1. Artykuły
  2. Mononukleoza zakaźna – czy istnieje szansa trwałego wyleczenia?

Mononukleoza zakaźna – czy istnieje szansa trwałego wyleczenia?

Zdecydowana większość populacji przebyła kiedyś infekcję wirusem wywołującym mononukleozę (EBV), ale mononukleoza zakaźna ujawniła się tylko u niektórych z nich. Najczęściej chorują dzieci i młodzież, a początkowe objawy są względnie często mylone z tymi towarzyszącymi anginie paciorkowcowej. Jak rozpoznać, że mamy do czynienia z mononukleozą zakaźną i czym ją leczyć?

Mononukleoza zakaźna – czy istnieje szansa trwałego wyleczenia? Mononukleoza zakaźna – czy istnieje szansa trwałego wyleczenia?
Spis treści
Mononukleoza - definicja Objawy mononukleozy Mononukleoza zakaźna a angina paciorkowcowa Wysypka skórna w przebiegu mononukleozy zakaźnej Diagnozowanie mononukleozy Leczenie mononukleozy Powikłania po przechorowaniu

Mononukleoza - definicja

 

Mononukleoza to choroba zakaźna, która jest wywołana przez wirus Epsteina i Barr (EBV). Jej jedynym rezerwuarem są ludzie, a do zakażenia dochodzi w wyniku kontaktu ze śliną, a także przez przetaczanie krwi czy przeszczepianie narządów. Co ważne, rzadko zarazić się można drogą kropelkową. Za wrota zakażenia (miejsce gdzie wirus przedostaje się do organizmu) uznaje się jamę nosowo-gardłową. Zwykle do transmisji wirusa dochodzi poprzez pocałunki, picie z tej samej szklanki, a u dzieci najczęstszą drogą jest zarażenie przez zanieczyszczone śliną zabawki. Chorują przeważnie młodzi dorośli, dzieci po 4. roku życia oraz młodzież, rzadko niemowlęta i osoby po 40. roku życia. Patogen ten posiada zdolność do zakażania człowieka na całe życie. Występuje okresowa reaktywacja z wydalaniem w płynach ustrojowych, tj. ślina czy wydzielina dróg oddechowych.

 

Zarażać mogą:

 

  • chorzy,
  • osoby w czasie rekonwalescencji po chorobie (ozdrowieniec może zarażać od kilku do kilkunastu miesięcy po przechorowaniu, okresowo do końca życia wydala wirusa w ślinie),
  • pacjenci przechodzący zakażenie bezobjawowo,
  • nosiciele wirusa,
  • pacjenci w okresie wylęgania wirusa (który trwa 30-50 dni, przenika do ślinianek i tam się mnoży).

 

arrow Ospa wietrzna. Pediatra tłumaczy jak pielęgnować wysypkę
arrow Grypa sieje spustoszenie. Polacy nie chcą się szczepić
arrow Angina. Dlaczego nie należy jej lekceważyć?
arrow Półpasiec – jakie są objawy i skutki tej zakaźnej choroby?
arrow Grzybica skóry - rodzaje, objawy, zapobieganie
arrow Żółtaczka – czym jest i co ją wywołuje?

Objawy mononukleozy

 

Pierwsze, niecharakterystyczne objawy:

 

  • pogorszenie samopoczucia,
  • apatia,
  • ból głowy,
  • bóle mięśniowe,
  • dreszcze,
  • osłabiony apetyt - są to tzw. objawy zwiastunowe, trwają ok. 1-2 tyg.

 

Po tym czasie typowo ujawnia się gorączka (może utrzymywać się nawet miesiąc) i zapalenie gardła i migdałków, którym towarzyszą:

 

  • silny ból gardła,
  • powiększenie migdałków ze współistniejącym wysiękiem,
  • powiększenie węzłów chłonnych (zwłaszcza na szyi, ale charakterystyczna jest uogólniona limfadenopatia, węzły są tkliwe, sprężyste, przesuwalne względem podłoża, powiększenie może utrzymywać się nawet do 6 miesięcy),
  • nieprzyjemny zapach z ust,
  • wybroczyny na podniebieniu.

 

Mononukleoza zakaźna a angina paciorkowcowa

 

Mononukleozę należy różnicować z anginą paciorkowcową, bowiem za sprawą wyżej wymienionych objawów ich początkowy przebieg jest zbliżony. Jakie więc objawy są charakterystyczne wyłącznie dla mononukleozy zakaźnej?

 

  • Powiększenie śledziony,
  • zapalenie wątroby (zwykle także powiększenie, ale rzadko z żółtaczką),
  • obrzęk powiek, nasady nosa i łuków brwiowych (najczęściej u dzieci),
  • owrzodzenia i nadżerki narządów płciowych (u młodych dorosłych),
  • wysypki skórne (podobne do tych występujących w przebiegu odry lub różyczki).

 

Obserwujesz u siebie niepokojące objawy i nie masz pewności czy to zwykłe przeziębienie czy coś poważniejszego? Umów się na wizytę online - bez wychodzenia z domu i skonsultuj symptomy z lekarzem rodzinnym. Lekarz online ma też możliwość wystawienia e-Recepty.

 

Wysypka skórna w przebiegu mononukleozy zakaźnej

 

Objaw ten występuje stosunkowo rzadko, pojawia się w 2 tygodniu choroby, przede wszystkim w okolicy tułowia. Ze względu na przebieg zbliżony do anginy, która jest schorzeniem o podłożu bakteryjnym, często jako lek pierwszego rzutu podaje się antybiotyk, np. ampicylinę, amoksycylinę lub cefalosporyny. Za objaw charakterystyczny uznaje się ujawnienie osutki plamistogrudkowej, swędzącej, która pojawia się w ok. 10 dni po zażyciu pierwszej dawki leku. Wysypka ta rozsiewa się na większą powierzchnię ciała - na kończyny, twarz, a także małżowiny uszne. Obejmuje skórę oraz błony śluzowe.  Prawdopodobnie wywołują ją powstałe kompleksy immunologiczne.

 

Diagnozowanie mononukleozy

 

Podstawą w diagnozowaniu mononukleozy są objawy kliniczne wymienione wcześniej, czyli te sugerujące anginę, a także charakterystyczne wyłącznie dla tej choroby, tj. powiększenie śledziony, wątroby czy obrzęk powiek.

 

W badaniu krwi pomocne będą:

 

  • wykrywanie przeciwciał anty-EBNA (przy ujemnych przeciwciałach anty-EBNA i dodatnich anty-VCA IgM stwierdzamy świeże zakażenie),
  • wykrywanie DNA EBV,
  • odczyn Paula-Bunnella-Davidsohna (wykrywanie przeciwciał heterofilnych aglutynujących z krwinkami baranimi, zazwyczaj ujemny u dzieci),
  • podwyższona liczba leukocytów,
  • wzmożona aktywność aminotransferaz,
  • podwyższony poziom CRP.

 

Leczenie mononukleozy

 

Kuracja mononukleozy zakaźnej opiera się głównie na leczeniu objawowym. W przypadku gorączki, uciążliwych bólów głowy czy mięśni i stawów zaleca się stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, np. paracetamol, ibuprofen. Jeśli wystąpi nadmierna obturacja górnych dróg oddechowych podaje się glikokortykosteroidy. Ponadto wskazany jest odpoczynek, unikanie wzmożonej aktywności fizycznej (istnieje ryzyko pęknięcia śledziony). Może okazać się, że chory będzie wymagał specjalistycznej opieki w warunkach szpitalnych, jeśli dojdzie do nadmiernego powiększenia śledziony lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia (duszności, odwodnienie). Nie zaleca się wprowadzania do terapii leków przeciwwirusowych, chyba że mamy do czynienia z zespołem limfoproliferacyjnym.

 

Infekcja ta należy do chorób samoograniczających się, której objawy ustępują w 2-3 miesiące. Osoba po przechorowaniu uzyskuje trwałą odporność, ale mimo to wciąż okresowo może zarażać wydalając w ślinie i innych wydzielinach wirusa.

 

Powikłania po przechorowaniu

 

Przebieg tej choroby jest rzadko powikłany, ale jeśli występuje, to mogą to być objawy tj.:

 

  • wtórne zakażenia bakteryjne,
  • pęknięcie śledziony,
  • zapalenie wątroby
  • małopłytkowość,
  • niedokrwistość,
  • zapalenie osierdzia,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • obturacja dróg oddechowych.
Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
Ból brzucha, nudności i brak apetytu
Od jakiegoś czasu męczy mnie ból w środkowej części brzucha i po lewej stronie. Doszły też nudności i brak apetytu. Martwi mnie ten stan. Co robić?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Celem postawienia diagnozy - choćby wstępnej proszę skontaktować się z lekarzem, który podczas konsultacji szczegółowo zbierze wywiad i ewentualnie przepisze niezbędne leki lub zleci badania dodatkowe.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
należy wykonać usg jamy brzusznej. Celem postawienia diagnozy - choćby wstępnej należy skontaktować się z lekarzem rodzinnym / internistą, który podczas konsultacji szczegółowo zbierze wywiad, ewentualnie skieruje na dodatkowe badania i przepisze niezbędne leki.
Czym mój ból może być powiązany z guzkiem na nerce?
Mam 23 lata od ponad roku borykam się z bólem prawej strony. Miałam robione zabiegi kręgosłupa termolezje, ale mój stan zdrowia powoli się pogarszał — pojechałam do lekarza i lekarz zobaczył na rezonansie jakiś guzek przy nerce, robiłam trzy razy USG.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska. Należy zabrać ze sobą wyniki badań obrazowych.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Z wynikami dotychczas wykonanych badań proszę zgłosić się do lekarza (internista/rodzinny) w celu ukierunkowania dalszej diagnostyki. Wskazana również konsultacja ginekologiczna.
Od czego może być spowodowana moja przeczulica dotykowa?
Od ponad 2 lat wszystko mnie swędzi, kłuje i odczuwam pewnego rodzaju przeczulicę dotykową całego ciała (łaskotanie przy nawet niewielkim dotyku). Wykonałem szereg badań alergologicznych i dermatologicznych (wszystko ujemne), stan psychiczny również ok. Zrobiłem także badanie EMG...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Przyczyny przeczulicy mogą być różnorodne. Z wynikami dotychczas wykonanych badań proszę zgłosić się na stacjonarną wizytę (internista/lek.rodz.), sukcesywnie należy wykluczać poszczególne przyczyny tego stanu.
Czy powinnam udać się na SOR, żeby sprawdzić ewentualność jakiegoś zakażenia?
Ugryzł mnie dziki kot do krwi w palec, ranę przemyłam, nie odkaziłam, nie miałam czym. 
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
W takiej sytuacji jak najbardziej zalecane zgłoszenie się na SOR.
Od czego to może być?
Od tygodnia miałam mokry kaszel, w nocy duszący. Lekarz rodzinny zdiagnozował ostre zapalenie oskrzeli i zmiany na płucach. Dzisiaj od rana nic mnie nie bolało. Nagle zaczęło boleć mnie jedno żebro na dole po prawej stronie. Jak siedzę nie boli, ale przy poruszaniu i kaszlu już tak. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska celem wdrożenia diagnostyki i ewentualnego leczenia.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Niezbędna kontrolna stacjonarna wizyta u lekarza-po zbadaniu Pani lekarz podejmie decyzję co do dalszego postępowania (np. rtg klatki piersiowej)
Czy konieczna jest wizyta u lekarza?
Bylem przeziębiony - miałem mokry kaszel i katar i bylem osłabiony. Po 1,5 tygodnia jestem zdrowy, nie kaszle już a flegmy mam coraz mniej. Pojawiło się zatkane ucho lewe i lekki szum w uchu, nie boli, tylko jest przytkane. Co mogę zrobić — jakieś inhalacje? 
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Proszę zgłosić się na wizytę kontrolną do lekarza rodzinnego.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Jeśli jest Pan zdrowy - to nie ma potrzeby wizyty lekarskiej, jeśli jednak występują objawy, o których Pan pisze - należy zgłosić się na stacjonarną wizytę lekarską.
Czy od kaszlu mogłem uszkodzić żebra?
Jestem w trakcie przechodzenia infekcji. Mam bardzo mocny kaszel z wykrztuszaniem znacznej ilości wydzieliny. Podczas kąpieli miałem napad kaszlu taki, że prawie zwymiotowałem i w pewnym momencie poczułem ból w lewym żebrze. Teraz nie mogę głęboko oddychać, śmiać się, kichać, kaszleć,...
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Niezbędna wizyta u lekarza w warunkach stacjonarnych, wymaga Pan zbadania fizykalnego i wykonania rtg klatki piersiowej.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana pilna stacjonarna wizyta lekarska.
Jak liczy się dni dawkowania leków?
Mam iniekcje leku co 3 tygodnie i nie wiem, czy dzień, w którym biorę zastrzyk wliczać w te 21 dni czy liczyć od następnego dnia od zastrzyku. Przykład zastrzyk 3.07 - następny ma być 23 czy 24.07?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się WYŁĄCZNIE z lekarzem, który zlecił leczenie.
Czy należy się martwić powyższymi wynikami krwi, czy może to być chwilowa sytuacja związana ze stresem?
Co oznacza niski poziom limfocytów i wysoki poziom neutrofili (procentowo), ilościowo w normie. Czy na wynik mógł mieć wpływ stres? Taka sytuacja zdarzyła się pierwszy raz. W przeciągu ostatnich dwóch miesięcy miałam morfologię robioną jeszcze dwa razy i zarówno...
