1. Artykuły
  2. Szczepienia przeciwko HPV chronią przed rakiem

Szczepienia przeciwko HPV chronią przed rakiem

Liczba osób zakażonych wirusem brodawczaka ludzkiego jest  zatrważająca. Wielu z nosicieli w przyszłości będzie musiało zmierzyć się z chorobą onkologiczną, której pierwotnej przyczyny można upatrywać w zakażeniu HPV. Czy można tego uniknąć? Można - odpowiada nasz ekspert dr n. med. Łukasz Blukacz.

Szczepienia przeciwko HPV chronią przed rakiem
Spis treści
Wirus brodawczaka ludzkiego. Czym jest HPV? HPV może prowadzić do raka HPV. Szczepienia są skuteczne Kto może  zaszczepić się przeciwko HPV? Szczepienia przeciwko HPV chroni przed rakiem

Wirus brodawczaka ludzkiego. Czym jest HPV?

 

HPV szerzy się głównie przez kontakt bezpośredni, jakim może być podanie dłoni. Nie wymaga to kontaktu ze śliną czy krwią. Najczęściej wirus przenoszony jest przez kontakty seksualne (waginalne, analne, oralne), ale może to też być pocałunek, czy wspólne korzystanie z gadżetów erotycznych. Czym zatem jest wirus HPV:

 

HPV (human papilloma virus), czyli wirus brodawczaka ludzkiego jest jednym z wirusów powodujących choroby u ludzi. Najczęściej powoduje zmiany na skórze i błonach śluzowych. Opisano znacznie ponad 100 typów tego wirusa, które różnią się od siebie powinowactwem do różnych narządów, charakterem powodowanych zmian. Pośród typów wirusa HPV opisano też takie, które znacząco podnoszą ryzyko rozwoju nowotworów - wyjaśnia lekarz ginekolog dr Łukasz Blukacz.

 

I jednoznacznie podkreśla znaczenie tego odkrycia:

 

Odkrycie tej zależności w mojej opinii stanowi jedno z najwybitniejszych dokonań medycyny XXI wieku, gdyż dało początek innej, znacznie skuteczniejszej profilaktyce niektórych nowotworów.

 

Dodajmy, że w 2008 roku niemiecki lekarz Harald zur Hausen został za to odkrycie uhonorowany Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny.

arrow Szczepienia w ciąży. Ginekolog mówi jakie wybrać
arrow Ginekolog: ryzykowny seks ma swoje konsekwencje
arrow Grypa sieje spustoszenie. Polacy nie chcą się szczepić
arrow Poronienie. Zjawisko, przyczyny, zapobieganie
arrow Wirus HPV. Czy mężczyźni powinni się badać na obecność wirusa HPV?
arrow Niepłodność. Kiedy zdecydować się na badanie nasienia?

HPV może prowadzić do raka

 

Wirus brodawczaka ludzkiego przenoszony jest między ludźmi głównie drogą kontaktu bezpośredniego. Najczęściej jest to stosunek płciowy, kiedy wirus przekazywany jest z nabłonka narządów płciowych jednej osoby na nabłonek drugiej osoby.

 

Pamiętać należy też, że wirus ma również powinowactwo do nabłonka jamy ustnej, jamy nosowej, gardła i krtani, gdzie przewlekła infekcja również często prowadzić może do rozwoju nowotworów tych narządów - wyjaśnia nasz ekspert.

 

W zależności od typu wirusa objawy mogą wyglądać różnie.

 

Wirus HPV w typach mających powinowactwo do dłoni i stóp powoduje zmiany takie jak kurzajki i brodawki dłoni i stów, choć typy te nie niosą ryzyka nowotworowego - tłumaczy obserwacje pacjentów.

 

Inne zmiany powodowane przez tego wirusa to brodawki płciowe i kłykciny kończyste pojawiające się w okolicy narządów płciowych zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Mogą one przybierać znaczne rozmiary i wymagać leczenia nawet chirurgicznego.

