1. Artykuły
  2. Zawał serca. Jak się przed nim chronić?

Zawał serca. Jak się przed nim chronić?

Często nic go nie zapowiada, a jeśli już pojawiają się pierwsze symptomy niejednokrotnie je lekceważymy. To ogromny błąd! Kardiolodzy szacują, że zawał serca rocznie odbiera życie 15 tysiącom Polaków. Chcielibyśmy, żebyście wzięli sobie do serca profilaktykę, o której mówi doktor Bartosz Grzymała - Lubański, kardiolog, kierownik kliniki kardiologii w Szwecji.

Zawał serca. Jak się przed nim chronić? Zawał serca. Jak się przed nim chronić?
Spis treści
Zawał. Mechanizm powstawania i objawy Zawał groźniejszy dla młodych Czy ból pleców może zwiastować zawał? Jak się uchronić przed zawałem?

Zawał. Mechanizm powstawania i objawy

 

Serce to mięsień, który pompuje krew do wszystkich narządów ciała. Niestety zawodzi z powodu takich chorób jak: choroba wieńcowa, zaburzenia rytmu, niewydolność serca czy zapalenie mięśnia sercowego. W Polsce każdego roku na zawał serca umiera oko piętnastu tysięcy ludzi. Jaki jest zatem mechanizm tego niebezpiecznego zjawiska?

 

Własne naczynia krwionośne serca, naczynia wieńcowe, zaopatrują mięsień sercowy w krew bogatą w tlen. Jeśli w tętnicy wieńcowej pojawi się zakrzep lub zwężenie, serce cierpi na brak tlenu, co często prowadzi do bólu. Powstają zwężenia, które mogą prowadzić do dławicy piersiowej, zbudowane między innymi z tłuszczu i tkanki łącznej, która jest magazynowana w ścianie naczynia i często jest wynikiem niezdrowego stylu życia. Z biegiem lat ściana naczynia często staje się twardsza, a następnie mogą powstawać pęknięcia, które organizm próbuje „naprawić”. Czyni to poprzez aktywację płytek krwi, które sprawiają, że krew się kumuluje, to z kolei prowadzi do ryzyka powstania zakrzepu wywołującego szkodliwy brak tlenu w mięśniu sercowym, i konsekwencji doprowadzając do zawału mięśnia sercowego - tłumaczy kardiolog Bartosz Grzymała - Lubański.


Najczęstsze objawy zawału serca to dyskomfort, ucisk lub ból w klatce piersiowej.

 

Ból może promieniować do jednego lub obu ramion, szyi, szczęki, możemy go też odczuwać między łopatkami. Czasami występują nudności, duszność i zimne poty. Co ciekawe symptomy nie muszą być odczuwane jako ciężkie, mogą przychodzić i odchodzić i nie muszą występować nagle - tłumaczy nasz ekspert.


I dodaje:

 

W przypadku, kiedy powyższe objawy wystąpią i nie ustępują w ciągu 15 minut, należy zadzwonić pod numer alarmowy i wezwać karetkę. Każda minuta ma znaczenie dla dalszego rokowania, w przypadku zawału więc nie należy zwlekać z wezwaniem pomocy.


Zwraca on uwagę na istotną różnicę pomiędzy zawałem a popularną dławicą. Objawy dusznicy bolesnej, zwanej popularnie dławicą są często podobne do objawów zawału serca, ale są często łagodniejsze i nietrwałe. Są one zwykle związane z fizycznym lub psychicznym obciążeniem i ustępują po jego zakończeniu.

Zawał występuje częściej w godzinach porannych, wyższej częstotliwości występowania sprzyja również zimno.

 

arrow Kołatanie serca. Przyczyny, objawy, leczenie
arrow Choroba niedokrwienna serca. 9 głównych przyczyn
arrow Ból w klatce piersiowej. Co robić?
arrow Blady jak ściana. Nie lekceważ tego objawu
arrow Migotanie przedsionków. Diagnoza choroby często jest przypadkiem
arrow Atropina – w jakim celu jest stosowana?

Zawał groźniejszy dla młodych

 

Co ciekawe zawał mięśnia sercowego u młodszej osoby, może mieć gorszy przebieg niż u starszych pacjentów. Dlaczego? Związane to może być z samą etiologią zawału. Miażdżyca, która do niego prowadzi, rozwija się w organizmie pacjenta przez dłuższy czas, co prowadzi do adaptacji serca do trudnych warunków wywoływanych przez niedokrwienie. Rozwija się tak zwane krążenie oboczne, organizm tworzy dodatkowe naczynia, które omijają zwężone tętnice. Taki proces wymaga czasu, u młodego pacjenta zawał zawsze jest zjawiskiem nagłym, a organizm, w żaden sposób nie zderzył się nań przygotować. Dlatego zdarzenie to może skutkować ciężkimi konsekwencjami, a nawet śmiercią.

 

Czy ból pleców może zwiastować zawał?

 

Jedna z Czytelniczek portalu HaloDoctor, martwi się o swoje zdrowie i pyta:

 

Mam pytanie odnośnie do bólu i drętwienia lewej ręki. Czytałam, że może być zwiastunem nadchodzącego zawału. Czy to się odczuwa tuż przed czy nawet do kilku dni? Boli też czasem okolica łopatki i obojczyka. Jak odróżnić to od nerwobóli?

 

Często trudno jest odróżnić te objawy od siebie - odpowiada doktor Bartosz Grzymała - Lubański - znaczenie ma tutaj wywiad.

 

Ustalenie okoliczności występowania tych bóli pozwoli zidentyfikować ich przyczynę.

 

Jeśli pacjentka odczuwa boleść podczas stresu bądź wysiłku, to jest większe ryzyko, że jest ona pochodzenia sercowego/wieńcowego, natomiast jeśli na przykład podczas snu to może to wynikać z ucisku nerwów/naczyń w ręce wskutek ułożenia ciała - wyjaśnia kardiolog.


I podkreśla:

 

Zdecydowanie natomiast w przypadku wystąpienia takich objawów zalecałbym kontakt z lekarzem rodzinnym lub kardiologiem celem dalszej diagnostyki: badania laboratoryjne, a w tym konkretnym przypadku - próba wysiłkowa.

 

Jak się uchronić przed zawałem?

 

Jeśli chodzi o profilaktykę, to jest ona taka sama w przypadku wszystkich chorób serca.

 

Należy rzucić palenie, schudnąć, jeść mniej tłusto, mniej soli i zadbać o aktywność fizyczną - akcentuje kardiolog.


Palenie tytoniu bez względu na jego postać sprzyja rozwojowi miażdżycy. Niebezpieczne i toksyczne związki chemiczne znajdujące się w tytoniu nieodwracalnie mogą uszkodzić zarówno naczynia krwionośne, jak i mięsień serca. Z kolei tlenek węgla zawarty w dymie tytoniowym jest powodem wzrostu ciśnienia i tętna. Palacze niejednokrotnie po pierwszym rannym papierosie mogą odczuwać zawroty głowy, skołowanie czy duszność. Dzieje się tak dlatego, że serce zmuszone jest pracować ciężej i dostarczać zdecydowanie więcej tlenu do tkanek.
 

Pozytywną wiadomością dla palaczy może być fakt, że po rzuceniu palenia organizm potrzebuje tylko pięciu lat, by się zregenerować, i ryzyko choroby serca po tym czasie, jest bliskie temu, jakie dotyczy osób, które nigdy nie paliły.

Nadwaga, zwłaszcza ta, o charakterze brzusznym znacząco podnosi ryzyko wystąpienia chorób serca. Zbędne kilogramy są sojusznikiem nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, czy niebezpiecznego wzrostu cholesterolu. To wszystko z kolei może prowadzić do zawału. Warto zatem skonsultować się z dietetykiem, który pomoże obliczyć wskaźnik masy ciała BMI i dobierze właściwą dietę, albo przynajmniej udzieli praktycznych wskazówek żywieniowych.

Przyjmowane posiłki powinny być lekkostrawne, zatem zaleca się ograniczenie tłuszczów odzwierzęcych, cukrów prostych, soli, alkoholu i kofeiny. Na talerzu powinny dominować warzywa i owoce, produkty wysokobłonnikowe, kwasy omega 3.

Ważne jest również nawodnienie: ilość przyjmowanych płynów powinna wynosić około dwóch litrów i dobrze, jeśli jest to woda.

W profilaktyce chorób serca pamiętamy też o regularnym i systematycznym spożywaniu posiłków.

Istotnym sprzymierzeńcem zdrowego serca jest aktywność fizyczna. Oprócz tego, że bezpośrednio wpływa ona na wydolność mięśnia sercowego, pomaga nam jeszcze utrzymać prawidłową masę ciała. Tu zaleca się ćwiczenia o umiarkowanej intensywności wykonywane systematycznie kilka razy w tygodniu. Z pewnością dużą pomocą będzie zmiana nawyków ruchowych podczas codziennych czynności: zamian samochodu na rower bądź spacer, schody zamiast windy, praca na świeżym powietrzu.

Poważne potraktowanie tego mięśnia, zmiana nawyków żywieniowych, przyjęcie prawidłowego modelu ruchu naprawdę może uchronić nas od bardzo poważnych komplikacji zdrowotnych i sprawić by nasze serce jeszcze przez wiele lat biło jak dzwon.

artykuły 3 artykuły więcej informacji Umów wizytę więcej informacji

Specjalista chorób wewnętrznych, specjalista kardiolog, p/o Kierownika Kliniki Kardiologii Szpitala Wojewódzkiego w Gävle w Szwecji.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
Okresowe kołatanie serca, co robić?
Mam okresowe kołatanie serca (glównie przy wieczornym położeniem się spać. Okresowe oslabienie i duszność. Po wykonaniu wszelkich badań (kardiolog i ekg - WIZYTY kilkakrotne) nie wykazują w danym momencie żadnych zmian.Co dziwne zdarzyło się raz, że wymiotowałam po zabiegach UD na bark i...
Dawid Luwański
Umów wizytę
należy poszerzyć diagnostykę badań laboratoryjnych i echo serca
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
należy wykonac badania laboratoryjne i ścisły monitoring z echem serca w warunkach szpitalnych
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana diagnostyka w warunkach szpitalnych.
Ból barków i gardła, trudności z przełykaniem. Czy to objawy zawału?
Jestem 59-letnia kobietą, od 2 dni bola mnie barki, a do tego doszedł ból od gardła do żołądka (jakby cały przełyk i niżej).Trudności z przełykaniem nawet wody. Czy to mogą być objawy zawału serca?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Nie, to nie są objawy zawału serca. Aby zdiagnozować przyczynę Pani dolegliwości proszę skontaktować się z lekarzem, który po przeprowadzonym wywiadzie zleci odpowiednie leki lub badania dodatkowe.
Piotr Matysik
lekarz rodzinny, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Nie są to objawy charakterystyczne dla zawału, trzeba uzupełnić wywiad i włączyć właściwe leczenie.
Stałe przyspieszony puls jest bardzo uciążliwy i męczący. Jakie badania mogę/powinienem jeszcze wykonać?
Mam następujący problem, a mianowicie chodzi o serce. Zauważyłem, że bez przerwy mam podwyższony puls, na ogół w ciągu dnia, bez konkretnych emocji, w różnych sytuacjach. Dwa razy (w odstępie dwóch miesięcy) zdarzył mi się epizod, gdzie w pewnym momencie dostałem kołatania...
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Niezbędna wizyta stacjonarna u lekarza, konieczne uzupełnienie diagnostyki laboratoryjnej, a także kardiologicznej (zapis ekg metodą Holtera, usg serca,ew. Holter ciśnieniowy). Diagnostykę ukierunkuje lekarz po przeprowadzeniu badania fizykalnego i ocenie dotychczas wykonanych badań.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Czy te dolegliwości mogą wynikać również ze stresu, zwłaszcza że ostatnio dużo się stresuję?
Mam różne dolegliwości w klatce piersiowej, takie jak mrowienie w okolicach serca oraz ból z tyłu pleców, szczególnie na lewej łopatce, oraz kłucie w okolicach klatki piersiowej. Mam wykonane badania: echo serca oraz EKG, oba w spoczynku, których wyniki są...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Z wynikami dotychczas wykonanych badań proszę zgłosić się na wizytę stacjonarną (lek.rodzinny/internista), aby po zbadaniu Pana i ocenie wyników można było zadecydować o dalszym postępowaniu. Zalecana również konsultacja psychologiczna.
Czym może być spowodowany ból w klatce piersiowej?
Od roku kilka razy dziennie odczuwam lekki krótkotrwały ból w klatce piersiowej. Czasem po lewej stronie czasem bardziej po środku, czasem odczuwam, jakby to było w lewej części pleców. Wiele razy robiłem EKG, wszystko wychodziło dobrze, byłem u kardiologa, kardiolog zbadał...
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazane wykonanie rtg klatki piersiowej i wizyta u lekarza (rodzinnego, pulmonologa).
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
zalecam wykonać RTG klatki piersiowej i Echo serca, z wynikami badań konsultacja lekarska stacjonarna u pulmonologa lub kardiologa
Od jakiegoś czasu spotyka mnie sporo stresu i czy to może być przyczyną?
Mężczyzna lat 19. Od paru dni mam lekki ból w klatce piersiowej po lewej stronie. Ból jest raczej delikatny, czasami słaby, wręcz niewyczuwalny, a czasami narasta szczególnie w nocy. Nigdy nie miałem problemów z sercem i krążeniem. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
zalecam wykonanie RTG klatki piersiowej i kontrolę u internisty z wynikiem badań stacjonarnie i lekarz ustali co dalej
Do jakiego lekarza powinnam się udać?
Mam bardzo dokuczliwą dolegliwość, z która borykam się już kilka lat. Nikt nie może sensownie opowiedzieć, co mi to wywołuje. Raz lub dwa razy w miesiącu oczywiście kilka lat temu było to co kilka dni, nagle bez niczego mam uczucie narastania ciśnienia w głowie i jego opadania, robię się...
zalecam bezzwłoczną kontrolę u neurologa
Czy to normalne, czy powinnam udać się znowu na sor?
Od listopada zeszłego roku mam bóle w klatce piersiowej, byłam na sorze i u lekarza, ale stwierdzono, że to nerwoból. Jakoś miesiąc temu znowu zaczęła mnie boleć klatka piersiowa -  wzięłam leki, które zostały mi przepisane, ból nie minął, a do tego zaczęła...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Czy lek na nerwicę lękową może być przyczyną takiego stanu rzeczy?
Od ok. 3 miesięcy przyjmuję lek na nerwicę lękową. Od ok. 2-3 tygodni zaobserwowałam u siebie niskie tętno (ok. 55, potrafi spaść poniżej 50) przy „normalnym” ciśnieniu, piski/szumy w uszach. Czy taki poziom tętna jest niepokojący?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z psychiatrą prowadzącym.
zalecana wizyta stacjonarna u lekarza POZ aby wykonać ekg, oraz kontrolna wizyta u lekarza psychiatry prowadzącego.
Jakie badania krwi wykonać, aby rozpocząć moją diagnozę?
Mężczyzna, lat 41. Problemy z oddychaniem, z nabraniem głębokiego oddechu, duszności. Trwa to od około 2 miesięcy.
zalecana wizyta stacjonarna u pulmonologa
Zbigniew Walter
internista, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
wskazana konsultacja pulmonologiczna
Piotr Matysik
lekarz rodzinny, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Wizyta stacjonarna u lekarza rodzinnego.
przede wszystkim stacjonarna wizyta u pulmonologa, przedstawione objawy wskazują na astme oskrzelową
w trybie pilnym wizyta stacjonarna u lekarza pulmonologa, zalecane wykonanie spirometrii i RTG klatki piersiowej w celu zdiagnozowania schorzenia objawy wskazują na astmę oksrzelową
Czy to normalne? Czy muszę iść z tym do lekarza?
Jestem 1.5 miesiąca po trzeciej operacji serca, wcześniej miałem też operację klatki piersiowej, więc pionowa blizna wzdłuż mostka to tak naprawdę już 4 blizny jedna na drugiej. Na tej bliźnie jest kilka miejsc, gdzie najpierw się zagoiło, zrobił się strupek lub krwiak, lub odrobina ropy pod...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna kontrolna wizyta chirurgiczna.
Czy jest to możliwe? Co mógłbym zrobić?
Od 7 lat choruję na serce. Do tej pory wykryto arytmię i nadciśnienie. Nigdy nie wspominałem, że przed zaczęciem się moich problemów przytyłem ok 20 kg w ciągu roku. Mam dni, że jest w porządku, a są gorsze, w których np. dwa dni się męczę, ponieważ serce co chwilę mi kołuje. Lekarz...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z kardiologiem prowadzącym leczenie.
Dawid Luwański
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z kardiologiem prowadzącym leczenie.
Żaneta Petryka
dietetyk kliniczny, dietetyk
Umów wizytę
Zalecam konsultacje z lekarzem kardiologiem oraz dietetykiem klinicznym. Zapraszam na konsultacje dietetyczne w celu dobrania odpowiedniego modelu żywieniowego. Pozdrawiam, mgr Żaneta Petryka
Czy takie skoki ciśnienia to coś groźnego?
Praca od rana do wieczora (6-22) gdy wróciłam do domu ciśnienie 150/110 i po pół godziny gwałtownie spadło 113/50. Choruję na nadciśnienie. Już ciśnieniomierz nie chce mi w ogóle zmierzyć ciśnienia, a moim domownikom mierzy normalnie. Jaka może być tego przyczyna?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z lekarzem prowadzącym leczenie.
Teresa Gawlik-Jakubczak
urolog, chirurg, androlog
Umów wizytę
Może pojawila sie arytmia czyli niemiarowa praca serca . Wówczas elektroniczne ciśnieniomierze nie potrafią zmierzyć RR . Wskazana konsultacja u kardiologa i wykonanie EKG serca
Dzień dobry. Mam 39 lat. Od jakiegoś czasu odczuwa
Mam 39 lat. Od jakiegoś czasu odczuwam ból w klatce piersiowej podczas dotyku. Jeśli mocniej przycisnę, to czuje pieczenie pod skórą. Dodam tylko, że choruje na niedoczynność tarczycy. Ból jest na wysokości, w której znajduje się chyba rękojeść mostka. Nad piersią. Z...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
zalecana wizyta stacjonarna z badaniem fizykalnym
Czy to możliwe, że jest to spowodowane nerwami/nerwicą?
Męczy mnie okropny lęk związany z dziwnym dźwiękiem pojawiającym się przy braniu pełnego, głębokiego oddechu (np. przy ziewaniu). Jest to dźwięk jakby "pompki" przy wdechu, towarzyszy temu napięcie klatki piersiowej. Zdarza się to rzadko, z reguły gdy zaczynam o tym uporczywie myśleć,...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Tomasz Matjas
psycholog kliniczny, psychoterapeuta dzieci i młodzieży, psychoterapeuta dorosłych, psychoterapeuta PTP, psychoterapeuta rodzinny, terapeuta uzależnień
Umów wizytę
Zalecana wizyta /telewizyta, zapraszam do gabinetu, Tomasz Matjas
Ktoś wie, co to mogłoby być?
Od długiego czasu mam taki jakby ból serca (to się dzieje parę razy w tygodniu i trwa z minute) to takie uczucie jakby mi się robiło duszno w sercu i czuję nieprzyjemne uczucie w nim. To nie jest wywoływane przez żaden stres ani nic. Zwykle, żeby uspokoić, to uczucie muszę nabrać dużo...
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana konsultcja kardiologiczna, wykonanie badanie Holtera, echo serca.
Czym może być spowodowane pulsowanie w okolicy szyi?
Od kilku tygodni odczuwam pulsowanie w okolicy szyi tak w dołku między kośćmi obojczykowymi. To pulsowanie jest widoczne. Wzrasta wraz ze wzrostem ciśnienia. Leczenie się na ciśnienie. Gdy ciśnienie jest w normie, przy leżeniu, to pulsowanie jest odczuwalne. Zgrywa się z biciem serca. Nie...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Stacjonarna wizyta lekarska z wynikami wykonanych badań.
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
Umów wizytę
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4 Umów wizytę