1. Artykuły
  2. Świnka - zapobieganie, objawy, leczenie

Świnka - zapobieganie, objawy, leczenie

Przed okresem powszechnego wyszczepiania dzieci na świnkę, zachorowania na nią były powszechne. Obecnie, dzięki programom obowiązkowych szczepień na świnkę choruje jedynie ok. 2 tys. osób rocznie. Co to właściwie jest świnka, jak się objawia i na czym polega leczenie?

Świnka - zapobieganie, objawy, leczenie Świnka - zapobieganie, objawy, leczenie
Spis treści
Czym jest świnka? Jak dochodzi do zakażenia? Objawy świnki Powikłania świnki Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Zapalenie jajnika Zapalenie jądra i najądrza Zapalenie trzustki Leczenie świnki Zapobieganie

Czym jest świnka?

 

Świnka, czyli nagminne zapalenie ślinianek przyusznych, to ogólnoustrojowa wirusowa choroba zakaźna, która przebiega z zajęciem narządów gruczołowych (ślinianek, trzustki, czasem układu nerwowego).

 

arrow Jak spędzić z dzieckiem Wielkanoc? Psycholog podpowiada rodzicom
arrow Adaptacja przedszkolna: zacznij przygotowania wcześniej. Wskazówki psychologa dziecięcego
arrow Krztusiec. Szczególnie niebezpieczny u niemowląt
arrow Drgawki gorączkowe u dziecka. Co robić? Zachować spokój
arrow Kolka niemowlęca. Mały czy duży problem?
arrow Straszenie dzieci. Kiedy rodzice serwują dzieciom lęki i nieufność

Jak dochodzi do zakażenia?

 

Do zakażenia świnką dochodzi poprzez wniknięcie wirusa do komórek nabłonka dróg oddechowych drogą kropelkową (czyli w czasie rozmowy lub kichania), a także poprzez kontakt z przedmiotami osoby zakażonej.

 

Okres wylęgania wirusa to 14-24 dni, a osoba chora zarażać może już na 7 dni przed wystąpieniem pierwszych objawów. Co ważne, możliwość zakażania innych utrzymuje się do 9 dni po ustaniu objawów.

 

Dzięki powszechnie prowadzonym akcjom szczepień dzieci, w Polsce zakażenia wirusem świnki występują stosunkowo rzadko. Według aktualnego programu szczepień, dzieci otrzymują trójskładnikową szczepionkę przeciw odrze, śwince i różyczce w 13. - 15. miesiącu życia oraz w 6. roku życia.

 

Objawy świnki

 

U około 20-40% zakażonych choroba ma przebieg bezobjawowy. U reszty natomiast pierwsze symptomy świnki są niecharakterystyczne - podobne do tych występujących w grypie. Początkowo pojawiają się:

 

  • ogólne złe samopoczucie,
  • gorączka (raczej niewysoka, ok. 38°C, trwa 3-4 dni),
  • osłabienie apetytu,
  • zmęczenie.

 

Bardziej charakterystyczne cechy zakażenia:

 

  • Obrzęk i ból okolicy ślinianek, najczęściej przyusznych (odstający płatek ucha) - z początku jednostronny, po ok. 1-3 dniach obustronny, a najbardziej nasilony w 2. lub 3. dniu. Ślinianki są “ciastowate”, ale skóra nad nimi napięta - symptomy te ustępują po ok. 7 dniach.
  • Suchość w jamie ustnej (zmniejszone wydzielanie śliny).
  • Ból ślinianki podczas spożywania kwaśnych pokarmów (przez silną stymulację wydzielania śliny).
  • Problemy z żuciem, połykaniem i otwieraniem ust.
  • Zaczerwienienie i obrzmienie w okolicy ujścia przewodu ślinianki.

 

Mogą wystąpić także nudności, wymioty i bóle głowy.

 

Powikłania świnki

 

W niektórych przypadkach mamy do czynienia ze świnką o przebiegu powikłanym, co występuje znacznie częściej u dorosłych niż u dzieci. Mogą one pojawić się zarówno podczas ostrej fazy choroby, jak również w okresie zdrowienia. Do powikłań świnki zaliczamy:

 

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

 

Pomimo, że zmiany w PMR występują u większości chorych, to jedynie u ok. 5-10% ujawniają się objawy kliniczne, w tym częściej u dorosłych niż u dzieci. Z ciężki, przebiegiem mamy do czynienia stosunkowo rzadko.

 

Zapalenie jajnika

 

Po jednej lub obu stronach, objawy podobne do tych występujących przy ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego - czyli ból i tkliwość podbrzusza. Pojawia się rzadko, bo u ok. 6% dziewcząt po okresie dojrzewania oraz u kobiet.

 

Zapalenie jądra i najądrza

 

Po jednej lub obu stronach. Ujawnia się dość często, bo u 30-40% zakażonych chłopców w okresie dojrzewania, a także młodych mężczyzn. Objawia się gorączką, obrzękiem, zaczerwienieniem i bólem jądra promieniującym do krocza, bólem głowy, nudnościami i wymiotami oraz bólem podbrzusza.

 

Zapalenie trzustki

 

Występuje niezbyt często, bo tylko u 10% chorych. Objawy ujawniają się w sposób gwałtowny - gorączka, dreszcze, nudności, wymioty, ostry ból nadbrzusza promieniujący do pleców oraz biegunka.

 

Leczenie świnki

 

Jako, że choroba ta ustępuje samoistnie, to leczenie jakie zostaje wdrożone jest zazwyczaj leczeniem objawowym. Stosuje się środki przeciwbólowe, a także ciepłe lub zimne okłady, które przykłada się w okolice ślinianek przyusznych. Należy pamiętać o właściwym nawodnieniu organizmu.

 

UWAGA! Leczenie świnki antybiotykami jest całkowicie nieskuteczne. Świnka jest chorobą wirusową, a antybiotykoterapia ma zastosowanie wyłącznie w schorzeniach o podłożu bakteryjnym.

 

Zapobieganie

 

Według aktualnego kalendarza szczepień na rok 2021,  powinno się szczepić dzieci szczepionką skojarzoną przeciwko odrze, śwince i różyczce (MMR). Pierwszą dawkę aplikuje się w 13.-15. miesiącu życia, natomiast dawkę przypominającą w wieku 6 lat. Szczepienie to zaleca się także osobom, które nie zostały uodpornione w ramach szczepień obowiązkowych, personelowi placówek opieki zdrowotnej, młodym kobietom oraz młodym mężczyznom.

 

Jako, że choroby te mogą wywoływać szereg groźnych dla zdrowia powikłań, niezwykle istotnym jest aby uodpornić się biernie przy pomocy zalecanych szczepień. Więcej o szczepieniach dowiesz się od lekarza rodzinnego, korzystając z e-Wizyty dostępnej na platformie haloDoctor. Na konsultację online możesz umówić się o każdej porze, bez konieczności wychodzenia z domu.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
Jak w tej sytuacji najlepiej postąpić? 
Dziecko 4,5 ma kaszel trwający tydzień, żadnych innych objawów. Jeden lekarz stwierdził obustronne zapalenie płuc i antybiotyk na 2 tygodnie, a inny lekarz 4 godziny później nic nie słyszał, zalecił syrop wykrztuśny. Dziecko nigdy nie brało antybiotyków, na co dzień nie ma...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wszelkie wątpliwości można wyjaśnić jedynie z lekarzami, którzy przeprowadzili badanie dziecka.
Brak trzymania leku w lodówce - czy mogą wystąpić negatywne skutki?
Czy jeżeli podawałam miesięcznemu dziecku witaminę d z dha która stała w temperaturze pokojowej, a nie w lodówce jak zaleca producent, to coś mogło się stać ? Stosowałam preparat przez miesiąc.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W przypadku wystąpienia powikłań należy udać się z dzieckiem do pediatry.
Czy jest to możliwe, że jest to rumień zakaźny? 
Czy jest możliwość, aby rumień zakaźny wystąpił bez rumienia na twarzy tzw. motylka? Córka dostała wysypkę przypominającą drobną kaszkę, ale tylko w miejscu ubrań tak jak uda i brzuch. Po wypiciu wapna wysypka ustała. Następnego dnia ponownie pojawiła się w tym samym miejscu....
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Czy to może być astma?
Córka ma dwa lata, od roku choruje często na krtań prawie 90 % przeziębień kończy się stridorem/dusznością, kaszel raczej mało uporczywy. Dodam, że choruje wteyd gdy brat przyniesie coś z przedszkola tak to zdrowa. Czy jest się czym martwić? 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Niezbędna stacjonarna wizyta u pediatry.
Piotr Matysik
lekarz rodzinny, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Wizyta stacjonarna z badaniem lekarski.
Wyjazd na basen po chorobie.
Czy po wyleczonej bakterii Enterococcus faecalis można jechać na basen? (Dziecko 10 miesięcy)
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z pediatrą prowadzącym leczenie.
Czy może to być po prostu przerośnięte wędzidełko lub opuchnięte przez chorobę?
Córka 5 lat mówi, że boli ją przy dotykaniu wędzidełko wargi górnej. Zaczęłam się bardziej przeglądać i wędzidełko jest grube, wcześniej mniej zwracałam uwagę. Zgrubienie przechodzi nawet między jedynkami, a na podniebieniu kończy się kulką. Bardzo się niepokoje. Mamy sterydy...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u laryngologa dziecięcego.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Zalecam wizytę stacjonarną u laryngologa
Czy jest jakiś preparat na receptę na to? Lub jakiś sposób na szybkie zwalczenie?
Córka zmaga się z wszawicą od pół roku. Jestem bezradna. Co tydzień stosujemy preparat na wszy, wyczesujemy 3 godziny i ściągamy gnidy i zaraz pojawiają się nowe żywe wszy i gnidy. Ocet też nie zadziałał, a tylko podrażnił skórę. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u dermatologa.
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Konieczne jest zastosowanie preparatów na receptę wydaną prze lekarza.
Proszę o informację czy to zgrubienie zniknie?
Trzy tygodnie temu mój 1,5 roczny synek w przeciągu dwóch miesięcy nabił sobie dwa duże guzy na czole w tym samym miejscu. Siniak i opuchlizna zeszła, ale niestety pozostało twarde podskórne zgrubienie. Oczywiście byłam na badaniu USG, wykazało ono pogrubienie okostnej (2...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Kontrolna wizyta u pediatry prowadzącego.
Czy też leczenie powinno wyglądać inaczej?
Czy dla dziecka poniżej 2 lat przy stwierdzonym nieropnym zapaleniu uszu powinno się wdrożyć antybiotyk? 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Decyzję podejmuje lekarz po przeprowadzonym badaniu dziecka.
Infekcje wirusowe oraz bakteryjne, a wygląd dziecka.
Czy częste infekcje wirusowe oraz bakteryjne u dziecka mogą przyczyniać się do bladości twarzy?
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Wskazana konsultacja w formie wizyty stacjonarnej u lekarza rodzinnego lub pediatry.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Tę kwestę należy skonsultować z pediatrą prowadzącym leczenie dziecka.
Ile powinno przybierać dziecko tygodniowo lub miesięcznie w wieku 5 lat?
Córka prawie 5 lat. Od jakiegoś czasu w ogóle nie przybiera na wadze. Waży cały czas 17,6 kg. Od października urosła 2 cm. Były robione badania na pasożyty (negatywny wynik), jednak lekarz zadecydował, żeby podać środek przeciwpasożytniczy z uwagi na inne objawy towarzyszące...
Sylwester Król
ginekolog - położnik
Umów wizytę
należy się zglosić do lekarza pediatry na konsultację.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Wskazana powtórna konsultacja u pediatry, do rozważenia badania obrazowe - usg jamy brzusznej. Do rozważenia konsultacja dietetyczna.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Wskazana powtórna konsultacja u pediatry, do rozważenia badania obrazowe - usg jamy brzusznej. Do rozważenia konsultacja dietetyczna.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u pediatry prowadzącego.
Czy taka woda nie jest szkodliwa dla takiego niemowlaka, czy lepiej może podawać z kranu?
Mieszkanie w Anglii. Mam 3-miesięczna córkę, od urodzenia karmię ja butelka, używam wody butelkowej naturalnej z zawartością sodu. Problem jest po przegotowaniu, pozostaje na dnie garnka taki biały jakby proszek. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z pediatrą prowadzącym.
Daniel Biesiada
lekarz rodzinny
Umów wizytę
Biały osad, który pojawia się na dnie garnka po przegotowaniu wody butelkowej, to zazwyczaj osady mineralne, które wytrącają się z wody pod wpływem wysokiej temperatury. W wodzie butelkowanej mogą znajdować się różne minerały, takie jak wapń, magnez czy sód, które są zdrowe i potrzebne organizmowi, ale mogą tworzyć osady podczas gotowania. Woda zawierająca wysokie stężenie tych minerałów nazywana jest „twardą wodą”. Twardość wody i jej skład mineralny są zwykle podane na etykiecie produktu. Gotowanie takiej wody powoduje, że minerały te krystalizują i tworzą biały osad. Jeśli chodzi o karmienie dziecka, bardzo ważne jest, aby używać wody bezpiecznej i odpowiedniej dla niemowląt. Woda do przygotowania posiłków dla niemowląt powinna być niskosodowa (zawartość sodu poniżej 20 mg/l) i wolna od zanieczyszczeń.
Czy to normalne, czy powinno niepokoić?
Dziecko 2 lata. Nad czołem po lewej stronie przy dotyku można wyczuć delikatne wgłębienie wielkości ok 2 cm. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u pediatry.
Daniel Biesiada
lekarz rodzinny
Umów wizytę
konieczna jest wizyta stacjonarna u pediatry/lekarza rodzinnego w celu badania fizykalnego.
Jak długo dzieci zarażają ospą?
Czy muszą odpaść strupki, czy też całkiem się wygoić? Urodziłam dwa tygodnie temu, ale boję się jeszcze wracać, by starsze rodzeństwo nie zaraziło brata... czy czekać 3 tygodnie a może 4? Kiedy będzie bezpiecznie? Czy trzeba "cały dom" prać? Czy wystarczy porządne wietrzenie?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Chory przestaje zakażać w momencie, gdy dochodzi do przyschnięcia wszystkich pęcherzyków oraz odpadnięcia strupków. Średnio osoba chora zakaża przez około tydzień.
Czy lek zdarzył się wchłonąć?
Córka ma grypę typu a - podałam jej lek o godzinie 18.00, a o 19.20 delikatnie zwymiotowała. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Decydujące znaczenie ma jak "delikatnie" córka zwymiotowała.
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4