 

Najgroźniejsze jednak bywają zmiany niewidoczne na zewnątrz, czyli pojawiające się na powierzchni tarczy szyjki macicy, która widoczna jest dopiero podczas badania ginekologicznego. Zmiany tam powstające opisywane są jako ubytki błony śluzowej, owrzodzenia, nadżerki - podkreśla doktor Blukacz.

 

Zmiany te, gdy przechodzą do stadium przewlekłego zapalenia, prowadzić mogą do zmian nowotworowych początkowo miejscowych, a z czasem naciekających okoliczne tkanki i dających odległe przerzuty.

 

Proces ten dotyczy przede wszystkim błon śluzowych narządów płciowych i odbytu oraz błon śluzowych jamy nosowej, jamy ustnej, języka, gardła i krtani - precyzuje.

 

Najczęstszymi nowotworami powodowanymi przez wirusa brodawczaka ludzkiego są:

  • Rak szyjki macicy,
  • Rak noso-gardła,
  • Rak sromu,
  • Rak odbytu,
  • Rak prącia,
  • Rak pochwy,
  • Rak odbytnicy.

 

Co ciekawe rak noso-gardła wiedzie prym w niechlubnych statystykach zachorowań:

 

Warto jednak zauważyć, że mimo iż wirus brodawczaka ludzkiego najczęściej jest kojarzony z rakiem szyjki macicy, tak sumaryczna liczba raków noso-gardła u kobiet i mężczyzn powodowanych przez wirusa HPV jest wyższa niż sumaryczna liczba raków szyjki macicy. Przy czym suma raków noso-gardła powodowanych przez HPV może być nadal niedoszacowana - tłumaczy nasz rozmówca.

 

HPV. Szczepienia są skuteczne

 

Fakt iż czynnikiem powodującym te nowotwory i zmiany w obrębie błon śluzowych jest wirus umożliwia jednak skuteczną profilaktykę zarówno pierwotną - w postaci szczepień ochronnych jak i wtórną w postaci badań molekularnych. Obie te taktyki uzupełniają się wzajemnie i właściwie wykorzystane znacząco zmniejszają ryzyko rozwoju nowotworu.

 

Szczepienia ochronne skierowane są przeciwko konkretnym typom wirusa. W zależności od preparatu mogą one chronić przed dwoma, czterema lub dziewięcioma wysoce onkogennymi typami HPV - tłumaczy mechanizm ochrony w postać szczepień lekarz ginekolog.

 

Aktualnie tylko jeden z zarejestrowanych w Polsce preparatu objęty jest częściową refundacją.

 

Pozostałe, nowsze i skierowane przeciwko więcej niż dwóm typom wirusa preparaty na dzień dzisiejszy nie są objęte refundacją. Każdy z nich dostępny jest jedynie na receptę, a ceny niestety podlegają znacznym wahaniom w zależności od dostępności preparatu - dodaje.

 

Kto może  zaszczepić się przeciwko HPV?

 

To ważna informacja dla rodziców nastolatków - szczepionkę powinny przyjmować zarówno dziewczynki, jak i chłopcy:

 

Najlepszą strategią w prewencji raka szyjki macicy i innych nowotworów powodowanych przez wirusa brodawczaka ludzkiego jest szczepienie profilaktyczne zarówno dziewczynek, jak i chłopców w wieku 9 do 14 lat. W tym przedziale wiekowym ryzyko już obecnej infekcji HPV jest statystycznie niskie, jak i wystarczające do uzyskania zadowalającej odporności jest wykonanie dwóch szczepień - informuje nasz ekspert.

 

Jeżeli zdecydujemy się na szczepienie w późniejszym wieku, schemat szczepienie będzie nieco inny:

 

W późniejszych latach życia konieczne jest wykonanie schematu trzydawkowego celem uzyskania pełnej skuteczności. Bieżące, trwające niemal 20 lat obserwacje zaszczepionych populacji nie sugerują konieczności wykonywania dalszych szczepień przypominających - uszczegóławia dr Łukasz Blukacz.

