego, o identycznym wyglądzie. Z kolei w zespole Fregoliego, chory traktuje nieznajomego za kogoś bliskiego, choć o zmienionym wyglądzie.

 

Wymienione wyżej zespoły występują w przypadku chorób zapalnych mózgu, uszkodzeń części skroniowej oraz przedniej kory mózgowej.

 

Padaczka a déjà vu

 

Warto wiedzieć, zanim ulegniemy nieuzasadnionej panice, że déjà vu zdarza się przede wszystkim ludziom zdrowym. Traktujemy je jako chwilowe, niegroźne zaburzenie mózgu, które nie pozostawia dotkliwych dla człowieka śladów. Nie mniej jednak są stany chorobowe, które mogą wywołać déjà vu lub jamais vu:

 

Naukowcy dowiedli, że oba zjawiska bezpośrednio wiążą się z uszkodzeniem płatów skroniowych mózgu, w przebiegu padaczki skroniowej - tłumaczy neurolog.

 

Oprócz wspomnianych wcześniej zjawisk déjà vu pacjenci z padaczką ze strony płata skroniowego mają również zaburzenia językowe, pamięci i nastroju.

 

Jak dochodzi do uszkodzeń płatów czołowych, których objawem może być padaczka? Adrian Filipczak wyjaśnia ten mechanizm tak:

 

Najczęstszą przyczyną uszkodzeń płatów czołowych jest glejoza lub zmiany bliznowate w płacie skroniowym. Rzadszymi przyczynami mogą być guzy oraz malformacje naczyniowe.

 

Innym zaburzeniem neurologicznym, w przypadku, którego możemy doświadczyć déjà vu jest aura migrenowa poprzedzająca wystąpienie ataku migreny.

 

Déjà vu a alkohol

Choć ze zjawiskiem wiąże się wiele niejasności i kontrowersji, coraz częściej podejmowany jest również temat działania niektórych leków, a także przewlekłe stosowanie clonazepamu i amfetaminy. Na intensywność pojawiania się zjawiska może mieć również wpływ nadużywanie alkoholu.

Adrian Filipczak neurolog 4.71 / 31 opinii artykuły 2 artykuły więcej informacji Umów wizytę więcej informacji

Jest absolwentem Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Bydgoszczy. Od 2010 roku związany zawodowo z Oddziałem Neurologii i Udarowym Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Koninie.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
W jakim stopniu istnieje szansa, że mogłem zostać w jakiś sposób błędnie zdiagnozowany?
Mam 28 lat, cztery lata temu zdiagnozowano u mnie padaczkę objawową. Wyniki dwóch badań EEG przeprowadzonych w tamtym czasie w szpitalu zdefiniowano jako nieprawidłowe, jednakże nie stwierdzono napadów w trakcie badania. W reszcie badań (głowy, krwi) nie wyszczególniono...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u neurologa.
Zawał pnia mózgu, a powrót do pracy.
Czy pacjent, który miał zawał pnia mózgu 1 miesiąc temu i nadal ma osłabienie jednej połowy ciała; zawroty głowy, problemy z przełykaniem i ogólnie jest osłabiony - może wrócić do pracy? Neurolog twierdzi, że tak. Odmówił przedłużenia zwolnienia. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy stosować się do zaleceń lekarskich.
Czy moje schorzenie jest przeciwskazaniem do znieczulenia ogólnego?
Czy jeśli mam naczyniaka w pniu mózgu, (od 18 lat jestem pod kontrolą, brak jakichkolwiek zmian przez ten czas) to czy mogę mieć wykonywane zabiegi w znieczuleniu ogólnym?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Ostateczną decyzję podejmie specjalista anestezjolog podczas kwalifikacji do znieczulenia.
Czy przy zmianie ciśnienia w samolocie może się coś stać przy takim urazie?
Jestem teraz na wakacjach w Grecji. Dziecko nieszczęśliwie spadło z huśtawki z wysokości około 50 cm na główkę tzn wprost na czoło na beton. Zaczerwienienie i obrzęk pojawiło się niemal natychmiast, ale krwiaka tzn guza o wiadomym kolorze nadal nie ma czy jest się czym przejmować? Ta...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska z pełnym badaniem fizykalnym dziecka.
Co mam zrobić, żeby otrzymać opis wyniku?
Byłam w marcu na badaniu rezonansem i lekarz mi powiedział, że nie opiszę wyniku, bo wyszedł obraz niewyraźny - mam samą płytę z rezonansu. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Taką informację uzyskać można jedynie w ośrodku gdzie wykonano badanie.
Do jakiego lekarza najlepiej się zgłosić?
Od kilku dni mam nadwrażliwość na dźwięki, boli mnie głowa, przy ruchu oczami słyszę w głowie dźwięk jakby pulsowania (jedno dwa pulsowania) i kręci mi się w głowie. Czuję zmęczenie i mam wrażenie ciężkich powiek, ciężko mi się skupić, mam uczucie, jakby między brwiami był ucisk, gorzej widzę,...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u neurologa.
Cały czas czuje się spięta i wystraszona, czy to zaburzenie lękowe?
Od miesiąca cierpię na dziwne zawroty głowy, czasem do tego szumi mi w uszach, te zawroty są prawie ciągle, całodniowe, cały czas się boję, że się przewrócę, nie jestem w stanie normalnie funkcjonować, boję się gdziekolwiek wychodzić, bo kreci mi się w głowie, momentami wpadam w...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja psychiatryczna.
Czy jak zrobiliby mi przed pierwszą operacją konkretne badania, to może mogli mnie operować za jednym razem?
Jestem 2 miesiące po operacji przepukliny pachwinowej prawej, zostałam zdiagnozowana tylko podczas badania na stojąco i od razu zabieg. Po zabiegu nie mogłam stanąć na nogę, bo przechodził mi prąd z bólem w udo. Po zdjęciu szwów przestało mnie ściągać w pachwinie, ale...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z lekarzem prowadzącym leczenie.
Co to znaczy? Czy taki wynik rezonansu jest dobry? Co to znaczy? Czy taki wynik rezonansu jest dobry?
W badaniu rezonansu głowy uwidoczniono kilka (ok. 3) drobnych do ok. 2 - 4 mm, podkorowych ognisk demielinizacji pierwotnej lub wtórnej w prawej półkuli mózgu i pojedyncze w tylnej części płata ciemieniowego lewego. Robiłam go ze względu na napięciowe bóle głowy,...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wynik należy skonsultować z lekarzem kierującym na badanie.
Jakie zmiany mogą zajść w mózgu po ciężkim ataku padaczki z utratą świadomości powyżej 5 minut?
Czy można dostać po padaczce np. guzy w mózgu, czy coś innego? Po tym przez tydzień bolała mnie głowa z przodu i tyłu i po lewej stronie. Spadłam na brzuch. Nie byłam na SORZE. Po tygodniu wróciłam do sprawności umysłowej. Jestem po udarze śródmózgowym, a 5 lat temu...
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
W ww.przypadku wskazane jest wykonanie kontrolnie badania obrazowego głowy ( Tk lub MR)
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u neurologa.
Daniel Biesiada
lekarz rodzinny
Umów wizytę
zalecam wizytę u neurologa oraz rozważenie badań obrazowych
O co może chodzić? Trzeba zrobić jakieś badania?
Mam 18 lat i od jakiegoś czasu zmagam się z migrenami, nie jestem w stanie funkcjonować, drętwieją mi palce albo usta. Często najpierw pojawia się zaburzone widzenie a dopiero po dłuższej chwili migrena. Czy pomogą jakieś tabletki?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u neurologa.
Czy to późniejsze skutki uboczne po udarze?
Ponad 15 lat temu miałam lewej półkuli udar mózgu krwotoczny w dzieciństwa. Wcześniej kilka razy drętwiała mi prawa ręka i noga. Później nie drętwiała mi prawa ręka i noga, a teraz już kilka razy siedząc przy biurku lub leżąc na łóżku - drętwiała mi prawa ręka i noga...
zalecana wizyta stacjonarna u neurologa z badaniem
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konieczna jest konsultacja z neurologiem.
Czy te mroczki przed oczami mogą być powiązane, z pozostałymi objawiamy, czy do 2 osobne problemy?
Od pewnego czasu doskwierają mi zawroty oraz bóle głowy. Czuję się słabo - czuję ciężar na głowie, jakby ktoś położył mi coś ciężkiego. Mam problem, aby utrzymać głowę uniesioną,  głowa mi opada i oczy mi się zamykają - mam problem, aby utrzymać je otwarte....
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u neurologa.
Czy te ataki podczas snu mogą być od tarczycy?
Mam 32 lata. Od marca 2023 roku (3 miesiące po porodzie) borykam się z dziwnymi dolegliwościami mianowicie: zaburzenia pamięci i koncentracji, ciągłe zmęczenie, trądzik, bolące wypryski na ciele, wypadające włosy, bardzo obfite i nieregularne miesiączki, spadek libido do zera, spadki glukozy,...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zgłoszono wiele objawów nie mających ze sobą związku, z którymi należy zgłosić się do odpowiednich specjalistów.
Czy nadal może powstać krwiak, czy bez niepokojących objawów nie mam się czym martwic?
Parę dni temu uderzyłam się w czoło, nie było to bardzo mocne uderzenie, ale powstał dość spory guz. Nie miałam żadnych niepokojących objawów, nawet bólu głowy, guz tez zrobił się żółty. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja neurologiczna.
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Proszę udać się do lekarza POZ celem oceny neurologicznej.
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
Umów wizytę
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4 Umów wizytę