1. Artykuły
  2. Endometrioza – czym jest i jak sobie z nią radzić?

Endometrioza – czym jest i jak sobie z nią radzić?

Endometrioza jest chorobą w przebiegu, której następuje rozrost błony śluzowej macicy, zwanej endometrium, poza macicę. 

Endometrioza – czym jest i jak sobie z nią radzić?
Spis treści
Na czym polega endometrioza? Wyróżnić możemy cztery stadia choroby: Jakie są objawy endometriozy? Jak rozpoznać chorobę? Jak diagnozuje się endometriozę? Na czym polega leczenie endometriozy? Leczenie farmakologiczne Leczenie operacyjne Czy istnieją metody zapobiegawcze?

Na czym polega endometrioza?

 

U zdrowej kobiety z regularnym cyklem miesiączkowym endometrium narasta, stając się grubsze, przez pierwsze 3 tygodnie cyklu. Ściana macicy, którą wyściela endometrium przygotowuje się wtedy na zagnieżdżenie komórki jajowej. Kiedy nie dochodzi do zapłodnienia, błona śluzowa macicy łuszczy się i zostaje wydalona razem z krwią miesiączkową.

 

U kobiet cierpiących na endometriozę, złuszczona błona macicy przedostaje się razem z krwią do jajowodów, a nimi do jamy brzusznej, gdzie narasta. Gromadząca się krew wraz z komórkami endometrium tworzą zrosty i torbiele czekoladowe- nazwa pochodzi od koloru krwi, która znajduje się wewnątrz nich. Bardzo często przybierają one również formę guzków.

 

Najczęściej rozrastające się komórki endometrium można zaobserwować na:

 

  • jajnikach,
  • otrzewnej,
  • jelicie grubym,
  • przegrodzie pochwowo-odbytniczej,
  • płucach i opłucnej,
  • osierdziu,
  • przeponie,
  • pępku,
  • bliznach pooperacyjnych jamy brzusznej, np. blizna po cesarskim cięciu.

 

arrow Poronienie. Zjawisko, przyczyny, zapobieganie
arrow Wkładka domaciczna - najlepsza metoda antykoncepcji?
arrow Ból jajnika, o czym może świadczyć?
arrow Biała wydzielina z pochwy - kiedy oznacza infekcję?
arrow Dni płodne i niepłodne. W których dniach cyklu najlepiej starać się o dziecko?
arrow Torbiel jajnika - czy istnieją skuteczne metody leczenia i kiedy konieczna jest interwencja chirurga?

Wyróżnić możemy cztery stadia choroby:

 

  • Stadium I

endometrioza przyjmuje postać minimalną, zmiany chorobowe są mniejsze niż 5 mm, można zaobserwować zrosty w obrębie jajników oraz jajowodów.

 

  • Stadium II

choroba przebiega łagodnie, można zaobserwować zmiany większe niż 5 mm, najczęściej zlokalizowane w obrębie jajników, jajowodów oraz w zagłębieniu odbytniczo- macicznym, tworzą się torbiele endometrialne.

 

  • Stadium III

endometrioza przyjmuje formę umiarkowaną, zrosty występują w obrębie jajników oraz jajowodów, więzadła podtrzymujące macicę przyrastają do jajowodów, można zaobserwować błonę maciczną, która je porasta. 

 

  • Stadium IV

najcięższa postać choroby, w której dochodzi do unieruchomienia macicy i wystąpienia licznych zrostów endometrialnych w obrębie innych narządów. Najczęściej zrosty występują w jelitach, płucach, woreczku robaczkowym, pęcherzu moczowym, przeponie, szyjce macicy oraz pochwie.

 

Jakie są objawy endometriozy?

 

Najbardziej powszechnym objawem jest bardzo silny, promieniująco-kłujący ból w obrębie dołu pachwinowego oraz jamy brzusznej. Może on być odczuwalny również w odcinku lędźwiowym lub krzyżowym kręgosłupa oraz w okolicach odbytu.