 

Szczepienia przeciwko HPV chroni przed rakiem

 

O tym, że warto zdecydować się na szczepienie, mogą świadczyć doświadczenia populacyjne innych krajów:

 

Najwyraźniejszą rekomendacją wydają się właśnie obserwacje tych populacji, które włączyły szczepienia przeciwko HPV do rutynowego kalendarza szczepień dzieci i młodzieży. Jednym z tych krajów jest Australia, która aktualnie odnotowuje najniższą na świecie ilość raków szyjki macicy w przeliczeniu na 100 000 mieszkańców. Aktualnie w Polsce co roku rozpoznaje się blisko 4000 raków szyjki macicy rocznie - odwołuje się do statystyk.

 

Do roku 2022 podanych zostało już ponad 270 mln dawek szczepionki na świecie. Szczepienie to znajduje się na liście rutynowych szczepień w 125 krajach na świecie. Ważne jest to, że szczepionka nie wykazuje zwiększonego ryzyka związanego z jej podaniem:

 

Podczas kwalifikacji do szczepienia należy poinformować lekarza o aktualnym stanie swojego zdrowia. Ostra infekcje, w szczególności z gorączką mogę stanowić czasowe przeciwwskazania do szczepienia. Wystąpienie działań niepożądanych, w tym reakcji alergicznych na składniki szczepień ochronnych w przeszłości stanowić mogą trwałe przeciwwskazania do szczepienia - tłumaczy doktor Łukasz Blukacz.

Łukasz Blukacz ginekolog - położnik 5.00 / 112 opinii artykuły 9 artykułów więcej informacji Umów e‑wizytę więcej informacji

Absolwent Wydziału Lekarskiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Jest w trakcie specjalizacji z zakresu ginekologii i położnictwa.

Zatrudniony w Samodzielnym Publicznym Centralnym Szpitalu Klinicznym w Katowicach. Zajmuje się leczeniem takich schorzeń jak: niepłodność, patologie ciąży czy zespół policystycznych jajników.

Uczestnik licznych kursów i staży z zakresu kosmetologii lekarskiej, medycyny estetycznej oraz diagnostyki ultrasonograficznej ginekologiczno-położniczej. Więcej informacji zapraszam na stronę placówki Centrum Medycznego Severux