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Nie ocenia się pojedynczych parametrów morfologii; dokonuje się oceny jej wszystkich parametrów z danego badania (i porównawczo w stosunku do badań poprzednich), biorąc pod uwagę dodatkowo pełny wywiad zebrany z pacjentem, badanie fizykalne pacjenta, a także wyniki innych wykonanych badań. Tak więc oceny powinien dokonać lekarz, który zlecał badania z określonego powodu i ma wgląd w pełny obraz historii pacjenta.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy zgłosić się do lekarza celem interpretacji wszystkich wyników badań, a nie tylko wybranych parametrów.
Jak długo probówka z krwią znajdująca się w temperaturze pokojowej nadaje się do badań?
Jest to kwestia kilku godzin, jeśli tak, to ilu w przybliżeniu?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Laboratoria wykonujące badania krwi posiadają odpowiednie procedury i ściśle do nich się stosują.
Jeśli rodzice nie będą mieli objawów żadnych przez tw dwa tygodnie, mogę spokojnie do nich pojechać czy jakiś czas odczekać?
Siostra przechodziła krztusiec. Ona i syn dostali antybiotyk, ale córka i młodszy syn nie. Przyjechali do rodziców na wakacje na 2 tygodnie. Nie mam z nimi kontaktu, ponieważ stwierdziłam ze 7-latek i 2-miesięczna córka, mogą się zarazić. Czy przez dotknięcie rzeczy tej samej...
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Największa zaraźliwość występuje w pierwszych dwóch tygodniach choroby i utrzymuje się przez około 3–4 tygodnie (odpowiednio dobrana antybiotykoterapia skraca zaraźliwość do 5 dni). Zakażenie przenosi się drogą kropelkową podczas kaszlu i kichania, a także poprzez kontakt bezpośredni (w tym przypadku zaraźliwość jest znacznie mniejsza).
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Maksymalna zakaźność występuje w ciągu 2 tygodni i może utrzymywać się do 5 tygodni.
Czy rozcieńczenie moczu mogło wpłynąć na wynik i białko w rzeczywistości jest?
Z powodu nadciśnienia ciążowego muszę badać czy w moczu znajduje się białko. Dziś otrzymany wynik jest negatywny, ale mocz ma obniżony ciężar z powodu tego, że dużo piłam. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy w tej sprawie skonsultować się z ginekologiem prowadzącym ciążę.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Najlepiej wynik skonsultować z lekarzem prowadzącym, który ma wgląd w poprzednie wyniki i będzie wiedział o czynnikach towarzyszących kolejnym badaniom (takich jak np.ilość przyjmowanych płynów).
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Obniżony ciężar moczu może świadczyć zarówno o dużej ilości spożywanych płynów.
Czy mam iść do lekarza rodzinnego poprosić o inny antybiotyk lub mocniejszą dawkę?
Parę dni temu okazało się, że mam boreliozę - biorę antybiotyk od ponad tygodnia, niestety żadnej poprawy. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy w tej sprawie skonsultować się z lekarzem prowadzącym, który zlecił antybiotykoterapię.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Ocena leczenia należy do lekarza, który to leczenie wdrożył.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Warto skonsultować wątpliwość z lekarzem prowadzącym leczenie.
Dawid Korona
dietetyk, dietetyk kliniczny, psychodietetyk
Umów wizytę
Warto skonsultować z innym lekarzem w razie wątpliwości
Zostałam odesłana bez diagnozy ze szpitala - co mi może być?
Mam 31 lat, od kilku lat szukam przyczyny moich dolegliwości: Przyćmione zmysły, gorsze odczucia, drżenie karku, głowy, mimo braku wady gorsze widzenie — zamglone. Mam niedoczynność tarczycy. Osłabienie mięśni, zmęczenie, spadek motywacji, piski szumy w uszach, bóle sztywność...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Z pełną, dotychczasową dokumentacją medyczną (wyniki badań-laboratoryjnych, obrazowych, wypisy ze szpitala) proszę zgłosić się na wizytę stacjonarną do lekarza (rodzinny, internista), który zadecyduje o dalszej diagnostyce.
Do jakiego specjalisty powinnam się zgłosić?
Zauważyłem u siebie następujące objawy: częste duszności, bóle w klatce piersiowej (piekące/uciskające), przewlekły ból pleców między łopatkami, oraz ślina podbarwiona na brązowo, lub z brązowymi „plamami". Ostatnio pojawiły się również zawroty głowy. Mam 21...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Stacjonarna wizyta u lekarza rodzinnego.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Proszę zgłosić się do lekarza rodzinnego, który zleci Panu niezbędne badania diagnostyczne.
Czy powinnam odczekać dłużej przed rozpoczęciem przyjmowania kolejnych antybiotyków?
Po ekstrakcji ósemki został mi przepisany antybiotyk (10 tabletek), jestem w trakcie jego przyjmowania. Czeka mnie również dwutygodniowa antybiotykoterapia związana z IMO. Czy tygodniowa przerwa pomiędzy tymi kuracjami jest wystarczająca? 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy konsultować się z lekarzem prowadzącym leczenie.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Proszę skonsultować zaistniałą sytuację z lekarzem, który prowadzi terapię IMO.
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
Umów wizytę
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4 Umów wizytę