Poczucie pustki i stagnacji to sygnał, że wewnętrzny świat domaga się uwagi i zmiany. Może pojawiać się nawet wtedy, gdy z zewnątrz życie wydaje się stabilne i uporządkowane. O tym, skąd bierze się ten stan, jak go rozpoznać i co może pomóc w wychodzeniu z niego, pisze psycholog Anna Gaworska z Poradni MeWell.
Poczucie pustki i stagnacji to przede wszystkim ważna informacja o tym, że coś w naszym życiu domaga się uwagi. To złożony stan psychiczny, który obejmuje subiektywne doświadczenie braku sensu, żywotności, połączenia ze sobą. Tworzy się w nas emocjonalna luka, którą z czasem coraz trudniej wypełnić.
Najczęstszym źródłem tego stanu jest zmęczenie emocjonalne. Czujemy się przeciążeni, przebodźcowani, działamy na autopilocie a to oddala od kontaktu ze sobą i od tego co się w nas dzieje. Każdy dzień wypełnia się koniecznością bezrefleksyjnego odhaczenia zadań do wykonania.
Łączy się to również z niezgodnością między tym co jest dla nas ważne a codziennością. Robimy coś bo musimy, a nie to co ma dla nas sens i jest spójne z naszymi wartościami. Jesteśmy w miejscu w którym nie chcemy być a nie mamy pomysłu na to, w jaką stronę skierować swoje życie.
Poczucie pustki może odzwierciedlać również stan naszych niewyrażonych potrzeb np. odpoczynku, bliskości, autonomii, wolności, sensu.
Chwilowy kryzys będzie charakteryzował się tym, że pojawi się po konkretnym zdarzeniu i będzie dotyczył np. konfliktu, zakończenia stresującego wydarzenia, chwilowej trudności. Będzie trwał kilka dni lub tygodni. Choć spowoduje chwilowe zdezorganizowanie nie podważy poczucia tożsamości czy samooceny. A kiedy odpoczniesz, zmienisz otoczenie, porozmawiasz z kimś o tym, poczujesz ulgę i poprawę.
Natomiast głębszy kryzys będzie trwał dłużej. Mogą pojawić się nawroty. Po chwilowej uldze znowu doświadczysz poczucia pustki, braku kierunku, stagnacji, problemów z decyzyjnością. Znakiem rozpoznawczym może być pojawienie się trudności w odczuwaniu przyjemności z robienia rzeczy, które wcześniej sprawiały radość.
„Poukładane życie” nie jest gwarantem poczucia szczęścia i satysfakcji. Może dawać nam poczucie bezpieczeństwa i przewidywalności natomiast nie wypełni pojawiającego się poczucia pustki. W głównej mierze zależy od naszego nastawienia, czyli sposobu w jaki patrzymy na rzeczywistość i jak jej doświadczamy.
To jest pewna postawa wobec życia oraz tego, co z tym życiem się wiąże. Dotyczy naszej zdolności do konfrontowania się z wyzwaniami, dostrzegania sensu i satysfakcji z pozornie niesatysfakcjonujących czynności.
Warto również zadać sobie pytanie, czy to co mam jest rzeczywiście tym co chcę mieć, czy raczej jest spełnieniem pewnych norm społecznych czy kulturowych. W pozornie poukładanym związku może nie być bliskości czy poczucia zrozumienia i akceptacji. W dobrze płatnej pracy możesz nie doświadczać sensowności swoich działań.
By się tego wszystkiego dowiedzieć, warto skierować uwagę na swoje potrzeby, zaktualizować swój system przekonań o sobie, innych czy świecie.
Ciało zwykle powie pierwsze zanim umysł się odezwie. Życie w niezgodzie ze sobą poznasz po chronicznych napięciach w karku, plecach czy szczęce.
Będziesz czuć zmęczenie pomimo wysypiania się. Może pojawić się uczucie odcięcia od emocji, odrętwienia, trudność w zidentyfikowaniu tego co czujesz. Drażliwość bez wyraźnego powodu czy poczucie, że działasz na autopilocie to również sygnały, które mogą wskazywać na to, że Twoje życie nie jest zgodne z tym, co w głębi serca jest dla Ciebie ważne.
Emocjonalnie będziesz doświadczać stanu apatii, nudy być może zazdrości o to, że inna osoba ma w sobie więcej odwagi czy spontaniczności. Każdy sygnał, który płynie z Twojego ciała czy przeżywana emocja to informacja. Warto znaleźć swój sposób by usłyszeć to, co chce Ci powiedzieć.