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
laryngolog, spec. chorób zakaźnych, pediatra, wenerolog, HPV
Czy dziecko może mieć oznaki zakażenia HPV, jeżeli matka zaraziła się przed ciążą?
W drugiej dobie po urodzeniu córeczki na przedniej części jej języka powstała biała...
18.08.2022
Niektóre typy tego wirusa mają również powinowactwo do śluzówki jamy ustnej i języka, ale Pani obawy mogą nie być uzasadnione. Jeśli ma Pani wątpliwości rozwiać może je badanie wymazu w kierunku obecności onkogennych typów wirusa. Rozważyć też proszę szczepienie córki przeciwko HPV w kolejnych latach jej życia. W razie wątpliwości zachęcam do omówienia profilaktyki i zagrożeń związanych z infekcją wirusem HPV.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Niektóre typy tego wirusa mają również powinowactwo do śluzówki jamy ustnej i języka, ale Pani obawy mogą nie być uzasadnione. Jeśli ma Pani wątpliwości rozwiać może je badanie wymazu w kierunku obecności onkogennych typów wirusa. Rozważyć też proszę szczepienie córki przeciwko HPV w kolejnych latach jej życia. W razie wątpliwości zachęcam do omówienia profilaktyki i zagrożeń związanych z infekcją wirusem HPV.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
należy wykonać pobranie wymazu celem poszerzenia diagnostyki
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Zapraszam na konsultacje, doradzę jakie badania dodatkowo można wykonać i jak przeprowadzić dalszą diagnostykę. W razie dodatkowych pytań zapraszam na konsultacje - lekarz specjalista medycyny rodzinnej Jakub Woźniak.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Najpewniej objawy u Pani i dziecka nie mają ze sobą związku. Zalecana diagnostyka mikrobiologiczna i cytologiczna,.
spec. chorób zakaźnych, wenerolog, HPV
Jakimi wirusami można się zarazić jako osoba bierna podczas miłości francuskiej?
Jakimi wirusami, chorobami może zarazić się mężczyzna uprawiając miłość francuską bez...
24.07.2022
Wśród chorób przenoszonych drogą płciową są m.in. choroby bakteryjne, wirusowe, wywoływane przez grzyby bądź pasożyty; do zarażenia może dojść niezależnie od ilości stosunków płc.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Istnieje ryzyko zakażenia wirusami HPV, HCV, HSV oraz szeregiem innych niezależnie od ilości stosunków.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wśród chorób przenoszonych drogą płciową są m.in. choroby bakteryjne, wirusowe, wywoływane przez grzyby bądź pasożyty; do zarażenia może dojść niezależnie od ilości stosunków płc.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wszystkimi, którymi zarażony jest partner. Nikt takich badań nie prowadził.
onkolog, spec. chorób zakaźnych, internista, HPV, lekarz rodzinny
Czy HPV przenosi się przez kontakt z naskórkiem?
Czy typy wirusa HPV wysokoonkogenne mogą przenieść się przez kontakt z naskórkiem, np....
01.06.2022
Opisano ponad 150 typów wirusa HPV, spośród których część powoduje zmiany na powierzchni dłoni i stów, które popularnie nazywa się kurzajkami. Inne odpowiedzialne są za powstawanie zmian na błonach śluzowych, w tym też na powierzchni błony śluzowej narządów płciowych oraz jamy ustnej, nosowej, nabłonku cewki moczowej itd.. Wirus przenoszony jest głównie przez kontakt bezpośredni - w przypadku zmian na dłoniach będzie to uścisk ręki, w przypadku zmian na prąciu, szyjce macicy, odbycie czy wargach sromowych będzie to najczęściej stosunek płciowy. Najskuteczniejszą formą profilaktyki jest szczepienie ochronne skierowane przeciwko typom wysokoonkogennym. Istotną częścią diagnostyki będzie również badanie wymazu w kierunku obecności wirusa wraz z identyfikacją jego typu, a w przypadku profilaktyki raka szyjki macicy również cytologia. W razie wątpliwości proszę umówić poradę i zaplanować najskuteczniejszą profilaktykę.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Do zakażenia HPV dochodzi najczęściej drogą płciową, ale możliwe jest też zakażenie inną, niż kontakt płciowy, drogą - przez bezpośredni kontakt ze zmianami skórnymi lub na błonach śluzowych; do rzadkości należą, ale również mogą wystąpić - przypadki zakażenia przez użycie czyjegoś ręcznika, bielizny itp. Zakażenie taką drogą możliwe jest wówczas, gdy zmiany wywołane przez wirus zlokalizowane są na zewnętrznych narządach płciowych (wargi sromowe, prącie). Ryzyko zakażenia wirusem HPV istnieje także podczas porodu - z matki na dziecko.