 

Ból pojawia się regularnie razem z miesiączką lub tuż przed nią, w trakcie jajeczkowania. Sama miesiączka jest bardzo obfita, często dłuższa, a w wydalanej krwi widoczne są fragmenty złuszczonego endometrium.

 

Wiele kobiet cierpiących na przerost endometrium doświadcza bólu podczas stosunku seksualnego, mikcji oraz wypróżnień. Mogą pojawić się również śladowe ilości krwi w moczu i kale, a także plamienia międzymiesiączkowe. Bardzo często pojawiają się dodatkowe objawy takie jak biegunka, zaparcia, wzdęcia czy ogólne osłabienie.

 

Jak rozpoznać chorobę?

 

Endometrioza jest niestety podstępną chorobą, ponieważ zdarza się, że zostaje zdiagnozowana przy okazji innych badań u kobiet, u których nie występują objawy bólowe, natomiast te kobiety które bardzo ciężko znoszą miesiączkowanie są całkowicie zdrowe. 

 

Endometrioza występuje najczęściej u kobiet w wieku rozrodczym, w ponad 75 proc. przypadków u kobiet w wieku 30-40 lat, i właśnie wtedy zostaje najczęściej zdiagnozowana, kiedy pacjentka ma problemy z zajściem w ciążę. Endometrioza może być przyczyną niepłodności, dotyczy to ok. 30 proc. kobiet. Natomiast nie jest to ostateczny wyrok i bardzo często rozwiązaniem jest laparoskopowe usunięcie zrostów.

 

Jak diagnozuje się endometriozę?

 

Najprostszym badaniem pozwalającym na diagnostykę endometriozy jest dopochwowe oraz brzuszne badanie USG. W celach diagnostycznych, a później leczniczych stosuje się również laparoskopię.

 

Bardzo często lekarz ginekolog jest w stanie stwierdzić niepokojące zmiany podczas rutynowych badań i wystawić receptę w razie leczenia farmakologicznego.

 

Na czym polega leczenie endometriozy?

 

Sposób leczenia uzależniony jest przede wszystkim od trybu życia pacjentki oraz jej planów związanych z macierzyństwem.

 

Leczenie farmakologiczne

 

Leczenie farmakologiczne endometriozy polega głównie na zahamowaniu rozrostu błony śluzowej macicy. W tym celu pacjentce podaje się doustne tabletki antykoncepcyjne, które zawierają najczęściej skojarzone dawki progesteronu i aldosteronu, lub tylko jednego z tych hormonów. Tabletki antykoncepcyjne zmniejszają bóle menstruacyjne oraz bóle związane z rozrostem endometrium.

 

Podaje się również inne leki, które mają za zadanie zahamowanie wydzielania gonadotropiny oraz estrogenów (głównie danazol, analogi gonadotropiny oraz inhibitory aromatazy), a tym samym powstrzymać rozrost błony śluzowej macicy. W uśmierzaniu bólu stosuje się szeroko dostępne niesteroidowe leki przeciwzapalne, które oprócz działania przeciwbólowego działają również przeciwzapalnie i przeciwgorączkowo.

 

Leczenie operacyjne

 

Najczęściej stosowaną metodą jest metoda laparoskopowa, ze względu na jej małą inwazyjność, bezpieczeństwo oraz stosunkowo rzadkie komplikacje po jej wykonaniu, jest chętnie wybierana przez pacjentki.

 

Do leczenia laparoskopowego kwalifikują się zmiany o średnicy przekraczającej 3 cm, wykonuje się je najczęściej u kobiet zmagających się z niepłodnością. Po upływie ok. 6 miesięcy od usunięcia zrostów, płodność u tych pacjentek wzrasta. Celem leczenia laparoskopowego jest usunięcie ognisk endometriozy, zrostów oraz torbieli i przywrócenie właściwych funkcji narządów miednicy. Usunięcie wszystkich ognisk endometriozy może być bardzo trudne, szczególnie gdy błona endometrium znajduje się głęboko wewnątrz naczyń, ale ma kluczowe znaczenie, ponieważ pozostawione na narządach komórki endometrium będą stale się namnażać.

 

Powikłaniem po leczeniu metodą laparoskopową mogą być uszkodzenia jelit, pęcherza moczowego, moczowodów czy krwotoki z uszkodzonych naczyń, natomiast zdarzają się one bardzo rzadko.

 

Drugą metodą operacyjną jest radykalna metoda chirurgiczna i wykonuje się ją u kobiet, które nie planują macierzyństwa. Polega ona na usunięciu macicy razem z jajnikami, co wywołuje stan zwany menopauzą chirurgiczną. Bardzo często leczenie operacyjne jest wsparte również leczeniem farmakologicznym. Okres rekonwalescencji po interwencji chirurgicznej jest zdecydowanie dłuższy w porównaniu z metodą laparoskopową.

 

Czy istnieją metody zapobiegawcze?

 

Jako profilaktykę endometriozy wymienia się najczęściej zdrową dietę, bogatą w przeciwutleniacze oraz zdrowe tłuszcze. Zaleca się ograniczenie spożycia mięsa, glutenu oraz produktów przetworzonych. Duże znaczenie ma również regularna aktywność fizyczna o umiarkowanym natężeniu, ponieważ może przynosić ulgę w bólu, a dotlenione organy pracują sprawniej.

 

Endometrioza może mieć również podłoże genetyczne. Częściej występuje u kobiet,w rodzinach których ktoś wcześniej na nią chorował. Endometrioza jest chorobą, która może w bezpośredni sposób wpływać na jakość życia, dlatego wszelkie niepokojące objawy oraz silny ból towarzyszący menstruacji, warto skonsultować z lekarzem.  

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
ginekolog
Czy brak objawów związanych z endometriozą może wykluczyć torbiel endometrialną?
Podczas wizyty kontrolnej u ginekologa w trakcie badania USG lekarka odkryła torbiel...
02.08.2022
Poza diagnostyką i leczeniem ginekologicznym warto wykonać kontrolne usg jamy brzusznej.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Poza diagnostyką i leczeniem ginekologicznym warto wykonać kontrolne usg jamy brzusznej.
ginekolog, COVID-19, spec. chorób zakaźnych
Endometrioza i bolesne miesiączki - czy są przeciwwskazania do szczepienia?
Mam endometriozę i przy tym bardzo bolesne miesiączki - akurat w tym dniu wypada mi...
25.06.2021
Nie ma przeciwwskazań
Maciej Tężycki
lekarz rodzinny, internista, lekarz
Umów wizytę
Nie ma przeciwwskazań
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
nie ma przeciwwskazań
ginekolog, internista, lekarz rodzinny
Badania dla biorcy komórki jajowej przed wykonaniem in vitro.
Jakie badania musi przejść biorczyni komórki jajowej przed otrzymaniem jej od dawczyni...
26.01.2023
Diagnostyka ta może znacząco różnić się w zależności od wskazań do zabiegu in vitro jak i od stanu zdrowia pacjentki. Proszę omówić to z lekarzem prowadzącym leczenie.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Proszę skontaktować się ginekologiem prowadzącym
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Diagnostyka ta może znacząco różnić się w zależności od wskazań do zabiegu in vitro jak i od stanu zdrowia pacjentki. Proszę omówić to z lekarzem prowadzącym leczenie.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Na to pytanie odpowie lekarz planujący zabieg.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Proszę skontaktować się ginekologiem prowadzącym
ginekolog, antykoncepcja, zaburzenia miesiączkowania
Czy powinnam rozpocząć antykoncepcję, jeżeli miesiączka przed pierwszą tabletką wyregulowała się?
Mam nieregularny okres od samego początku, czyli od 4 lat. Teraz mam 20 i byłam z tym niedawno u...
25.01.2023
Jeśli dolegliwości towarzyszą Pani od wielu lat nie można na podstawie jednego miesiąca wyciągać jeszcze wniosków, że całkowicie ustąpiły. Osobiście jestem zwolennikiem rozważenia dalszej diagnostyki endokrynologicznej, aczkolwiek włączenie antykoncepcji hormonalnej w określonych przypadkach może przynieść znaczną poprawę w zakresie zaburzeń miesiączkowania.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Jeśli dolegliwości towarzyszą Pani od wielu lat nie można na podstawie jednego miesiąca wyciągać jeszcze wniosków, że całkowicie ustąpiły. Osobiście jestem zwolennikiem rozważenia dalszej diagnostyki endokrynologicznej, aczkolwiek włączenie antykoncepcji hormonalnej w określonych przypadkach może przynieść znaczną poprawę w zakresie zaburzeń miesiączkowania.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
O tym zdecyduje lekarz prowadzący, być może trzeba będzie kontynuować terapię, aby uzyskać regularność cyklu miesiączkowego.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
O tym zdecyduje lekarz prowadzący, być może trzeba będzie kontynuować terapię, aby uzyskać regularność cyklu miesiączkowego.
ginekolog, ciąża
Czy zjedzenie sera pleśniowego w ciąży może zaszkodzić?
Jestem w 35. tygodniu ciąży. Zjadłam dziś w restauracji burgera z kozim serem pleśniowym i...
22.01.2023
Na tym etapie niie powinno to nieść ze sobą wyższego zagrożenia niż zjedzenie jakiegokolwiek sera.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Na tym etapie niie powinno to nieść ze sobą wyższego zagrożenia niż zjedzenie jakiegokolwiek sera.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Na tym etapie niie powinno to nieść ze sobą wyższego zagrożenia niż zjedzenie jakiegokolwiek sera.
ginekolog, ciąża
Czy częste badania USG w ciąży są niebezpieczne?
Jestem w ciąży, w czwartek miałam robione USG, a w poniedzialek mam zaplanowane USG...
21.01.2023
Unikamy wykonywania jakichkolwiek badań jeśli nie ma ku temu konieczności. Badanie "połówkowe" należy jednak do ważnych badań w toku prowadzenia ciąży, a badanie ultrasonograficzne charakteryzuje się wysokim poziomem bezpieczeństwa w stosunku do innych metod diagnostycznych. Proszę jednak zgłosić fakt iż miała Pani wykonywane badanie usg w ostatnich dniach.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
badania nalezy wykonywac jezeli jest taka konieczność
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Unikamy wykonywania jakichkolwiek badań jeśli nie ma ku temu konieczności. Badanie "połówkowe" należy jednak do ważnych badań w toku prowadzenia ciąży, a badanie ultrasonograficzne charakteryzuje się wysokim poziomem bezpieczeństwa w stosunku do innych metod diagnostycznych. Proszę jednak zgłosić fakt iż miała Pani wykonywane badanie usg w ostatnich dniach.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Dobrze będzie, gdy Pani zgłosi ten fakt lekarzowi, który ma wykonać USG połówkowe, i jeśli to możliwe przesunąć termin, chyba ,że lekarz postanowi inaczej.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Dobrze będzie, gdy Pani zgłosi ten fakt lekarzowi, który ma wykonać USG połówkowe, i jeśli to możliwe przesunąć termin, chyba ,że lekarz postanowi inaczej.
ginekolog, alergolog
Pieczenie pochwy po stosunku z prezerwatywą - czy to może być alergia?
Podczas stosunku z prezerwatywą po krótkim czasie pojawia się u mnie pieczenie...
20.01.2023
Objawy te mogą wiązać się z reakcją alergiczną. Proponuję rozpocząć diagnostykę od konsultacji ginekologicznej.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana konsultacja stacjonarna u ginekologa
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Wskazana konsultacja stacjonarna u ginekologa
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Objawy te mogą wiązać się z reakcją alergiczną. Proponuję rozpocząć diagnostykę od konsultacji ginekologicznej.
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 13362 opinie
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
4.95 / 77 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.96 / 467 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę