Gruźlica wciąż groźna. GIS przypomina: szczepienie noworodków obowiązkowe

SCID a szczepienie BCG – dlaczego nie warto odkładać

We wrześniu wprowadzono w Polsce badanie przesiewowe noworodków w kierunku wrodzonych niedoborów odporności, czyli SCID (ciężki złożony niedobór odporności). To rzadkie schorzenie prowadzi do znacznego upośledzenia układu odpornościowego, co czyni dziecko bardzo podatnym na infekcje.

– Otrzymujemy sygnały, że niektórzy rodzice mają wątpliwości, czy szczepić dziecko przeciw gruźlicy zanim uzyskają wynik badania SCID – wyjaśnia dr Grzegorz Grzesiowski. – Jednak gruźlica wciąż jest w Polsce poważnym zagrożeniem. Rocznie diagnozuje się ponad 4 tysiące przypadków choroby, podczas gdy SCID występuje u 4–5 dzieci rocznie. Ryzyko zakażenia noworodka gruźlicą jest więc znacznie większe niż ryzyko powikłań po szczepieniu.

Odkładanie szczepienia może więc niepotrzebnie narażać noworodka na groźne powikłania gruźlicy. Szczepienie BCG pozostaje najskuteczniejszą ochroną przed najcięższymi postaciami choroby w pierwszych miesiącach życia.

Szczepienia w aptekach: od lutego lista szczepionek wzrosła do 18

Kalendarz szczepień dzieci i młodzieży 2026 – co musi wiedzieć każdy rodzic?

Nowe szczepienia w aptekach. Jakie zmiany czekają pacjentów od lutego?

Szczepienia przeciw HPV wkrótce obowiązkowe – co to oznacza dla dzieci i rodziców?

Krztusiec groźny dla dorosłych – eksperci apelują o szczepienia przypominające

Ochrona przed kleszczowym zapaleniem mózgu. Postaw na szczepienie

Jak działa szczepionka BCG?

Szczepionka BCG zawiera osłabione prątki Mycobacterium bovis, które pobudzają układ odpornościowy do wytworzenia odpowiedzi obronnej przeciwko gruźlicy. Pojedyncza dawka podana noworodkowi jest bezpieczna i rzadko wywołuje poważne powikłania.

W przypadku dzieci z wykrytym SCID, które już otrzymały szczepionkę, stosuje się profilaktyczne leczenie przeciwprątkowe, co skutecznie minimalizuje ryzyko powikłań. Dzięki temu możliwe jest połączenie bezpieczeństwa szczepienia z ochroną przed wrodzonym niedoborem odporności.

Nowe badanie przesiewowe SCID – wczesne wykrycie niedoborów odporności

Badanie przesiewowe SCID umożliwia wczesne wykrycie ciężkiego złożonego niedoboru odporności, zanim pojawią się pierwsze objawy choroby. Wczesna diagnoza pozwala natychmiast rozpocząć leczenie, co znacząco poprawia rokowania dziecka i zmniejsza ryzyko infekcji.

Dla rodziców ważne jest, że wykrycie SCID po szczepieniu BCG nie jest sytuacją bez wyjścia. W takich przypadkach natychmiast wdrażane jest leczenie przeciwprątkowe, a dalsze postępowanie medyczne jest dostosowane do indywidualnych potrzeb dziecka.

Gruźlica w Polsce – ciągle realne zagrożenie

Choć w Polsce gruźlica nie jest tak powszechna jak w niektórych krajach Afryki czy Azji, nadal stanowi istotne zagrożenie, zwłaszcza dla niemowląt i osób z osłabionym układem odpornościowym. Choroba może prowadzić do ciężkich powikłań, a jej leczenie bywa długotrwałe i wymagające.

Dlatego Główny Inspektorat Sanitarny podkreśla, że szczepienie noworodków pozostaje kluczowym elementem profilaktyki zdrowotnej w Polsce.

Co powinni wiedzieć rodzice?

• Szczepienie BCG chroni noworodki przed najcięższymi postaciami gruźlicy.
• Badanie przesiewowe SCID pozwala na wczesne wykrycie rzadkich niedoborów odporności.
• Ryzyko zakażenia gruźlicą w Polsce jest istotnie większe niż ryzyko powikłań po szczepieniu u dzieci z SCID.
• W przypadku wykrycia SCID po szczepieniu, wdrażane jest profilaktyczne leczenie przeciwprątkowe.

Dzięki obowiązkowemu szczepieniu BCG i nowemu badaniu przesiewowemu rodzice mogą mieć pewność, że ich dziecko jest chronione zarówno przed gruźlicą, jak i wczesnymi skutkami rzadkich niedoborów odporności.

Źródło: GIS