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Opisano ponad 150 typów wirusa HPV, spośród których część powoduje zmiany na powierzchni dłoni i stów, które popularnie nazywa się kurzajkami. Inne odpowiedzialne są za powstawanie zmian na błonach śluzowych, w tym też na powierzchni błony śluzowej narządów płciowych oraz jamy ustnej, nosowej, nabłonku cewki moczowej itd.. Wirus przenoszony jest głównie przez kontakt bezpośredni - w przypadku zmian na dłoniach będzie to uścisk ręki, w przypadku zmian na prąciu, szyjce macicy, odbycie czy wargach sromowych będzie to najczęściej stosunek płciowy. Najskuteczniejszą formą profilaktyki jest szczepienie ochronne skierowane przeciwko typom wysokoonkogennym. Istotną częścią diagnostyki będzie również badanie wymazu w kierunku obecności wirusa wraz z identyfikacją jego typu, a w przypadku profilaktyki raka szyjki macicy również cytologia. W razie wątpliwości proszę umówić poradę i zaplanować najskuteczniejszą profilaktykę.
spec. chorób zakaźnych, HPV
Czy szczepionka na HPV wytwarza przeciwciała już po 1 dawce?
Po jakim czasie szczepionka na HPV zaczyna działać, tworzyć przeciwciała i jest...
28.05.2022
Przeciwciała zaczynają pojawiać się już po podaniu pierwszej dawki. Kolejne dawki wzmagają odpowiedz immunologiczną poprzez ponowną prezentację antygenu. Pełną odporność danego cyklu szczepień uzyskuje się jednak dopiero po jego zakończeniu.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Przeciwciała zaczynają pojawiać się już po podaniu pierwszej dawki. Kolejne dawki wzmagają odpowiedz immunologiczną poprzez ponowną prezentację antygenu. Pełną odporność danego cyklu szczepień uzyskuje się jednak dopiero po jego zakończeniu.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Poziom przeciwciał sukcesywnie rośnie po kolejnych dawkach szczepienia, w celu uzyskania ochrony konieczne jest zastosowanie pełnego schematu szczepień (przerwanie cyklu nie zapewnia odpowiednio wysokiego miana przeciwciał).
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Pełną odporność uzyskuje się po zakończeniu całego cyklu szczepień.
spec. chorób zakaźnych, HPV
Czy warto, żeby dorosła osoba zaszczepiła się na HPV?
Czy warto się szczepić na HPV będąc mężczyzną w wieku 24 lat, gdy jeszcze się nie zaraziłem...
25.05.2022
Tak, jest zasadność w szczepieniu przeciwko HPV zarówno kobiet i mężczyzn. Wirus ten odpowiada nie tylko za raka szyjki macicy, ale i za szereg innych nowotworów, których znaczna część dotyka zarówno kobiet jak i mężczyzn. Obecnie dostępne szczepienia chronią z bardzo dużą skutecznością przed infekcjami wysoko onkoogennymi typami HPV. W Pana wieku, dla uzyskania odpowiednie skuteczności konieczne są trzy szczepienia celem skutecznej redukcji ryzyka infekcji HPV prowadzącej do nowotworów i brodawek płciowych. Dodatkowo przerywając łańcuch epidemiologiczny dba Pan pośrednio o zdrowie swojej partnerki.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Tak, jest zasadność w szczepieniu przeciwko HPV zarówno kobiet i mężczyzn. Wirus ten odpowiada nie tylko za raka szyjki macicy, ale i za szereg innych nowotworów, których znaczna część dotyka zarówno kobiet jak i mężczyzn. Obecnie dostępne szczepienia chronią z bardzo dużą skutecznością przed infekcjami wysoko onkoogennymi typami HPV. W Pana wieku, dla uzyskania odpowiednie skuteczności konieczne są trzy szczepienia celem skutecznej redukcji ryzyka infekcji HPV prowadzącej do nowotworów i brodawek płciowych. Dodatkowo przerywając łańcuch epidemiologiczny dba Pan pośrednio o zdrowie swojej partnerki.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wg aktualnych wytycznych rekomenduje się szczepienie wszystkich osób do 26. roku życia, które nie przyjęły do tej pory szczepionki lub nie zostały zaszczepione w pełni. Korzyści ze szczepienia odnoszą zarówno kobiety jak i mężczyźni, bowiem wirus HPV, może się przyczyniać do powstawania (poza rakiem szyjki macicy) innych, rzadszych nowotworów, takich jak np. rak prącia i odbytu, jak też raków gardła i krtani.
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 13308 opinii
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
4.95 / 76 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.96 / 462 opinie
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę