Anoreksja u nastolatków. Gdzie szukać pomocy?

Anoreksja. Coraz więcej nastolatków choruje

Jeśli chodzi o statystyki w Polsce ocenia się, że problem anoreksji dotyczy od 0,8% do 1,8% populacji dziewcząt poniżej 18 r.ż. Najczęściej występuje u osób w wieku 12-14 lat oraz 17-18 lat. 

Na świecie jest to częstotliwość 0,5-1% u kobiet oraz 0,05-0,1% u mężczyzn. 

- Istotne  jest, aby mieć na uwadze, że jest to choroba, która w około 10% sytuacji może zakończyć się śmiercią. Umieralność spowodowana jest najczęściej powikłaniami w wyniku głodzenia się lub popełnieniem samobójstwa - zwraca uwagę psycholog i psychoterapeuta Katarzyna Kajak-Serafin. 

I dodaje:

- W swoim gabinecie dosyć często mam możliwość pracować z osobami zmagającymi się z anoreksją. Pomimo, że jest to praca wymagająca szczególnego skupienia na włączeniu do terapii całego systemu rodzinnego, co bywa trudne, to przy zaangażowaniu opiekunów oraz wysokiej motywacji do pracy u pacjenta, można w okresie kilku miesięcy osiągnąć znaczna poprawę w funkcjonowaniu w zakresie nie tylko wagi, ale także innych ważnych aspektów rozwojowych jak np. poprawa jakości relacji z rówieśnikami.

Rodzicu, bądź czujny! Jak rozpoznać pierwsze sygnały uzależnienia u dziecka

L4 po epizodzie psychozy alkoholowej. Diagnostyka, leczenie i regeneracja

Rozstanie jak żałoba – jak przeżyć stratę i odbudować siebie

Dystymia – „cichy” rodzaj depresji. Jak ją rozpoznać i leczyć?

Przemoc emocjonalna, love bombing, kontrola: te mechanizmy obnaża film „Dom dobry”

Masz kryzys? Zadzwoń – te dwa numery mogą uratować życie

Anoreksja. Objawy i sygnały alarmowe

Początkowy okres może być trudny do zaobserwowania, zazwyczaj są to niewielkie zmiany w sposobie odżywiania poprzez włączenie zdrowszych produktów do diety, co budzi przeważnie pozytywne wzmocnienia ze strony środowiska. 

- Na kolejnych etapach często pojawia się chęć ograniczania ilości lub wielkości posiłków i potrzeba kontrolowania ilości spożywanych kalorii oraz wagi. Następnie może pojawić się włączanie dodatkowych aktywności fizycznych, ukrywanie swojego ciała pod luźnymi ubraniami, chowanie lub wyrzucanie posiłków, gdy opiekun nie patrzy. Z czasem zmienia się nastrój i codzienne zachowanie, rodzinne relacje mogą ulec znacznemu pogorszeniu - wylicza nasza ekspertka. 

Do gabinetu zazwyczaj trafiają osoby, które są już od długiego czasu na deficycie kalorycznym lub osoby po hospitalizacji spowodowanej skutkami niedożywienia. 

- Warto być w dobrym kontakcie ze swoim dzieckiem, nie tylko jeśli chodzi o częstotliwość, ale szczególnie jeśli chodzi o jakość tego kontaktu. Dobra relacja z nastolatkiem jest swego rodzaju parasolem ochronnym przed różnego rodzaju chorobami, a opiekunom daje szansę na zaobserwowanie objawów choroby nawet na wczesnym etapie - podkreśla Katarzyna Kajak-Serafin. 

Zazwyczaj im wcześniejsza adekwatna interwencja, tym krótszy czas powrotu do równowagi w funkcjonowaniu. 

Anoreksja. Przyczyny

Przyczyny anoreksji nie są w tym momencie w pełni znane. 

- Wiemy, że wpływ mogą mieć czynniki biologiczne takie jak np. metabolizm neuroprzekaźników, cechy osobowościowe np. nadmierny perfekcjonizm, czynniki rodzinne np. angażowanie dzieci w problemy małżeńskie lub nadmierne oczekiwania ze strony rodziców, czynniki socjo - ekonomiczne np. wyższy status ekonomiczny lub promowanie szczupłej sylwetki w mediach społecznościowych - wskazuje możliwe przyczyny anoreksji psycholog. 

I dopowiada:

- Często czynnikami wyzwalającymi są krytyczne uwagi na temat masy ciała w najbliższym otoczeniu, stresujące lub traumatyczne doświadczenia związane z konkretna sytuacją np. problemy w szkole lub rodzinie, dieta związana z redukcją masy ciała, wejście w kolejny etap życia np. dojrzewanie lub wejście w kolejny etap edukacji związany ze zmianą szkoły.

 

Anoreksja. Leczenie to współpraca wielu specjalistów

W leczeniu anoreksji ważna zazwyczaj jest współpraca z wieloma specjalistami np. psychiatrą, kardiologiem, internistą, psychodietetykiem czy też psychoterapeutą w zależności od konkretnej sytuacji i stopnia zaawansowania choroby. 

- Jeśli chodzi o psychoterapeutę, to ważne, aby poszukać specjalisty, który ma odpowiednie uprawnienia do prowadzenia psychoterapii i wprost zapytać czy pracuje z osobami z zaburzeniami odżywiania w postaci anoreksji. Nie każdy specjalista pracuje z tym obszarem, nawet, gdy posiada odpowiednie predyspozycje teoretyczne - radzi nasza ekspertka. 

Psychoterapia jako jedna z podstawowych form leczenia anoreksji jest procesem, który może wpłynąć w sposób istotny na funkcjonowanie systemu poznawczego, emocji oraz zachowania osób zmagających się z anoreksją. W trakcie terapii pracuje się nad różnymi ważnymi obszarami jakimi są skutki, objawy oraz czynniki podtrzymujące zaburzenie. 

- Obszary, które można zaopiekować w trakcie psychoterapii to praca nad np. utrzymaniem prawidłowej masy ciała, wzmacnianie zdrowych strategii radzenia sobie z emocjami, zwiększenie świadomości swojego funkcjonowania, nabycie umiejętności budowania zdrowych relacji z innymi ludźmi, praca związana z akceptacją siebie nie tylko pod kątem wyglądu, praca związana z wzmocnieniem umiejętności poszukiwania zdrowych strategii rozwiązywania problemów, wzmacnianie umiejętności dbania o swoje granice -tłumaczy Katarzyna Kajak-Serafin. 

 

Anoreksja. Wsparcie rodzica kluczowe

Psycholog i psychoterapeuta podkreśla: rodzice mają kluczową rolę w procesie leczenia.

- Ważne, aby starali się dokładać „dobre cegiełki" do relacji z dzieckiem. Jeśli mają wiedzę jak mogą to robić, to już duży zasób na początek. Jeśli nie, to zachęcam do odwagi i zadawanie pytania specjalistom, aby tą wiedzę uzyskać. 

Rodzice przebywają ze swoimi dziećmi przez większość czasu, więc mają największy wpływ na ich funkcjonowanie. Ważne, aby stosowali się do zaleceń specjalistów, bo dzięki temu mogą realnie bardzo mocno wspierać proces zdrowienia swojego dziecka. 

- Oczywistym jest, że to rodzice są odpowiedzialni za kształtowanie się relacji z dziećmi i to od nich zależy najwięcej. Przy odpowiednim zaangażowaniu z ich strony można znacznie przyspieszyć proces leczenia anoreksji. Mam świadomość, że praca, szczególnie praca nad sobą to duże wyzwanie. Wiem, że jest to proces i trwała zmiana nie zadzieje się w sposób nagły, ale warto zdecydować się na pracę nad sobą, bo cena jest bardzo wysoka - zdrowie i życie dzieci. Trzymam mocno kciuki za wszystkie osoby zmagające się z anoreksją oraz ich bliskich - podsumowuje nasza ekspertka.