Dna moczanowa - przyczyny, objawy, leczenie

Dna moczanowa to choroba zapalna stawów dotykająca około 1-2% społeczeństwa, gdzie mężczyzn dotyka 7 razy częściej niż kobiety. Jak wygląda przebieg tego schorzenia, co przyczynia się do jego powstania i jak je leczyć?

 

  13 października 2021

Dna moczanowa - przyczyny, objawy, leczenie
Spis treści
Dna moczanowa - co to takiego? Przyczyny dny moczanowej Objawy dny moczanowej Dna moczanowa przewlekła Guzki dnawe Czynniki sprzyjające przekształceniu w formę przewlekłą: Powikłania Leczenie dny moczanowej

Dna moczanowa - co to takiego?

 

Dnę moczanową definiujemy jako zapalenie stawów, którego przyczyną jest odkładanie się złogów kryształów moczanu sodu w tkankach stawowych, a także poza nimi, w innych narządach. Powodem jest stężenie kwasu moczowego w surowicy krwi przekraczające normę. Stąd, wyróżniamy hiperurykemię pierwotną i nabytą.

 

Przyczyny dny moczanowej

 

Jeśli chodzi o hiperurykemię pierwotną, to dochodzi do niej w wyniku zaburzeń genetycznych, co prowadzi do nieprawidłowości w przemianie puryn (związków, z których powstaje kwas moczowy).

 

Przyczyny hiperurykemii nabytej:

 

  • zwiększenie spożywania puryn w związku ze stosowaną dietą (duże ilości mięsa, podrobów, niektórych owoców morza),
  • zwiększona podaż fruktozy (wraz z niektórymi owocami i napojami owocowymi - syrop glukozowo-fruktozowy),
  • w chorobach nerek, kiedy następuje zmniejszone wydalanie kwasu moczowego,
  • nadużywanie alkoholu,
  • w niektórych nowotworach,
  • nadmierny wysiłek fizyczny,
  • zakażenie,
  • stan po przeszczepieniu narządów,
  • odwodnienie,
  • otyłość,
  • cukrzyca,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • menopauza u kobiet,
  • zaburzenia gospodarki lipidowej.

 

Objawy dny moczanowej

 

Zwykle podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi utrzymuje się przez długi czas nie dając żadnych objawów, a większość osób dotkniętych hiperurykemią prawdopodobnie nie zachoruję na dnę.

 

Dna moczanowa objawia się w postaci napadów, typowo atakiem zapalenia pojedynczego stawu (zwykle staw podstawy palucha). Po napadzie dny zazwyczaj następuje jego nawrót po około 6 miesiącach (do 2 lat). W okresach między napadami nie obserwuje się raczej żadnych objawów choroby. Z biegiem czasu częstotliwość napadów jest coraz większa, a zmiany zapalne w stawach się pogłębiają. Jeśli napad jest nieleczony, może trwać od kilku godzin do nawet tygodnia.

 

Symptomy ataku dny moczanowej:

 

  • bardzo silny ból stawu (nagły, zazwyczaj dotyczy to stawu śródstopno-paliczkowego),
  • opuchnięcie stawu,
  • rumień w okolicy stawu,
  • skóra wokół stawu jest napięta i błyszcząca,
  • naskórek w okolicy stawu się złuszcza,
  • duża bolesność stawów, która utrudnia poruszanie nimi,
  • u części chorych może nastąpić wydalanie białka z moczem.

 

Do objawów mniej specyficznych należą:

 

  • dreszcze,
  • gorączka,
  • uczucie ogólnego rozbicia.

 

Napad zazwyczaj pojawia się wcześnie rano, a nieleczony potrafi trwać od 10 dni do 3 tygodni i wygasa samoistnie.

 

Zauważyłeś/aś u siebie podobne objawy i potrzebujesz konsultacji ze specjalistą? Możesz to zrobić bez wychodzenia z domu, korzystając z platformy telemedycznej haloDoctor. Pacjenci doceniają tę formę kontaktu z lekarzem ze względu na oszczędność czasu i mniejsze ryzyko zakażenia koronawirusem w dobie pandemii.

 

Dna moczanowa przewlekła

 

Po upływie około 10 lat od pierwszego napadu dny przekształca się ona w formę przewlekłą. Mimo, że objawy mają małe nasilenie, to występują stale, a osady w postaci kryształów moczanu sodu wpływają destrukcyjnie na nasady kości i chrząstki, co prowadzi do powstania nadżerek. Proces ten w konsekwencji doprowadza do zniekształceń stawów i upośledzenia ich sprawności.

 

Guzki dnawe

 

Osad z kryształków moczanu sodu może gromadzić się w innych miejscach w organizmie, tworząc tzw. guzki dnawe, z których niekiedy wydostaje się biała wydzielina, co prowadzi do bolesnego zapalenia. Na skórze lokalizują się one w okolicy małżowin usznych, a także w okolicy stawów rąk i stóp. Zdarza się, że guzki dnawe sytuują się w narządach wewnętrznych, co nieraz prowadzi do ucisku na okoliczne nerwy, - jest to wskazanie do usunięcia guzków.

 

Czynniki sprzyjające przekształceniu w formę przewlekłą:

 

  • ataki dny pojawiają się 4 lub więcej razy w roku,
  • ataki dny nie są leczone,
  • dna moczanowa z tendencją do zajmowania stawów kończyn górnych,
  • sytuacja, w której pierwszy atak wystąpił u osoby młodej.

 

Powikłania

 

Dna moczanowa jest chorobą, która może prowadzić do wielu niebezpiecznych dla zdrowia powikłań. Złogi moczanów odkładające się w okolicy nerek często prowadzą do ich niewydolności, a u ⅓ chorych diagnozuje się kamicę nerkową objawiającą się kolką. Uszkodzenie nerek jest przyczyną białkomoczu, a także w wielu przypadkach nadciśnienia tętniczego. Podwyższeniu stężenia kwasu moczowego we krwi często towarzyszą otyłość, hiperglikemia, hiperlipidemia, co znacząco zwiększa ryzyko chorób o podłożu sercowo-naczyniowym.

 

Leczenie dny moczanowej

 

Terapia dny moczanowej nie opiera się tylko i wyłącznie na leczeniu farmakologicznym, ale przede wszystkim niezwykle istotna wydaje się zmiana pewnych nawyków życia codziennego. Mowa tu o:

 

  • ograniczeniu spożywania alkoholu (w szczególności piwa),
  • zmniejszeniu masy ciała u osób otyłych lub z nadwagą,
  • wprowadzeniu diety o niskiej zawartości puryn i fruktozy,
  • spożywaniu produktów mlecznych ubogich w tłuszcze, warzyw i produktów zbożowych,
  • regularnych badań w kierunku chorób, które mogą współistnieć, tj. choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek.

 

Stosowanie środków farmakologicznych różni się z zależności fazy choroby:

 

  • ostry napad dny moczanowej: zaleca się kolchicynę oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne i glikokortykosteroidy ogólnoustrojowo lub dostawowo, wskazane są  zimne okłady na zajęte stawy,
  • dna moczanowa przewlekła: stosuje się leki zmniejszające stężenie kwasu moczowego we krwi, co wprowadza się ok. 2 tygodnie po ustąpieniu napadu.
Najnowsze pytania pacjentów
COVID-19, nadciśnienie, dna moczanowa, choroba Parkinsona
Czy osoba z nadciśnieniem, chorobą Parkinsona i dną moczanową może się bezpiecznie zaszczepić na COVID-19?
Moja babcia choruje na chorobę Parkinsona, ma nadciśnienie oraz dnę moczanową. Wyniki badań ma...
2020-12-17 08:50:17
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Kwalifikację do szczepienia należy przeprowadzić bezpośrednio przed jego wykonaniem. Choroby, o których Pani wspomina nie stanowią przeciwwskazania do szczepienia przeciwko COVID-19.
Dariusz Jasonek
lekarz, lekarz rodzinny, lekarz chorób wewnętrznych, pediatra
Umów wizytę
Bezpośrednio do szczepienia zakwalifikuje lekarz po uprzednim zebraniu wywiadu oraz zbadaniu pacjentki. Wymienione choroby prawdopodobnie nie będą stanowiły przeciwskazań do podania szczepionki.
ciąża, dna moczanowa
Czym łagodzić ból przy dnie moczanowej w ciąży
Jestem w 11 tygodniu ciąży dopadła mnie dna moczanowa od lekarza ogólnego nie otrzymałam żadnych...
2021-03-03 11:43:44
Katarzyna Lorentz-Nejno
lekarz rehabilitacji medycznej, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Przeciwbólowo może Pani stosować tylko Paracetamol.Prosze stosować dietę niskopurynową.
W ciąży przeciwbólowo można zastosować jedynie paracetamol. Proszę pamiętać o tym, by przy dnie moczanowej ograniczyć spożycie mięsa, ryb, owoców morza, źródło białka powinny stanowić niskotłuszczowe produkty mleczne (szczególnie warta uwagi jest mozzarella light, twaróg chudy, serek wiejski light, jogurt skyr), a także tofu i warzywa strączkowe. Bez względu należy wykluczyć alkohol, zwłaszcza piwo (co pewnie Pani stosuje podczas ciąży, należy jednak pamiętać o wykluczenia również piwa bezalkoholowego). Warto ograniczyć też miód, soki owocowe, napoje słodzone (ze względu na zawartość fruktozy), owoce należy spożywać w umiarkowanych ilościach, ale spożywać. Proszę pamiętać o spożywaniu dużej ilości warzyw, surowych i gotowanych/pieczonych.
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Zdrowie
Choroby Choroby
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Maciej Tężycki
lekarz rodzinny, internista, lekarz
4.96 / opinii
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
4.99 / opinii
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
5.00 / opinii
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
4.89 / opinii