Istnieje takie zjawisko jak mechanizm utopionych kosztów. To zjawisko psychologiczne polegające na tym, że trudno nam zrezygnować z czegoś, w co już zainwestowaliśmy czas, pieniądze, energię lub emocje – nawet jeśli dalsze trwanie w tym nie ma dla nas sensu. Kontynuujemy działania, które nie przynoszą efektów. Czyli tyle już poświęciliśmy by było jak jest, że nie chcemy z tego zrezygnować z obawy, że może być gorzej.
Jesteśmy silnie związani emocjonalnie z naszymi wcześniejszymi wyborami. Strach przed zmianą stanowi tu kluczowy aspekt. Mózg kocha przewidywalność a każda zmiana to niewiadoma. Kolejna blokada to brak wiedzy o tym, co chcemy naprawdę zmienić. Nie mamy pomysłu na siebie, utraciliśmy gdzieś po drodze refleksję dotyczącą sensowności życia i kierunku w jakim chcemy podażąć.
Czasem zwyczajne przemęczenie powoduje, że trudniej nam ruszyć do działania by wprowadzić zmiany.
Czasem warto zacząć od małych kroków, żeby poczuć stopniową różnicę. Przede wszystkim zidentyfikuj to co czujesz. Zrób autoanalizę swoich myśli, odczuć płynących z ciała. Umów się ze sobą na spotkanie. Odzyskanie kontaktu ze sobą może przynieść nadzieję na wyjście ze stagnacji.
Mów o tym co czujesz. Być może wspierająca rozmowa z kimś, kto Cię rozumie będzie kluczem do nowych wglądów i zmiany myślenia. Zastanów się nad tym co jest dla Ciebie ważne. Potraktuj kryzys, jako potencjał do zmiany.
Wypisz wartości, które chcesz w życiu realizować i w jaki sposób. Mogą one dotyczyć pracy, zdrowia, relacji przyjacielskich, relacji romantycznych, pasji, wolnego czasu. Coś co wydaje nam się oczywiste, może przynieść nowe, ważne wnioski kiedy zaczniemy się nad tym głębiej zastanawiać.
Do swojej codziennej rutyny wprowadź pisanie dziennika. Spisuj swoje myśli. Ekspresyjne przetwarzanie emocji i myśli obniża pobudzenie układu nerwowego. Regularne zapisywanie pozwala zauważyć powtarzające się schematy, automatyczne przekonania i ukryte potrzeby.
Przeznacz czas na czynności, które kiedyś sprawiały Ci radość. Zrób to, co pozwoli Ci w dobrym dla Ciebie tempie odzyskiwać wpływ na swoje życie i zapraszać do niego coraz więcej sensu, radości i poczucia sprawczości.
Znajdź odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.
Poczucie pustki w życiu najczęściej wynika z przeciążenia emocjonalnego, życia w trybie autopilota oraz braku kontaktu z własnymi potrzebami. Może też pojawiać się, gdy codzienność nie jest spójna z wartościami danej osoby.
Stagnacja życiowa rzadko mija samoistnie, jeśli jej przyczyny są utrwalone, np. brak zmiany stylu życia lub ignorowanie potrzeb emocjonalnych. Zazwyczaj wymaga świadomego działania i wprowadzenia choćby małych zmian.
Odzyskiwanie sensu życia zaczyna się od ponownego kontaktu ze sobą i swoimi emocjami oraz wartościami. Pomocne są małe kroki, rozmowa z bliskimi i stopniowe wprowadzanie działań zgodnych z tym, co naprawdę ważne.
Psychosomatyka – jak emocje i stres wpływają na zdrowie ciała?
Poczucie pustki i kryzys sensu – dlaczego mimo wszystko czujemy, że coś w życiu nam ucieka?
Lęk przed własnymi potrzebami – jak przeszłość blokuje nasze decyzje
Dlaczego niektóre związki przetrwają, a inne nie. Wywiad z psychotraumatolożką
Lęk w codziennym życiu – jak go rozpoznać i jak sobie z nim radzić
Emocje po świętach: dlaczego czujemy się przytłoczeni i jak sobie pomóc
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Psychosomatyka – jak emocje i stres wpływają na zdrowie ciała?
Poczucie pustki i kryzys sensu – dlaczego mimo wszystko czujemy, że coś w życiu nam ucieka?
Lęk przed własnymi potrzebami – jak przeszłość blokuje nasze decyzje
Dlaczego niektóre związki przetrwają, a inne nie. Wywiad z psychotraumatolożką
Lęk w codziennym życiu – jak go rozpoznać i jak sobie z nim radzić
Emocje po świętach: dlaczego czujemy się przytłoczeni i jak sobie pomóc